گیگانتوزاروس

 بلندترین دایناسوری که تاکنون کشف شده است، دایناسور عظیم الجثه ای به طول 46-44 فوت(3/14- 5/13) است كه حدود 8تن وزن و 12فوت(ازرانها) ارتفاع داشت. اين دايناسور، روي دو پا راه مي رفت، مغزي به اندازه يك موز داشت و در جمجمه ای به طول 6فوت(8/1متر)، آرواره هایی بزرگ و دندانهای بلند مضرسی به طول 8 اینچ داشت. گیگانتوزاروس، تروپودی از کرتاسه میانی بود که حدود 95-100 میلیون سال قبل، تا انتهای دوران مزوزوییک، عصر دایناسورها، می زیست.

گیگا-نتو-زاروس به معنای خزنده غول پیکر جنوبی است. فسیلهای آن، در سال 1994 از زیر خاک بیرون آورده شدند. 70% اسکلت یافت شده است. در نزدیکی گیگانتوزاروس، فسیلهای گیاهخواری به طول 75 فوت یافت شده است که احتمالا شکار این گیگانتوزاروس بوده است.

اندازه:

 احتمالا گیگانتوزاروس از تیرانوزاروس رکس که حدود 50-40فوت طول، 5تن وزن و 10 فوت ارتفاع داشت، بزرگتر بوده است. اما گیگانتوزاروس سبکتر بود و مغز بسیار کوچکتری داشت.

زمان زیست:

گیگانتوزاروس، حدود 95 میلیون سال قبل، در دوره کرتاسه پسین می زیست که حدودا 30میلیون سال قبل تیرانوزاروس رکس، که جزء آخرین گونه های دایناسوری زنده، قبل از انقراض کرتاسه- ترشیاری، در 65 میلیون سال قبل می باشند، بوده است.

فسیلها:

رودولفو کوریا، دیرینه شناس موزه کارمن فونس در نئوکوئن آرژانتین، درمنطقه پاتاگونیای آرژانتین(در آمریکای جنوبی)، فسیلهای گیگانتوزاروس را یافت که در ابتدا(در سال 1994) توسط یک مکانیک محلی، که سرگرمی اش جمع آوری استخوانهای دایناسور بود، کشف شد. این دایناسور بزرگ، به احترام کاشفش، روبن کارولینی، گیگانتوزاروس کارولینی نامیده شد. گیگانتوزاروس، در سال 1995، توسط کوریا و سالگادو نامگذاری شد.

مقایسه گیگانتوزاروس و تی رکس

تیرانوزاروس رکس	گیگانتوزاروس کارولینی
5فوت(5/1متر)	6فوت(8/1متر)	طول جمجمه
بزرگتر با دو انگشت	سه انگشتی	دستان
10فوت(3متر)	12فوت(7/3متر)	ارتفاع از رانها
40فوت(12متر)	43فوت(13متر)	طول
حدود5تن	حدود 8تن	وزن
مخروطی، مضرسی- عمل خردکردن	بلند، چاقومانند، مضرسی-عمل قطعه قطعه کردن	دندانها
بزرگتر و عریضتر	کوچک، موزی شکل	اندازه و شکل مغز
حدود 65میلیون سال قبل	حدود 95-100میلیون سال قبل	زمان زیست
آمریکای شمالی	آمریکای جنوبی	محل زیست
		تصویر

طبقه بندی:

گیگانتوزاروس، نوعی دایناسور تروپود بود. تروپودها، زیرراسته راسته ساریچیا، دایناسورهای جهنده می باشند.

تحرک:

گیگانتوزاروس، روی دوپا راه می رفت و احتمالا دایناسوری چابک و سریع بوده است. دم باریکو نوک تیز گیگانتوزاروس، برای ایجاد توازن و برگشت سریع به هنگام دویدن، به کار می رفته است. سرعت دایناسورها، با استفاده از مورفولوژی(ویژگیهایی مانند طول پا و وزن تقریبی بدن) و ردپاهای فسیل شده آنها(که در مورد گیگانتوزاروس هنوز کشف نشده است) تخمین زده می شود. برخلاف تصورات قدیمی در مورد تروپودها، گیگانتوزاروس دمش را راست نگه می داشته و آن را روی زمین نمی کشیده است.

در مورد اينكه آيا تروپودهاي كوتاه دست و سنگين(مثل تي ركس، گيگانتوزاروس، آلبرتوزاروس و آلوزاروس) مي توانسته اند خيلي تند بدوند يا نه، مباحث و منازعاتي وجود دارد، زيرا اگرآنها به زمين مي خوردند، دستهاي كوچك آنها نمي شكست و آنها به سختي مجروح و زخمي مي شدند(جيمز فارلو، 1995). اين بدان معناست كه اين تروپودهاي بزرگ، جانوراني كند بوده و آهسته حركت مي كرده اند.

دكتر بروس روچيلد، از مركز استخوان شناسي شمال شرق اهايو، شواهدي از چهارده دنده شكسته شده را در آلوزاروس پيدا كرد كه نشان دهنده زخمهاي التيام يافته اي بودند كه احتمالا به هنگام سقوط به وجود آمده بودند. به احتمال زياد، اين استخوانها، استخوانهاي شكسته شده شكم بودند و اين سقوط به هنگام دويدن رخ داده بود(كه در16 آوريل 1998در مجله دانشمندان جديد،‌ چاپ شده است).

تجزيه اشعه ايكس فسيل آلوزاروس، نشان داد كه دنده هاي آلوزاروس، در نزديكي شانه(استخوانهاي شانه اي) ترك خورده و التيام يافته بودند. آلوزاروسها قادر بودند بعد از زمين خوردن و آسيبهاي سختي كه احتمالابه هنگام دويدن رخ مي داده است، بدن خود را ترميم كنند. بنابراين،‌ اين فرضيه كه احتمالا تروپودهاي بزرگ كوتاه دست، به اين علت كه بعد از سقوط توانايي ترميم را نداشته اند قادر به سريع دويدن هم نبوده اند، حداقل در مورد آلوزاروسها، رد مي شود. آلوزاروسها، بعد از سقوط و مجروح شدن، بارها خود را ترميم كرده اند.

در سال 1995، جيمز فارلو، از دانشگاه اينديانا- پوردو عنوان كرد كه تي ركس، نمي توانسته سريعتر از 20مايل در ساعت(32 كيلومتر در ساعت) بدود، زيرا اگر مي توانست، چنان شديد سقوط مي كرد و چنان شديد به زمين مي خورد كه در اثر اين زمين خوردن مي مرد. وزن تي ركس حدود 6 تن و ارتفاع آن بيش از 20 فوت(6 متر) بوده است اما آلوزاروس اندكي كوچكتر بود، حدود 3 تن وزن و 5/16 فوت(5 متر) طول داشت. فارلو مي گويد كه تحليل روچيلدبا فرضيه وي سازگار است زيرا آلوزاروس كوچكتر از تي ركس بوده است(جرم كمتر آلوزاروس، شدت برخورد را كمتر مي كرد در نتيجه جانور مي توانست بعد از سقوط، خود را ترميم كند). گیگانتوزاروس و تي ركس كاملا هم اندازه بودند، بنابراين ممكن است گیگانتوزاروس دونده اي تندرو بوده و یا این گونه نبوده باشد.