قبل از آزمایش
اهداف:
اهميت خاك در زمين
مقايسه انواع مختلف خاك
لغات:
فرسايش
لاتريت
پدالنر
پدوكال
خاك
دما
مواد:
نقشه ايران
اينترنت
موضوع:
دانش آموزان ماه و زمين را مقايسه كنند. يك اختلاف اساسي ميان ماه
و زمين وجود خاك
در زمين است. خاك مخلوطي از مواد آلي و ذرات سنگ و كاني بسيار كوچك
است كه
براي رشد گياهان مفيد است.
فرآيند تشكيل خاك پيچيده است. هوازدگي سنگ هاي سطح زمين موجب
شكسته شدن سنگ به ذرات كوچكتر شده و انحلال شيميايي موجب ايجاد
تركيبات مختلف ميگردد اين هوا زدگي موجب توليد بخش غيرآلي خاك
ميگردد. بخش آلي خاك شامل بقاياي حاصل از تجزيه گياهان و جانوران
است كه در سطح زمين انباشته مي گردد.
اجزاي آلي و غير آلي خاك به روشهاي مختلفي با يكديگر مخلوط ميشوند.
وقتي كه آب
به داخل زمين نفوذ ميكند مواد آلي را به داخل زمين منتقل ميكند.
جانوراني مثل كرم
خاكي و موشهاي كور در اعماق به مخلوط شدن اين مواد كمك ميكنند.
خاك در زندگي بر روي زمين داراي اهميت جهاني است. ساير سيارگان به
خصوص مريخ
احتمالا داراي لايههايي از سنگ هاي فرسايش يافته هستند. اما زمين
فقط خاك دارد.
خاك در هر جاي زمين كه در آن زندگي است و يا در گذشته زندگي بوده
وجود دارد. نوع
خاص خاك كه در هر ناحيه وجود دارد به سه عامل اصلي بستگي دارد. كه
شامل:
1 – نوع سنگ كه هوا زده شده 2 – نوع حيات ناحيه 3 – اقليم (دما و
نزولات جوي)
خاك شناسان خاك را به انواع مختلف تقسيم ميكنند. بعضي طبقه بندي ها
برپايه ساختار خاك، رنگ، جزء آلي و جايگاه اقليمي است. ما طبقه بندي
بسيار ساده شده اي را استفاده كردهايم. تا دانش آموزان خيلي سريع آن
را بشناسند. ما فقط سه گروه اصلي شامل پدالفر، پدوكال و لاتريت ها را
به كار ميبريم.
پدالفرها – اين خاك ها معمولاً در نواحي گرم يافت ميشوند كه بيش از
60 سانتي متر
بارندگي در سال دارند. آنها بسيار حاصل خيز بوده و مقادير زيادي
آلومينيم و آهن دارند و
رنگ آنها قهوهاي تيره است.
پدوكالها – اين خاكها معمولاً در اقليم هاي خشك و گرم مثل غرب ايالات
متحده يافت
ميشوند كه بارندگي سالانه آنها كمتر از 60 سانتي متر است.
كربنات كلسيم فراواني داشته و حاوي كاني هاي سولفيدي هستند.
و به طور كاملاً واضحي رنگ آنها خاكستري – قهوهاي روشن است.
لاتريت ها – لاتريت ها در نواحي گرم با بيش از 120 سانتي متر بارندگي
سالانه وجود
دارند.
آنها به رنگ قرمز تند بوده و مقادير زيادي اكسيد آهن و آلومينيم
دارند. اكسيد شدن آهن موجب رنگ قرمز لاتريت هاست.
رنگ هاي مختلف حاصل از انواع مختلف سنگ ها هستند.
روش:
اين
تمرين موجب ميشود كه دانش آموزان درباره خاك و چگونگي پلات كردن
انواع خاك بر روي نقشه بحث كنند.
1 – از دانش آموزان بخواهيد كه خاك را توصيف كنند. اغلب آنها خواهند
گفت كه «كثيف
است».
توضيح صحيح اينكه خاك چيست و چگونه توليد مي شود را ارائه دهيد.
مطمئن شويد كه آنها مفهوم اينكه خاك در زندگي اهميت جهاني دارد و در
تمام نقاط دنيا وجود دارد را فهميدهاند.
2 – از دانش آموزان بخواهيد كه موقعيت خود را روي نقشه ايران مشخص
كنند. توضيح دهيد كه سنگ هاي مختلفي در قسمت هاي مختلف ايران وجود
دارد. شايد بخواهيد مناطقي را كه سنگ هاي دگرگوني، آذرين و رسوبي
است را به آنها نشان دهيد. به دانش آموزان توضيح دهيد از آنجا كه سنگ
هاي مختلفي در قسمت هاي مختلف ايران وجود دارد، خاك هاي مختلفي به
وجود خواهند آمد.
3 –خاكهاي پرالفر، پروكال و لاتريت را براي دانش آموزان توضيح دهيد.
توضيحات مختصر
موجود در قسمت موضوع را استفاده كنيد.
