تكتونيك صفحه اي- آتشفشان

"" 6 ""

***************
زمين ساخت ورقه اي – آتشفشانها (6)

قبل از آزمايش

دانش آموزان در اينترنت براي اطلاعات جستجو كنند.

هداف:

● جستجوي سنگهاي توليد شده توسط آتشفشانها بيشتر در مورد آتشفشانها

● تشريح قسمتهاي آتشفشان

لغات:

● آندريت

● بازالت

● آذرين

● اسبيدين

● پوميس

● حلقه آتش          

● اسكوري

● آتشفشاني                                                                

مواد:

● كره جغرافيايي                                                   

● اينترنت

زمينه:

مطالعه آتشفشانها،‌ واحد زمين ساخت ورقه‌اي را شروع مي‌كند. زمين ساخت ورقه اي علمي است كه به جستجوي حركت پوسته زمين مي‌پردازد و شامل بخش داخلي و خارجي زمين مي‌شود. آتشفشانها و زمين لرزه ها داده هاي زمين ساخت ورقه‌اي را فراهم مي‌كند. ماگما كه آتشفشانها را تغذيه مي‌كند، از گوشته بالايي و پوسته زيرين منشاء مي‌گيرد، و از بخش داخلي عميق زمين نمي باشد. آتشفشانها براي توسعه زمين مفيد بودند و هستند. گدازه قاره ها را در هنگام تشكيل زمين ايجاد مي‌كرد. آتشفشانها همچنين آبي كه ما روي زمين داريم را فراهم مي كنند. كه به صورت شمالي هيدروژن و اكسيژن درون زمين را تركيب مي‌كند تا بخاري كه در هنگام فوران آتشفشان آزاد شده را توليد كند.

ارتباط متقابل صفحات متحرك در مرزها شرايطي را فراهم مي‌كند كه باعث ذوب سنگها مي شود.سنگهاي ذوب شده كم چگالتر از سنگ جامد مي‌باشد، بنابراين بالا مي‌آيد و فوران مي‌كند. مدل زمين ساخت و رقهاي توضيحي بر اين باشد كه چرا و كجا آتشفشانها رخ مي‌دهند. بنابراين، تعدادي از فعاليتهاي آتشفشاني، نظير جزاير هاوايي، با اين مدل تطبيق نمي‌كنند. هاوايي در وسط صفحه اقيانوس آرام و نه در مرز صفحات قرار دارد. اين آتشفشان و ديگر آتشفشانهاي درون صفحه‌اي، احتمالا توسط نقاط داغ ايجاد مي شوند كه منشاء ماگما در گوشته زمين زير صفحات مي‌باشد. تشكيل ماگماي نقاط داغ،‌ كاملاً قابل فهم نيست. زمين ناآرام كاملاً قابل فهم نيست، بنابراين مدل هاي جديد فعاليت آتشفشاني مي‌تواند با داده هاي ديد تركيب شود.

روشها:

1 – لايه هاي زمين را با استفاده از كره جغرافيايي يا با استفاده از تعريف زير به دانش آموزان نشان دهيد. خاطرنشان كنيد كه ماگماي آتشفشانها را تغذيه مي‌كند از گوشته بالايي و پوسته زيرين منشاء مي‌گيرد. و از هسته داخلي عميق زمين نشأت نمي‌گيرد. توضيح دهيد به حركات زمين ساخت صفحه اي شامل پوسته و گوشته بالايي كه مجموعاً ليتوسفر ناميده مي‌شوند، مي‌باشد. دانش آموزان كلاس پنجم بايد در مورد شكل هاي آتشفشانها و رده بندي عمومي آنها ياد بگيرند. اگر آنها با آتشفشانها آشنا نيستند، موارد كلاس هاي قبلي را مرور كنيد.

2 – در آزمايشگاه به انواع متنوع سنگهاي آتشفشاني نگاه خواهند كرد. كلمات را با كلاس مرور كنيد و تاكيد كنيد كه دانش آموزان اين سنگها را در آزمايشگاه خواهند ديد. يادآور شويد كه سنگهاي آذرين از آتشفشانها يا از ماگما كه در بخش خارجي زمين سرد مي‌شود، منشاء مي‌گيرد. دوباره، از كره جغرافيايي استفاده كنيد تا بر اين نكته تاكيد كنيد كه ماگماي آتشفشاني از مركز زمين ناشي نمي‌شود، اما از يوسته و گوشته بالايي ناشي مي شود.

3 – نمودار زير و انواع متفاوت آتشفشانها را مرور كنيد. اين نمودار قسمتي از تعريفات زير مي‌باشد، يا آن را روي تخته بكشيد.

