امواج الکترومغناطیسی
دید کلی
در مکانیک کلاسیک و
ترمودینامیک تلاش ما بر این است که کوتاهترین وجمع و جورترین
معادلات یا قوانین را که یک موضع را تا حد امکان به طور کامل
تعریف میکنند معرفی کنیم. در مکانیک به قوانین حرکت نیوتن و
قوانین وابسته به آنها ، مانند قانون گرانش نیوتن، و در
ترمودینامیک به سه قانون اساسی ترمودینامیک رسیدیم. در مورد
الکترومغناطیس ، معادلات ماکسول به عنوان مبنا تعریف میشود.
به عبارت دیگر میتوان گفت که معادلات ماکسول توصیف کاملی از
الکترومغناطیس به دست میدهد و علاوه برآن اپتیک را به صورت
جزء مکمل الکترومغناطیس پایه گذاری میکند. به ویژه این
معادلات به ما امکان خواهد داد تا ثابت کنیم که سرعت نور در
فضای آزاد طبق رابطه (C=1/√μ0
ε0) به کمیتهای صرفا الکتریکی و مغناطیسی مربوط میشود.
یکی از نتایج بسیار مهم معادلات ماکسول ، مفهوم طیف
الکترومغناطیسی است که حاصل کشف تجربی موج رادیویی است. قسمت
عمده فیزیک امواج الکترومغناطیسی را از چشمههای ماورای زمین
دریافت میکنیم و در واقع همه آگاهیهای که درباره جهان داریم
از این طریق به ما میرسد. بدیهی است که فیزیک امواج الکترو
مغناطیسی خارج از زمین در گسترده نور مرئی از آغاز خلقت بشر
مشاهده شدهاند.
تعریف فیزیک امواج الکترومغناطیسی
فیزیک امواج
الکترو مغناطیسی یک رده از فیزیک امواج است که دارای مشخصات
زیر است.
-
در طیف فیزیک
امواج الکترو مغناطیس هیچ شکافی وجود ندارد. یعنی هر
فرکانس دلخواه را میتوانیم تولید کنیم.
-
برای مقیاسهای
بسامد یا طول موج ، هیچ حد بالا یا پائین تعیین شده ای
وجود ندارد.
-
از جمله منابع
زمینی فیزیک امواج الکترومغناطیسی میتوان به فیزیک امواج
دستگاه رله تلفن ، چراغهای روشنایی و نظایر آن اشاره کرد.
-
این فیزیک امواج
برای انتشار خود نیاز به محیط مادی ندارند.
-
قسمت عمده این
فیزیک امواج دارای منبع فرازمینی هستند.
-
فیزیک امواج
الکترومغناطیسی جزو امواج عرضی هستند.
گستره فیزیک امواج الکترومغناطیسی
فیزیک امواج
الکترومغناطیسی از طولانیترین موج رادیویی ، با طول موجهای
معادل چندین کیلومتر ، شروع شده پس از گذر از موج رادیویی
متوسط و کوتاه تا نواحی کهموج ، فروسرخ و مرئی امتداد مییابد.
بعد از ناحیه مرئی فرابنفش قرار دارد که خود منتهی به نواحی
اشعه ایکس ، اشعه گاما و پرتوی کیهانی میشود. نموداری از
این طیف که در آن نواحی قراردادی طیفی نشان داده میشوند در
شکل آمده است که این تقسیم بندیها جز برای ناحیه دقیقا
تعریف شده مرئی لزوما اختیاریاند.
یکاهای
معروف فیزیک امواج الکترومغناطیسی

انرژی فوتون |
طیف
نمایی و فیزیک امواج الکترومغناطیسی
-
ناحیه مرئی یا نور مرئی ( 4000-7500
آنگستروم ) توسط نواحی فروسرخ از طرف طول موجهای بلند ،
فرابنفش از طرف طول موجهای کوتاه ، محصور شده است. معمولا
این نواحی به قسمت های فروسرخ و فرابنفش دور و نزدیک ، با
محدودههایی به ترتیب در حدود 30 میکرومتر و 2000 آنگستروم
تقسیم میشوند که نواحی مزبور دارای شفافیت نوری برای
موادی شفاف از جمله منشورها و عدسیها میباشند.

اشعه
مادون قرمز |
-
تا
این اواخر ناحیه مرئی متشکل از فروسرخ تا فرابنفش نور توسط
گافهایی از نواحی رادیویی و اشعه ایکس سوا میشدند که در
آنها بر انگیزش و آشکارسازی تابش با طول موجهای متناسب
ممکن نبوده است. اختراع رادار در سالهای جنگ ( 45- 1938 )
راه ورود به نواحی فیزیک امواج خیلی کوتاه رادیویی یا
کهموج را باز کرد، در حالی که در همان زمان طیف شناسان
فروسرخ دامنه فعالیت خود را تا به نواحی طول موجهای
بلندتر توسعه میدادند. این دو ناحیه هم اکنون ابعاد
کوچکتر از میلیمتر روی هم میافتند.
-
گاف
طول موج کوتاه ، به خاطر جالب بودنش برای متخصصین فیزیک
پلاسما و اختر فیزیک به خوبی پر شده است. هم اکنون حدود
طیف نمایی نوری به زیر 2 آنگستروم رسیده است در حالی که
مرز پرتوهای ایکس نرم تا 50 آنگستروم میرسند. تشخیص بین
پرتو نوری و پرتو ایکس ، در ناحیه پوشش فوق الذکر بر منشا
خطوط طیفی مبتنی است.

اشعه فرابنفش |