واژه ای است برای جريانهای گدازه ای که سطح خشن و اسفنجی دارند. این جريان گدازه ای شامل قطعات گدازه ی شکسته که به آنها تفاله (clineker) می گويند، هستند. این نوع گدازه بسیار چگال است.

آه آه ( (aa

نوعی تورمالین کمیاب و بی رنگ شفاف است.

آکروئیت (acroite)

یک آتشفشان فعال، آتشفشانی است که در طول تاریخ  فوران کرده و یا در حال فوران است.

آتشفشان فعال (active volcano)

به معنی دارا بودن جلایی مانند جلای الماس است.

آدامانیت ((adamanite

آدولاریت نوعی ماه سنگ به رنگ سفید تا آبی و نیمه شفاف است. آدولاریا معمولاً به شکل صیقلی و محدب شکل داده می شود. آدولاریاها در اوایل قرن بيستم بسیار معمول بوده و به صورت گسترده در جواهر آلات به کار برده می شد. آدولاریا دارای سختی 6 و وزن مخصوص 75/2 است.

آدولاریا (adularia)

شامل ذرات کوچک مایعات و جامدات معلق در هواست.

آئروسل (aerosol)

آگات نوعی کلسدونی (خانواده ای از کوارتز نهان بلور) است که کاربرد آن در جواهر آلات بسیار معمول است. این سنگ در رنگهای متنوع مانند خاکستری، قهوه ای، قرمز، سبز، صورتی، آبی و زرد یافت می شود. آگات ممکن است با رنگهای خود خط دار باشد و معمولاً به صورت لایه کوارتز است. آگات حفره دار است و به راحتی رنگ می شود، به طوری که گاهی برای بیشتر کردن رنگ بندی و لایه بندی آن را رنگ می کنند. آگات سفید معمولاً در جواهرات بدل و معمولاً به صورت زمینه استفاده می شود. آگات خزه ای  (moss agate) دارای تداخل شاخه های سیاه، قرمز یا سبز است. انیکس آگاتی است که دارای لایه ای موازی است و آگات چشم لایه بندی به صورت حلقه هایی متحدالمرکز دارد. آگات دارای سختی 5/6 تا7 و وزن مخصوص 6/2 است.

آگات (agate)

یک آلیا‍‍‍‍‍‍ژ، آمیزه ای از دو یا چند فلز است. آلياژها معمولاً مورد استفاده در جواهر آلات هستند مانند: طلاي 24 عيار (تركيب شده با نقره،‏ مس و ساير فلزات)،  ‏نقره  استرلينگ (95 درصدنقره و 5/7 درصدمس)،  برنج ( نيمي مس و نيمي روي)،‏  برنز (حداقل 60درصدمس با قلع و شايد ساير فلزات) و  آلياژ قلع و سرب (قلع، ‏سربف‏آنتيموان و كمي نقره يا مس).

آلیاژ (alloy)

آلماندن نوعي گارنت با ته رنگ بنفش  است كه تركيب رنگي آن از قرمز سير تا قرمزـ قهوه اي تغيير مي كند. آلماندين معمول ترين نوع گارنت است . گارنت هاي ستاره اي ‏‏آلماندين هايي هستند كه شكل ستاره مانندي از خود نشان مي دهند. اين كاني داراي سختي 5/7 و وزن مخصوص 85/3 تا 20/4 است.

آلماندين (almandine)

آلمينيوم فلزي سبك و با رنگ سفيد –نقره اي است. وقتي آلمينيوم در قرن 18 براي اولين بار كشف شد ‏با ارزش تر از طلا شد. در حال حاضر اين فلز ارزان قيمت در بسياري ازآلياژها به كار برده مي شود. برخي جواهرآلات ارزان از آلمينيوم  ساخته مي شوند.