1 – دودكش

2 – اتاقك ماگمايي

3 – گدازه

4 – بوس، اسكوري

5 – ابسيدين (خارجي)

6 – بازالت يا آندزيت (داخل جريان گدازه)

4 – به دانش آموزان آموزش دهيد تا رهبري يك جستجوي اينترنتي را در مورد آتشفشانها براي يافتن اطلاعات بيشتر در مورد محل شان كه دائماً در حال فوران مي‌باشد و چقدر يك آتشفشان خسارت ايجاد مي‌كند، به عهده بگيرند. شبكه پر از سايت هاي شگفت انگيز مي‌باشد كه كوه هاي عظيم تشكيل شده توسط آتشفشانها را نشان ميدهند. در زير تعدادي سايت وجود دارد كه مي‌تواند به دانش آموزان كمك كند، اما از بابت اينكه دانش آموزان براي يافتن سايت هاي خودشان جستجو مي‌كنند، مطمئن شويد.

زمين ساخت صفحه اي – آتشفشانها(6)

بعد از آزمايش

اهداف:

● مقايسه سبك ادبي (لغوي) كتابهاي علمي

لغات:

● هيچ

مواد:

● دو كتاب در مورد آتشفشانها و اينترنت

پيشنهاد: كتاب آتشفشانها، فرانكلين ام. برانلي (هارپرو رو Harper and Row) و زمين لرزه ها و آتشفشانها، لارنس سنتري (ترول Troll)

زمينه:

آتشفشانها، نه براي دانشمندان، بلكه همچنين براي تعداد زيادي از مردم دنيا مجذوب كننده است. قدرت و زيبايي يك آتشفشان در حال فوران، باعث تأليف كتاب ها و الهام شدن شعرهاي زيادي در دنيا شده است. اين زيبايي همچنين با تخريبي كه آتشفشان در هنگام فوران ايجاد مي‌كند، تلفيق شده است.

كلمه (آتشفشان) از جزيره ايتاليايي Vulcano نزديك سيسيلي منشاء مي‌گيرد.

روش ها:

بزرگسالان مي‌دانند كه تعدادي از كتاب ها بهتر از تعدادي ديگر نوشته شده‌اند. بنابراين، براي كودكان به واضحي كه براي بزرگسالان باشد، نيست، مخصوصاً زماني كه كتاب ها براي آنها انتخاب شده اند. در اين تمرين از دانش آموزان بخواهيم تا دو يا بيشتر از دو تا كتاب را مورد نقد قرار دهند تا اينكه تصميم بگيرند كداميك بهتر هستند.

2 – دو كتاب از كتابخانه كه از نوع كتابهاي خواندني سطوح كلاس اول و سوم مي‌باشند،‌ انتخاب كنيد. اين تمرين براي تست كردن مهارتهاي خواندني انتقادي دانش آموزان طراحي شده است. بعد از اينكه آنها كتاب را خواندند، آنها بايد تصميم بگيريد كه مي‌تواند آن را به يك كوك براي خواندن توصيه كنند يا نه. ما دو كتاب  زير را توصيه مي‌كنيم:‌ آتشفشانها، فرانكلين ام. برنلي (Franklyn M.Branley) (هاروپرو رو Harper and Row) و زمين لرزه ها و آتشفشانها، لارسن سنتري (Laurence sentry) (Troll) علت توصيه اين كتاب ها اين مي‌باشد كه اولي داستان مي‌باشد (آتشنشانها) در حاليكه دومي در حول و حوش حقيقت دور مي‌زند (زمين لرزه ها و آتشفشانها) شما ممكن است همچنين از دانش آموزان بخواهيد تا سايت هاي متفاوت اينترنتي را در مورد آتشفشانها با هم مقايسه كنند.

تعدادي از سايت ها مطالب بيشتري نسبت به سايت هاي ديگر فراهم مي‌كنند.

3 – به دانش آموزان توضيح دهيد كه آنها بايد در مورد اينكه اين كتاب از لحاظ علمي درست مي‌باشد، خواندن آن آسان مي‌باشد، تشريح بوسيله شكل و نمودار مي باشد و يا جالب مي‌باشد، نظر بدهند. سعي كنيد يك كتاب جالب توصيه كنيد. به دانش آموزان آموزش دهيد تا عقايد خود را با خواندن نقدهايشان در كلاس اظهار كنند. عقايد متفاوت آنها را مورد ملاحظه قرار دهيد. اين ممكن است فرقي براي بحث پيش بياورد. اگر دانش آموزان با نقدها ناآشنا هستند، شما ممكن است بخواهيد نظرات آن ها را با پر كردن اين شكل زير هدايت كنيد.