تكتونيك
صفحهاي – خطرات (1)
قبل از آزمايشگاه
زلزله بم سال 1382
اهداف:
تعلیم افكار
حیاتی
در هنگام زلزله
جستجوي صداهاي توليد
شده در زمين لرزه
لغات:
صداي بسته شدن
صداي شكستگي يا سقوط
زمين لرزه
غرش
مواد:
صفحه كار
مواد رنگي
موضوع:
اولين نشانه زمين لرزه
اغلب صداي خفه و آهسته، سيگنالهايي است كه از امواج لرزهاي فشاري (امواج
P)
ميرسند. دومين صدا كه محسوس است غرشي است كه حاصل امواج سطحي است.
يك زمين شناس در والدز
آلاسكا در 1964 زمين لرزه را به صورت زير توصيف نمود:
اولين لرزش به اندازهاي
بزرگ است كه موجب توقف فعاليت انساني شده و امواج لرزشي فوراً در سطح
زمين قابل تشخيصاند. اين امواج انرژي با فركانس طولاني ادامه مي يابند.
و اثر قابل مشاهده آنها به صورت احساس تكانهاي ناگهاني شديد است. بعد از
حدود يك دقيقه دامنه يا قدرت امواج لرزشي موجب افزايش شدت شكستگي در
ساختمانها ميشود. مثل اينكه سطح يخ زده زمين شروع به شكستن بكند.
روش: 1 – تمرين لغت و رنگ
آميزي مثل تخته شيرجهاي است كه شما مي توانيد بحث دربارة صداهاي زلزله
را با دانش آموزان شروع كنيد.
بحث كنيد كه صداهاي طبيعي
در زلزله مثل غرش وجود دارند اما علاوه بر آن صداهاي ديگر مثل شكستن و
افتادن نيز هستند كه نشان مي دهند. بعضي اجسام در حال شكستن يا سقوط
هستند.
2 – از دانش آموزان
بپرسيد كه كدام صداها به عنوان اخطار زمين لرزه بايد به خاطر سپرده شوند.
اين تمرين به اين مسأله تاكيد دارد كه دانش آموزان در هنگام زلزله چگونه
موقعيت را ارزيابي كرده و از تمام حواس خود استفاده كنند. براي مثال با
گوش دادن به نويزهايي كه زلزله توليد مي كند و مشاهده لرزش اجسام،
آنها قادر به تشخيص حوادث شديد، متوسط و ضعيف در زلزله خواهند بود. و اين
موجب خواهد شد تا آنها براي هرگونه اقدام بهتر آماده شوند.
3 – رنگ آميزي صفحه كار و
فكر كردن درباره صداهاي توليد شده زلزله را به دانش آموزان ياد
بدهيد. ممكن است شما از آنها بخواهيد كه صداهاي زلزله را تقليد كنند.
مثلاً غرش،
براي اين
كار همة آنها به آرامي
صداي غرش را تقليد كنند. تمرين به صورت گروهي است كه براي امواج غرشي،
دانش آموزان مثل امواجي كه توسط تشويق كنندگان بازي فوتبال است و صدا كم
كم بلندتر شده و سپس آهسته مي گردد عمل مي كنند. اين عمل تقليد حركت
امواج انرژي است.