آلمينيوم (aluminum)

آمازونيت سنگي رنگين كماني ست كه رنگ آن از سبز تا سبزـ آبي متغير است. آمازونيت معمولاً به صورت صيقلي و محدب شكل داده مي شود زيرا اگر صاف تراشيده بشود به راحتي مي شكند.

آمازونيت (amazonite)

(كلمه يوناني به معني مست نشده) شكلي از كاني كوارتز و سنگ قيمتي نسبتاً معمولي مي باشد. آمتيست معمولاً ارغواني است اما مي تواند محدوده رنگي از ارغواني كمرنگ تا ارغواني بسيار سير و سرخ (انواع ارغوانی و آبی کمیابند) و از شيري رنگ تا سبز داشته باشند. انواع پر رنگ تر بسيار باارزشتر هستند. يوناني هاي قديم اعتقاد داشتند كه آمتيست افراد را از تاثيرات الكل مصون مي دارد. تشخيص نوع ساختگي آن از نوع طبيعي مشكل است.

آمتيست (amethyit)

آمترين نوعي كوارتز است كه تركيبي از آمتيسيت و سيرين را داراست. آمترين در بخشي ارغواني و در بخشي زرد- نارنجي است.

آمترين (ametrine)

آموليت (كه با نامهاي كوريت، كانستين و سنگ بوفالو هم شناخته مي شود) پوسته آمونيت فسيلي و اپالي  شده است كه به عنوان سنگ قيمتي مورد استفاده قرار مي گيرد (در واقع پوسته  آموليت، پوسته جانوران دريايي فسيل شده و سفالوپود است). آموليت سنگي خاكستري و رنگين كماني با رنگهاي سبز، قزمز، زرد يا ارغواني است (انواع آبی يا ارغواني كمياب است) كه رنگهاي آن بسته به زاويه سنگ نسبت به ديد تغيير مي كند. آموليت داراي سختي حدود (قبل از پرداخته شدن بسيار شكننده است) و وزن مخصوص 8/2 است. معمولاً آموليت را براي افزایش مقاومت آن با مواد سخت و بي رنگ پرداخته مي كند و غالباً به صورت دولا يا سه لا (با يك لايه كوارتز بالايي و يك لايه شيل پاييني) شكل مي دهند. آموليت تنها در ايالات آلبرتاي جنوبي كانادا يافت مي شود.

آموليت (ammolite)

آندزيت نوعي سنگ آتشفشاني است. اين سنگ خاكستري ،سياه داراي داراي حدود 54 تا 62 درصد سيليس (SiO2)بعلاوه كمي آهن و منيزيم است.

آندزيت (andesite)

نوعي سولفات كلسيم كم رنگ مانند انیدريت است كه آب كمتري از انیدريت دارد. اين سنگ كامل شكننده است و كاني ها ي آن شفاف و نيمه شفاف اند. آنژليت داراي سختي 3 تا5/3 است (بسيار نرم) و وزن مخصوص 9/2تا3 است.

آنژلیت (angelite)

آپاتيت (فسفات كلسيم) کانی شفاف تا كدری است كه در رنگهاي مختلف مانند سبز، زرد، سبز، بنفش و زرد-سبز (كه سنگ مارچوبه ناميده مي شود) ديده مي شود. برخي آپاتيت ها اثر دايره هاي ستاره مانند چشم گربه اي از خود نشان مي دهد. اين سنگ نرم و شكننده گي اش به ندرت در جواهر سازي به كار برده مي شود. واژه آپاتيت از كلمه يوناني فريب (deciet)منشأ گرفته ، زيرا به راحتي با ساير كاني ها اشتباه گرفته مي شود . آپاتيت داراي سختي برابر 5 و وزن مخصوص برابر با 15/3 تا22/3 است .

