قبل از آزمایش
اهداف:
بررسي نقشه برجسته
بررسي اشكال مختلف روي زمين
لغات:
خليج
جغرافي
كره
نقشه
كوه
شبه جزيره
دشت
برجسته
مواد:
نقشههاي برجسته (جهان، ايران يا محلي)
اسباب بازي قايق
موضوع:
طبق
روايت ها، كريستوفر كلمبوس در زمان خود تنها كسي بود كه فكر مي كرد
زمين به
شكل يك كره است. هرچند يونانيان باستان مثل فيثاغورس و ارسطو هم
فكر مي كردند
كه زمين كروي باشد و در حدود 220 سال قبل از ميلاد مسيح ارسطاطاليس
قطر آن را
حدود 50 مايل محاسبه كرد. دانشمندان عصر كلمبوس نيز عقيده داشتند
كه كره زمين
كروي است. يونانيان باستان چندين دليل براي كروي بودن زمين داشته.
آنها توجه كرده
بودند كه سايه زمين روي ماه در هنگام خسوف به صورت هلالي است و
كشتي ها در
اقيانوس در افق به صورتي ناپديد ميشدند كه كف آنها رو به بالا
بود. در 1522 وقتي
كشتي ماگلان پس از كامل شدن اولين كشتي راني به سمت غرب، به اروپا
بازگشت اين
عقيده را اثبات نمود.امروزه
عكس هايي كه از ماهواره ها دريافت ميشود. به طور كاملاً
واضح نشان دهنده شكل كروي زمين است. ممكن است با بازي هاي ويدئويي
دانش
آموزان به اين فكر رسيده باشند.
امروزه ما ميدانيم كه زمين يك كره كامل نيست. زيرا
زمين به اين علت كه درحال چرخش است. در قطب ها مسطح شده و در استوا
كمي
برآمده است. در واقع زمين تخم مرغي يا گلابي شكل است. همچنين به
علت ناهمواري
هاي سطح زمين، با كره متفاوت است. اين تغييرات به صورت ارتفاعي در
سطح زمين مثل
كوه ها، درهها، حوضههاي اقيانوسي و دشت
ها، برآمدگي هاي
(relief)
زمين ناميده
شده اند. برآمدگي ها توسط كودكان كاملاً قابل فهم هستند زيرا در
بيرون شهر قابل
مشاهده هستند.
در عوض شكل كروي زمين آشكار نيست.
روش:
1 –
توضيح دهيد كه شكل زمين كروي است. يك كره و عكس هايي زمين كه از فضا
گرفته شده اند را به آنها نشان دهيد. و از آنها بپرسيد كه اگر از شهر
بيرون بروند آيا شكل كروي زمين را خواهند ديد. جواب آنها بايد خير
باشد. درباره اينكه انسانها فكر ميكردند كه زمين مسطح است زيرا به
صورت مسطح ديده مي شود بحث كنيد.
توضيح دهيد كه سال ها طول كشيد تا دانشمندان توانستند شكل زمين را
تعيين كنند.
دلايلي را كه امروز ما براي كروي بودن زمين مي آوريم بيان كنيد. كره
و قايق را به كلاس آورده و به دانش آموزان نشان دهيد كه چرا ته يك
قايق در هنگام دور شدن از ما به سمت بالا قرار ميگيرد. به آنها
بگوييد كه آنها مي توانند اين پديده را در هنگامي كه قايقي در افق از
ما دور مي شود با دوربين دو چشمي ببينند.
2 –
توضيح دهيد كه سطح زمين داراي برجستگي هايي است. لغات زير را به دانش
آموزان بگوييد و لغات ديگري را كه در محدود زندگيتان وجود دارند. به
آنها اضافه كنيد.
تپه – يك برآمدگي بزرگ در سطح زمين است كه معمولاً قله آن گرد شده
است. مثالي را كه دانش اموزان بايد بدانند براي آنها بياوريد.
كوه – يك برآمدگي بزرگتر از تپه است يك ناحيه اگر بيش از 2000 فوت
بالاتر از اطراف خود باشد كوه ناميده ميشود. يك برآمدگي كوچكتر از
آن تپه ناميده ميشود.
دره – يك ناحيه كوچك و مسطح بين كوه ها يا سلسله جبال.
خليج – يك ناحيه بزرگ از اقيانوس يا درياچه كه در ساحل فرو رفته است.
جزيره – خشكي كه از آب بيرون زده و از سه طرف توسط آب احاطه شده است.
دشت – يك ناحيه سطح كه صدها مايع وسعت دارد.
3 –
به دانش آموزان اجازه دهيد كه با نقشه هاي برجسته آشنا شوند. و اجازه دهيد كه با
انگشتان خود در روي نقشه برجسته پديدههاي مربوط به لغات فوق را
بيابند.
