زمين ساخت ورقه اي – زمين ساخت
ورقه اي
"" 6 ""
قبل از آزمايش
جستجوي
الگوهاي توليد شده توسط آتش فشانها و زمين لرزهها
اهداف:
بررسي اينكه چطور
پوسته حركت ميكند.
جستجوي الگوهاي
توليد شده توسط آتش فشانها و زمين لرزه ها
لغات:
سست كره
هسته دروني
هسته بيروني
سنگ كره
گوشته
زمين ساخت ورقه اي
مواد:
نقشه جهان
كره جغرافيايي كه
مقطع عرضي از زمين را نشان مي دهد.
زمينه:
زمين شناسان سه زير بخش دروني اصل در زمين برپايه رفتار امواج لرزه
اي و تجربيات آزمايشگاهي مشخص كرده اند. خارجي ترين لايه پوسته مي
باشد. زمين دو نوع پوسته دارد. قارهاي كه در زير بيشتر از سطح
خشكي زمين قرار دارد. كف اقيانوس توسط پوسته اقيانوس پوشيده شده
است. اين
مواد از انواع متفاوت كاني هاي سيليكاته تشكيل شده است. پوسته
قارهاي اساساً از كاني هايي كه در سنگ آزرين گرانيت وجود دارد
تشكيل شده و پوسته اقيانوسي اساساً از كانيهايي كه در بازالت وجود
دارد تشكيل شده است.لايه
اي كه در زير پوسته قرار گرفته، گوشته مي باشد. كه شامل بزرگترين
بخش زمين مي باشد. نظير پوسته از كانيهاي سيليكاته تشكيل شده است.
دروني ترين بخش زمين هسته مي باشد كه از عناصر فلزي، اساساً آهن و
نيكل تشكيل شده است. هسته به دو بخش تقسيم ميشود. هسته بيروني كه
فلز مايع دارد در حاليكه هسته دروني جامد ميباشد. شعاع زمين 6371
متر ، هسته
درونی 1200 کیلومتر
هسته خارجي 2200 کیلو متر و گوشته 2900 کیلو متر و پوسته 71 کیلو
متر می باشد.
به ياد داشته باشيد
كه تركيب بخش دروني زمين مستقيماً مشاهده شده است. لايه هايي كه در
بالا اشاره شد، برپايه تفسير امواج لرزهاي دادههاي آزمايشگاهي
توسط زمين شناسان و لرزه شناسان ميباشد. به دانش آموزان يادآوري
كنيد كه ما نميتوانيم حتي در تمام عمق پوسته حفاري كنيم!
صفحات از پوسته و
بالاترين بخش گوشته تشكيل شدهاند. اين دو لايه اغلب سنگ كره
ناميده مي شوند زيرا آنها از سنگ جامد تشكيل شده اند. در زير، بخش
گداخته بخش گوشته، در جايي كه ورقه هاي لغزنده سست كره ناميده مي
شود. برخلاف تقسيم پوسته – گوشته – هسته، كه برپايه تركيب شيميايي
بوده، سنگ كره و سست كره از لحاظ مقاومتي از هم جدا شدهاند. سنگ
كره، داراي سنگ سخت و قوي ميباشد در حاليكه سست كره از ؟؟ خيلي
غليظ و ضعيف تر تشكيل شده است. صفحات لايه هايي از سنگ سخت و جامد
مي باشند. بنابراين، زمانيكه حركت ميكنند، صفحات در مرز ها يا لبه
هايشان همديگر را تحت تأثير قرار مي دهند. اين ارتباطات باعث توليد
زلزله و آتشفشان ميشود. سه جهت يا نوع ارتباط مرزي وجود دارد. در
مرز صفحه واگرا زمين لرزه ها در صفحاتي كه از يكديگر دور مي شود
اتفاق ميافتند. آتش نشانها بين صفحات، زمانيكه ماگما به سمت باله
از گوشته در زير قرار گرفته حركت ميكند اتفاق ميافتد. دوم، دو
صفحه به طرف هم حركت ميكنند، در مرز صفحه همگرا. دو موقعيت در مرز
صفحه همگرا اتفاق مي افتد. اول تنها زلزله اتفاق ميافتد، وقتي كه
دو صفحه با همديگر تصادم ميكنند (آبراگشن بالا راندي) و يك رشته
كوه مي سازد. دوم، هم آتشفشان و زلزله در جائيكه يك صفحه در زير
صفحه ديگر فرو مي رود، اتفاق ميافتد. نهايتاً صفحات ميتوانند
همچين در كنار همديگر به طور افقي بلغزند. مرز صفحه تبديلي عموماً
فقط زلزله دارد.
روش ها:
1 – ساختار دروني
زمين را براي دانش آموزان معرفي كنيد. كره جغرافيايي اين لايه ها
را به خوبي تشريح ميكند يا از تصوير تعريفي زير استفاده كنيد.
مطمئن شويد كه ضخامت هر لايه را به آنها مي دهيد.
2 – قواعد يا اساس
زمين ساخت ورقه اي را براي دانش آموزان معرفي كنيد. همة انواع مرز
صفحات، نوع حركتي كه در آنها اتفاق مي افتد و اينكه آيا زلزله يا
آتشفشان آتفاق ميافتد يا نه را تشريح كنيد.
