آب
و هوا پديده اي است كه ما هر روز تجربه ميكنيم، اما هنوز از لحاظ علمي
براي ما پيچيده است. بسياري از دانش آموزان فكر ميكنند كه ما
ميتوانيم دقيقاً آب و هوا را پيش بيني كنيم. آنها مجريان هواشناسي را
در تلويزيون ميبينند كه بسيار مطمئن ميگويند كه فردا هوا آفتابي است
يا باراني. بچه ها معمولاً فراموش ميكنند كه زمانهايي را كه پيش بيني
هواي اين افراد اشتباه از آب در ميآيد فراموش ميكنند.
جو هميشه در حال حركت است. اين حركت تنها به خاطر چرخش زمين به دور
محورش نيست،
اما
تفاوتهاي دما و رطوبت ميتواند باعث تغييراتي در حركات شوند. پايين
ترين بخش جو بطور
مداوم
در حال پيچ خوردن و به هم خوردن است كه به اين منظور تروپوسفر
ميگويند.اين
بخش
جايي ست كه همه چيز دربارة آب و هوا درآن اتفاق مي افتد.
1
– به دانش آموزان يك جدول هواشناسي و يا امكانات استفاده از اينترنت را
بدهيد (در سايت زير، ميتوانيد جدول هواشناسي نسبتاً كاملي بيابيد:
http://www.wildwildwather.com
2
– از جدول براي نشان دادن نقشة هواشناسي به دانش آموزان استفاده كنيد.
چهار عامل آب و هوا، يعني رطوبت، فشار هوا، باد دما را مرور كنيد. يك
هواشناس كسي است كه آب و هوا را كه شامل نمناكي (ميزان بخار آب متراكم
نشده هوا) هم مي شود، وضوح (حداكثر فاصلة افقي كه مي توانيم در آن
فاصله اجسام را ببينيم) و تشعشع (تعداد ساعاتي كه نور درخشان خورشيد در
هر روز ميتابد) مطالعه ميكند.
3
– از دانش آموزان سئوالات زير را بپرسيد كه ميتوانند در برگه هاي كار
خود پاسخ دهند. مطمئن شويد كه به جايي كه از آنجا پاسخ دادهاند، اشاره
كرده باشند.
الف) آب و هوا چيست؟ آب و هوا شرايطي از خارج هوا.
ب)
خورشيد چگونه روي آب و هوا تأثير ميگذارد؟ خورشيد گرما توليد ميكند.
بعضي بخشهاي گرماي جهان به طور متفاوت افزايش مييابد. اين اختلاف باعث
ناپايداري در هوا ميشود كه آب و هوا را بوجود ميآورد.
ج)
چه چيزي باد را بوجود ميآورد؟ خورشيد به ما گرما ميدهد. خورشيد و هوا
با هم باد بوجود ميآورند.
د)
چگونه رطوبت در جو رسوب ميكند؟ در بخش آزمايش، دانش آموزان بر روي
تماشاي تراكم محصولات و نزولات جوي تمركز خواهند كرد. بخار آب ممكن است
بصورت مايع يا ذرات جامدي كه وقتي روي زمين متراكم مي شوند، شبنم و
وقتي در هوا شكل ميگيرند، ابر ناميده مي شوند، منقبض شود وقتي ذرات
ابر به اندازه كافي بزرگ شدند تا رسوب كنند، ميتوانند به شكل باران،
رگبار (قطرات باران يخ زده) و تگرگ (مخلوطي از يخ شفاف) به زمين
بريزند.