چرخه هستي – زمين (2)

بعد از آزمايش

دانش آموزان با استفاده از گچ در زمين بازي سايه هاي متحرك را مي‌بينند.

 

اهداف:‌

● بحث و بررسي آنچه كه باعث ايجاد فصول مي‌شوند.

● تجزيه و تحليل مدارك موجود بر چرخش زمين.

 

لغات:

 محور – شرق – شمال – فصل – جنوب – تمايل يا كج شدگي – غرب

موادلازم:

 تصوير زمين از فضا – گچ – كره قابل تسطيح شدن

پيش زمينه:

يك فصل يك دوره از سال شامل بهار، تابستان، پاييز و زمستان مي باشد. فصل ها به دو صورت معرفي مي‌شود. فصول آب و هوايي،  تغييرات درجه حرارت، هوا و طول روز را نشان مي دهد. طول فصول آب و هوايي متغير مي باشد به عنوان مثال در عرض هاي جغرافيايي شمالي بالاتر زمستان نسبتاً طولاني و تابستان نسبتاً كوتاه مي‌باشد.

تابستان در نیمکره جنوبی

زمستان در نیمکره شمالی

 فصول نجومي توسط موقعيت خورشيد نسبت به زمين تعريف مي‌شود. زيرا محور چرخش زمين حدود 5/23 درجه متمايل مي‌باشد. موقعيت مرتفع خورشيد در طول سال تغيير مي‌كند. به نظر مي‌رسد كه ماه بيشتر به سمت مناطق مرتفع در تابستان مهاجرت ميكند و در زمستان خيلي كمتر. براي نيمكره شمالي،‌ تابستان نجومي در انقلاب تابستاني شروع مي‌شود كه روز در آن زماني است كه خورشيد به مرتفع ترين موقعيت مي‌رسد. زمانيكه خورشيد به سمت جنوب بر مي‌گردد، مستقيماً روي خط استوا قرار مي‌گيرد. كه اين مسئله باعث اعتدال شب و روز زمستاني يا شروع پاييز نجومي مي‌شود. زمانيكه خورشيد به جنوبي ترين نقطه زير استوا مي‌رسد. انقلاب زمستاني يا شروع فصل زمستان مي‌باشد. نهايتا زمانيكه خورشيد به سمت شمال بر مي‌گردد، دو استوا عبور ميكند، اعتدال بهاري به وجود مي آيد و بهار شكل مي گيرد.

فصول آب و هوايي با فصول نجومي مطابق مي‌باشد زيرا نيمكره شمالي ، زمانيكه انقلاب تابستاني نزديك است گرم مي‌شود . زيرا خورشيد مستقيماً مي تابد. زمانيكه خورشيد به سمت جنوب حركت مي‌كند نيمكره شمالي سرد تر مي‌شود و انتقال فصول از پاييز به زمستان صورت مي گيرد.

روش كار:

1 – به آنها تصاوير يا اسلايدهايي از زمين همان طور كه از فضا ديده مي‌شود، نشان دهيد ابرها، اقيانوس ها و خشكي ها را در اين تصاوير بيشتر تاكيد كنيد.

2 – كره قابل تسطيح را به آنها نشان دهيد. كره توده هاي اقيانوس و خشكي را نشان ميدهد. از آنها بخواهيد كه نواحي عمومي كه آنها زندگي مي كنند ،پيدا كنند.

خاطر نشان كنيد كه كره متمايل شده و توضيح دهيد كه اين مسئله به خاطر كج شدن زمين روي محور خود  نسبت به زمين مي باشد. توضيح دهيد كه چطور اين مسئله باعث ايجاد فصول مي‌شود. بعضي از دانش آموزان ممكن است متوجه باشند كه وقتيكه نيمكره شمالي از سمت خورشيد به سمت بيرون متمايل مي‌شود، نيمكره جنوبي به سمت خورشيد متمايل مي‌شود. توضيح دهيد كه فصل تابستان در ناحيه ما، فصل زمستان در نيمكره جنوبي مي باشد.

3 – در فعاليت زير، دانش آموزان با تماشاي تغييرات در قالب سايه‌ هاي ايجادي توسط خورشيد تشريح ميكنند كه زمين در حال چرخش مي باشد.

به زمين بازي برويد و از دانش آموزان بخواهيد كه قالب هاي سايه اي را توسط يك قطب پيدا كنند. اگر سايه هاي زيادي وجود دارد، كلاس را به گروه هاي زيادي تقسيم كنيد. از دانش آموزان بخواهيد كه طرح سايه ها يا يك بخشي از آنها را با گچ بكشند. زمان را ثبت كنيد. يك يا دو ساعت ديگر برگرديد. از آنها بخواهيد كه مكان قبلي سايه ها را مشخص كنند. توضيح دهيد كه سايه ها به خاطر حركت (چرخش) زمين در حالي كه خورشيد در همان مكان باقي ماند، حركت كرده‌اند.

از آنها بپرسيد كه آيا سايه‌ها كمكي به گفتن زمان به ما مي‌كنند. آنها ممكن است بين زمان و حركت سايه ها ارتباط ايجاد كنند و جواب بله بدهند كه درست مي‌باشد. توضيح دهيد كه چون زمين در حال چرخش مي باشد، سايه ها موقعيت خود را تغيير مي‌دهند (اين مسئله علت كار كردن ساعت هاي آفتابي مي‌باشد).

4 – از آنها بپرسيد كه هر روز صبح خورشيد از كجا طلوع مي‌كند.  ممكن است كه حس كنند كه خورشيد هميشه از شرق طلوع مي‌كند. از آنها در مورد غروب خورشيد بپرسيد. ممكن است بدانند كه خورشيد در همان ناحيه عمومي غروب مي‌كند. توضيح دهيد كه در واقع اين خورشيد نيست كه حركت مي‌كند بلكه زمين حركت مي‌كند. زمانيكهم زمين به طرف خورشيد مي‌چرخد، ما طلوع خورشيد را مي‌بينيم و زمانيكه از آن دور مي‌شود، ما شاهد غروب خورشيد هستيم.