اهداف:
موقعيت يابي
طول و عرض جغرافيايي
لغات:
شرق
استوا
عرض جغرافيايي
طول جغرافيايي
شمال
جنوب
غرب
مواد:
كره هاي جهان با قابليت مسطح شدن
صفحه آزمايش
موضوع:
تشخيص موقعيت بسيار مهم است. وقتي ميخواهيد به كسي بگوييد كجا
هستيد. روي يك نقشه، خطوط شرقي – غربي بعضي عرض جغرافيايي و خطوط
شمالي
جنوبي
يعني طول جغرافيايي. يك نقطه را روي نقشه مشخص مي كنند كه موقعيت
جهاني آن نقطه است. اين خطوط زمين را به صورت يك شبكه بندي در
ميآورند. كه روي كره هاي مسطح شده قابل مشاهده است. هر خط روي شبكه
عددي را ميدهد كه بتوانيم موقعيت خود را پيدا كنيم.
خطوط عرض جغرافيايي موازي همديگر هستند. آنها كره زمين را از شرق به
غرب دور ميزنند. اندازه طول جغرافيايي از استوا شروع ميشود. فاصله
از استوا تا قطب شمال برابر
فاصله دور زمين است. بنابراين قطب شمال در 90
درجه عرض شمالي قرار دارد. خطوط طول جغرافيايي موازي نبوده و در قطب
شمال و جنوب به همديگر ميرسند. اين فاصله با درجه اندازه گرفته
ميشود. زمين مثل يك دايره است كه به 360 درجه تقسيم شده است.
در اين تمرين دانش آموزان شروع به فكر كردن ميكنند كه چگونه موقعيت
خودشان را
تعيين كنند آنها با مفهوم طول و عرض جغرافيايي آشنا ميشوند. گذشته
از آشنايي
دانش آموزان با اين اصطلاحات، هدف اصلي آزمايش اين بود كه دانش
آموزان جهات
جغرافيايي را تشخيص دهند.
روش:
1 –
از دانش آموزان بخواهيد كه به كره جهان كه قابليت مسطح شدن دارد نگاه
كنند و خطوطي را كه از قطب شمال تا قطب جنوب (خطوط طول جغرافيايي) و
خطوطي كه در عرض كره موازي استوا (خطوط عرض جغرافيايي) هستند را پيدا
كنند. به آنها بگوييد كه اين خطوط به ما كمك ميكنند كه موقعيت خودرا
روي سطح زمين پيدا كنيم. توضيح دهيد كه بدون اين خطوط پيدا كردن
موقعيت ما مشكل ميشد. و توضيح دهيد كه اين خطوط اگر به صورت يك
سيستم معرفي نشوند به كار نخواهند آمد.
2 –
جهت هاي شمال، جنوب، شرق و غرب را با كلاس پيدا كنيد. از دانش آموزان
بپرسيد كه چگونه جهت ها را تشخيص ميدهند. دياگرام زير را براي نشان
دادن راه هاي ساده براي پيدا كردن جهت ها به آنها نشان دهيد. آن را
روي تخته رسم نموده و به صورت زير توضيح دهيد.
a
– خورشيد و ماه هر دو در هنگام طلوع در شرق آسمان و در هنگا غروب در
غرب آسمان ظاهر ميشوند. (اصطلاح ظاهر شدن را به اين علت استفاده
ميكنيم كه در واقع چرخش زمين عامل
آن است) شرق و غرب جهت هاي مخالف هم هستند.
b
– وقتي كه رو به شرق بايستيد دست چپ شما به سمت شمال و دست راست شما به
سمت جنوب خواهد بود. اين جهت ها مخالف هم هستند.
از كلاس بخواهيد كه با روش فوق شمال را در كلاس مشخص كند. شايد
بخواهيد به روش پيشرفته تري از طريق طلوع خورشيد و يا با استفاده از
قطب نما شمال را تعيين كنيد. اين فكر خوبي براي ياد دادن جهات اصلي
به دانش آموزان است. به آنها بگوييد كه شمال در بالا و جنوب در پايين
نيست. اين اشتباه معمولي است كه به نظر ميرسد شمال در فضا و جنوب در
داخل زمين است. مطمئن شويد كه دانش آموزان متوجه شدهاند كه جهات
جغرافيايي در روي سطح زمين معني دارند.
3 –
براي شرح بهتر چگونگي تقسيم يك نقشه به بخش هاي مختلف يك نوار را در
كلاس به عنوان سمبل طول و عرض جغرافيايي آويزان كنيد. (اگر نمي
خواهيد اين كار را انجام دهيد، از خطوط روي كف كلاس استفاده كنيد)
خطوط طول جغرافيايي از شمال تا جنوب خواهند بود و خطوط عرض جغرافيايي
از شرق به غرب خواهند بود. همان طور كه در دياگرام زير نشان داده شده
است. كلاس را به چهار قسمت تقسيم كنيد. و خطوط
N-S و
E-W را مشخص كنيد. خط
E-W را به نام استوا مشخص كنيد. هر يك از چهار قسمت فوق را با دو رشته
ديگر به بخش هاي ديگري تقسيم كنيد. اين بخش ها آن طور كه دياگرام
نشان مي دهد برچسب بزنيد.
براي شرح چگونگي تشخيص خطوط علامت ها را بگذاريد. اين كار موجب ساده
تر شدن طول و عرض جغرافيايي شده و چگونگي كار كردن با يك سيستم را به
دانش آموزان نشان مي دهد.اگر كاغذ كشي از كارهاي قبلي اضافه مانده
است از آن براي تزئين كلاس براي خطوط طول و عرض جغرافيايي استفاده
كنيد.
4-از
دانش آموزان بخواهيد كه نيمكت خودشان را در صفحه كاري پيدا كنند.براي
تمرين،طول جغراغيايي
N10E خط
A
و عرض جغرافيايي آن خط
B است و طول
جغرافيايي
S10W
خط
C
و عرض آن خط
D
است. لزومي ندارد كه دانش آموزان نقاط را روي نقشه پلات كنند. اين
تمرين فقط براي اين است كه آنها جهت ها را بهتر درك كنند.
به دانش آموزان بگوييد كه عرض
N
به معناي شمال استوا است و عرض
S
به معناي جنوب استوا است. طول
E
به معني شرق خط
N-S
و طول
W
بيك خط در غرب همان خط است.
5-
از دانش آموزان بخواهيد كه چيز هاي مختلف را مكان يابي كنند.
