زمين ساخت ورقه اي – زمين ساخت ورقهاي
""
3 ""
بعد از آزمايش
اهداف:
-
بررس اينكه چطور صفحات در طي زمان حركت كرده اند.
-
مقايسه آتشفشانها و زمين لرزه با مرزهاي صفحات
لغات:
-
قاره ها
-
زمين لرزه ها
-
زمان
-
آتشفشانها
مواد:
-
كار برگ
زمينه:
مرزهاي صفحات با
آتشفشانها و زلزله هاي زيادي مشخص ميشود، الگوي حضور اين وقايع يكي از
كليدهاي زمين ساخت ورقهاي مي باشد.
در اين تمرين، دانش
آموزان الگوي زلزله ها و آتشفشانهايي كه در اقيانوس اطلس اتفاق ميافتد
را مورد بررسي قرار خواهند داد. بسياري از اين اتفاقات در مرز صفحات
واگرا كه از سمت شمال – جنوب در اقيانوس حركت ميكند، اتفاق ميافتد.
باقيمانده ها دو مرز ورقه اي همگرا و تبديل شرقي – غربي هستند كه از
درياي مديترانه تا شرق و درياي كارائيب تا غرب حركت ميكنند.
مرز صفحه واگرا در يك
رشته كره زير درياي كه پشته ميان اقيانوسي ناميده مي شود اتفاق ميافتد.
مركز اين رشته كوه يك رنيت بار شكاف ميباشد كه زون ريفتي آتلانتيك
(اقيانوسي) ناميده مي شود. اين يك مرز واقعي است و بيشتر زلزله ها و
آتشفشانها در اين منطقه اتفاق ميافتد. شكل اين مرز صفحه مشابه شكل قاره
ها در هر طرف آن ميباشد، بخصوص آفريقا در آمريكاي جنوبي زيرا اين نواحي
پوسته قبل از شكل گيري مرز صفحه واگرا به هم متصل بودند.
روش ها:
نكته اين تمرين اين مسئله
ميباشد كه دانش آموزان بفهمند كه زمين لرزه ها و آتشفشانها مرز صفحات را
مشخص ميكنند، و شكل هاي مرزهاي واگرا با لبه هاي نواحي كه از آنها تشكيل
شده اند، تطبيق ميكند.
1 – به دانش آموزان
بگوئيد كه زمين لرزه ها و آتشفشانها در نواحي نقطه گذاري شده در كاربرگ
اتفاق ميافتد. مطمئن شويد كه آنها به اين مسئله توجه دارند كه قاره ها
نزديك اين مرزه ها در بيشتر مناطق مخصوصاً آمريكاي شمالي، آمريكاي
جنوبي، و آفريقا نيستند.
به دانش آموزان بگوئيد كه
مرزهاي صفحات متحرك را با متصل كردن نقطه ها به همديگر علامت گذاري كنند.
از آنها بپرسيد كه آيا آنها هيچ ارتباطي يا الگويي بين تطبيق قاره ها و
موقعيت زلزله ها و آتشفشانها تشخيص ميدهند. آنها ميتوانند ببينند كه
الگوي زلزله ها همه آتشفشانهاي با لبه هاي قاره ها مشابه مي باشد،
مخصوصاً بين آمريكاي جنوبي و آفريقا. به آنها بگوئيد كه اين الگو، مرز
صفحات واگرا را از جاي اين قاره ها به اضافه قاره و آمريكاي شمالي از هم
جدا شدهاند، مشخص ميكند.
2 – توضيح دهيد كه در
اقيانوس اطلس، زون آتشفشانها و زلزله ها مشابه با محل انطباق قاره ها مي
باشد. به آنها بگوئيد كه اين زون ريفتي اقيانوسي (اطلسي) ناميده ميشود.
شما ممكن است ميل داشته باشيد كه به آنها نقشه كف اقيانوس و مرز صفحات را
نشان دهيد.
3 – نمودار را بكشيد. از آنها بپرسيد كه چه اتفاقي خواهد افتاد اگر جريان
همرفتي گوشته در
جهت
عكس كشيده شود. توضيح دهيد كه سنگ هاي داغ بالا خواهند آمد و آتشفشانها
را
ايجاد
ميكنند. از آنها بپرسيد كه در كجاي اقيانوس اطلس، آتشفشانها واقع شده
اند.
آتشفشانها
در
زير اقيانوسها و روي كف اقيانوس قرار گرفتهاند. ايسلند يك استثنا
ميباشد: در
اينجا
آتشفشانها روي خشكي هستند. شما ممكن است ميل داشته باشيد كه تصوير زير از
منطقهاقيانوس
اطلس را به آنها نشان دهيد. اين شكل پشته ميان اقيانوسي را به طور واضح
نشان
ميدهد.
