دليل پيدايش زمينلرزه
از ميان نظريات گوناگوني كه رد رابطه با منشاء
زمينلرزهها ارائه شده،نظريهي«بازگشت كشان» از جامعيت بيشتري
برخوردار است. براساس اين نظريه عامل ايجاد تغيير شكل در سنگها ايجاد
شكسگيدر آنها و زمينلرزه در آنها معمولاً نيروهاي افقي جهتداري اسنكه
در اثر حركت و جابجايي ورقههاي سنگ كره ايجاد ميشود.دربسياري موارد
بر اثر انباشهشدن زياده از حد انرژي در سنگ،حركاتي در امتداد شكستگيها
و گسلهاي قبلي موجود در سنگروي ميدهد و در ضمن رهاشدن انرژي ذخيرهشده،
زمين لرزههايي بهوجود ميآيد، به همين دليل در زمان بررسي لرزهخيزي
يك منطقهبايدتاريخچه لرزها و گسلهاي فعال و لرزهخيز را مورد بررسي
قرارداد.البته بايد توجه نمود كه يك زمينلرزه، تمام طول گسل جابجانميشود
بلكه بخشهايي از آن مقاومت مينمايند. اين بخشهايبه ظاهر فاقد جابجايي
نيز ممكن است در زمان ديگريگسيخته شده و زمينلرزهاي زا به وجود اورند
علاوه بر اين بر اثرآتشفشانها، ريزش سقف غارها و معادن، ايجاد بهمن،
برخوردشهابسنگها، فعاليتهاي بشري و .... نيز زمينلرزههايي ايجادميشود
كه درصد ناچيزي از زمينلرزههاي معمولاً كوچك را تشكيلميدهند.بسياري
از زمينلرزهها با تعدادي حركات ضعيفتر درپيش و پس از حركت اصلي
همراهند كه به نامهاي پيشلرزه و پسلرزهخوانده ميشوند.
نظريهي بازگشت كشسان
بر طبق اين نظريه نيروهاي تغييرشكلدهندهي
فعال پوسته زمين كه موجب تغييرشكل صفحهها (خمشدگي، كشيدگي و فشردگي)،
اصطحكاك بين صفحههاي برخوردكننده، گراديان بالاي دما و ... ميشوند به
طرز قابل توجهي در افزايش تنجش نقش دارند اين نيروها در قسمتهاي سطحي
كه سنگها رفتار خميدگي كمتري از خودشان ميدهند، به تدريج باعث تغيير
شكل كشسان سنگها ميشوند. زماني كه ميزان تغيير شكل كشسان از لايهها،
به حالت اوليهي خود باز ميگردند. تركخوردن سنگ معمولاً از نقطهي
كانون شروع و با سرعت حدود....
كيلومتر بر ثانيه د رامتداد صفحه منتشر ميشود.
به اين ترتيب انرژياي كه به صورت «تنجش كشسان» در سنگ ذخيره شده بوده
به طور ناگهاني آزاد شده و زمينلرزه را ايجاد مينمايد.
