چرخه هستي – زمين (4)

قبل از آزمايش

 

دانش آموزان در مورد خسوف و كسوف ياد مي‌گيرند.

 

خسوف

اهداف:

● شناسایی خسوف و کسوف

● مقایسه خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی

لغات:

خسوف ماه و كسوف خورشيد

مواد:

 مدل سياره نما- كتابي راجع به خسوف و كسوف

پيش زمينه:‌

ماه گرفتگی کامل نمی باشد.

يك خسوف خورشيدي زماني اتفاق مي‌افتد كه ماه بين خورشيد و زمين قرار مي‌گيرد. بنابراين ماه سايه‌اي در قسمت روز يا روشن زمين ايجاد مي‌كند. چون ماه در مقايسه با زمين كوچك مي‌باشد، تنها يك بخش محدود زمين خسوف را تجربه مي‌كند. وقتي از زمين نگاه مي‌شود، به نظر مي‌رسد كه ماه در جلوي خورشيد براي يك دوره زماني از چند دقيقه تا يك ساعت حركت مي‌كند. اگر خورشيد كاملاً بسته شود مثل شب تاريك مي‌شود يا قسمتي از آن تاريك مي‌شود كه در اين صورت  خسوف ناكامل است. زمانيكه زمين بين خورشيد و ماه قرار گيرد. يك كسوف زمين نور خورشيد را از جلوي ماه دور مي‌كند. اين حالت ممكن است باعث شود كه ماه تمامآً تاريك شود يا اگر كسوف به صورت منطقه‌اي باشد، ماه ممكن است به صورت رنگ قرمز تيره در آيد. زمانيكه ماه در مسير خورشيد و زمين قرار نمي‌گيرد، تنها قسمتي از آن قابل رؤيت مي‌باشد، ماه در خلاف جهت حركت عقربه‌هاي ساعت به دور زمين مي‌گردد، از زمان ماه نو، زمانيكه هيچ بخشي از آن قابل رويت نيست، اندازه ماه افزايش مي‌يابد. قسمت راست ماه ابتدا ديده مي‌شود. ماه به صورت كامل رشد مي‌كند و سپس چروكيده و كوچك مي‌شود. سايه ها همچنين به طور عرضي از راست به چپ ماه گسترش مي يابند.

روش كار:

1 – كتاب مورد نظر براي خسوف و كسوف توضيح مي‌دهد كه چطور دانشمندان زمان و مكان وقوع خسوف و كسوف را پيش بيني مي‌كنند. اين كتاب را براي كلاس بخوانيد. مطمئن شويد كه دانش آموزان مفهوم كسوف و خسوف را مي‌فهمند توضيح دهيد كه چطور شكل ظاهري ماه زماينكه بدور زمين مي‌گردد، تغيير مي‌كند.

اين مسئله كمك به رسم نمودار روي تخته مي‌كند.

2 – سياره نما را مثل دياگرام زير مرتب كنيد. سوالات زير را دانش آموزان بپرسيد و از آنها بخواهيد كه به آنها بلند پاسخ دهند. جواب ها در پرانتز آمده است.

سوالات عمومي: 1 – بپرسيد كه چند سياره روي مدل نشان داده شده است. 2 – آنها را نامگذاري كنند (ونوس، زمين) (3) كدام سيارات داخلي در حال محو شدن مي‌باشد؟ (عطارد و مريخ) (4) كدام سياره بيشترين گرما را از خورشيد مي‌گيرد؟ (ونوس نزديكترين سياره روي مدل مي‌باشد).

نمودار الف: آيا ناحيه‌اي روي زمين و ماه وجود دارد كه هيچ نوري از خورشيد دريافت نمي‌كند؟ اين حالت چه ناميده مي‌شود؟ (بله، قسمتي از زمين در سايه قرار دارد كه خسوف خورشيدي ناميده مي شود).

نمودار ب: آيا ناحيه‌اي روي زمين و ماه وجود دارد كه هيچ نوري دريافت نمي‌كند؟ چه ناميده مي‌شود؟‌ (بله، در اين حالت بخشي از ماه در سايه قرار دارد كه كسوف ماهي ناميده مي شود).

نمودار ج: چه مقدار از ماه از زمين قابل رويت مي باشد؟ (نصف آن). مطمئن شويد كه دانش آموزان مي‌فهمند كه نيمه راست ماه قابل رويت مي باشد.

نمودار د: چه مقدار از ماه از زمين قابل رويت مي‌باشد؟ آيا مشابه قسمتي است كه در سوال آخر پرسيده شد؟ (نيمه ماه دوباره قابل رويت مي‌باشد. نه، نيمه چپ ماه در اين زمان قابل رويت مي‌باشد).