آپاتيت (apatite)

آكوآرا سنگي رنگي كماني شفاف تا آبي زيبايي است كه پایه ای از كوارتز شفاف با لايه ي نازك طلا (يا آلمينيوم و يا مس) را شامل می شود. در فرايندي كه نهشتگي بخار ناميده مي شود كوارتز در حجره ي خلا قرار داده شده و در برابر الكترود هاي داغ از جنس طلا، آلومینیوم و یا مس قرار می گیرد و در نتیجه لايه نازكي از فلز (1تا2 ميكرون) بخارهاي فلزي روي كوارتز را مي پوشاند.

آكوارا (aqua aura)

سنگي آبي روشن يا سبز دريايي شفاف و متخلخل است. انواع آبي آن بسيار باارزش است اما در گذشته انواع سبز دريايي آن ارزشمندتر بودند. با توجه به تمايل بازار به رنگ آبي، با پرداخت حرارتي آكوامارين سبز را تبديل به آبي مي‌كنند. بهترين آكوآمارين ها از برزيل مي آيند. آكوآمارينها معمولاً مي توانند به صورت مسطح پرداخت شوند، اما وقتي محدب و صيقلي شوند ممكن است اثر چشم گربه اي يا ستاره مانند را نمايش دهند. آكوآمارين به خانواده ي بريل تعلق دارد كه سختي آن 8/7 تا8 و وزن مخصوص آن 65/2تا85/2 است .

آكوامارين   (aguamarine)

مخلوطی سه به يك از اسيد هيدرو كلريك و اسيد نيتريك است كه براي آزمايش طلا و پلاتين استفاده مي شود . اين مايع يكي از معدود مواردي است كه مي تواند طلا يا پلاتين را حل كند.

آکوا رجيا (aqua regia)

سنگي مركب از آزوريت و مالاکيت که در كوههاي رنگلو (wrongle)، چاگوچ(chagac,) آلاسكا، ايالات متحده نزديك آنكريج (anchorage) معدنكاري مي شود.

آپال آرتيكل (article opal)

كاني است كه به ندرت در جواهر آلات به كار مي رود. اين كاني شفاف تا نيمه شفاف است و مي تواند داراي رنگهاي مانند عسلي تا قرمز كم رنگ  و آبي و سبز تا شفاف و سفيد باشد. آراگونيت در شكلهاي بلوري هگزاگونال ، پيراميدال و بلورهاي اسكنه اي شكل و اشكالي ديگر به وجود  می ايد. اين كاني داراي سختي 5/3 (تقريباً نرم) و متوسط وزن مخصوص 9/2 است. تركيب شيميايي آن CaCO3 (شكلي از كربنات كلسيم است). كلمه ي آراگونيت از نام محلي كه براي اولين بار در سال 1790 پيدا شد، يعني آراگون اسپانيا ريشه مي گيرد. اين كاني در بسياري از كشورهاي ديگر اروپا، آفريقاي شمالي و برخي كشورهاي آمريكاي شمالي يافت مي شود.

آراگونيت (Aragonite)

(یا حلقه)  بخشي مرجانی كه جزيره اي را در دريا يا اقيانوس تشكيل مي دهد .

آتول (atoll)

سنگی است با درخشندگی غير عادي به رنگهاي قهوه اي، زرد، آبي، سبز يا خاكستري. آکسینیت بنفش كمياب است (در تاسمانيا يافت مي شود) داراي انواع شفاف و نيمه شفاف و همچنين نيمه شفاف است. اين سنگ داراي سختي 7 و وزن مخصوص 3/3 است. اگزينيت در واقع بوروسيليكات آلومينيم و كلسيم است و تنها به عنوان كاني کلکسیون  كاربرد دارد (و نه در جواهر سازي).

آکسینیت (axinite)

كاني زيباي آبي رنگ مس داري كه معمولاً در جواهرآلات به كار برده مي شود رنگ آن از آبي بسیار تیره تا آبی کمرنگ متغیر است. این کانی به عنوان رنگی برای نقاشی ها و الیاف تجملی بکار برده می شد. آزوريت كربنات مس آبدار است و فرمول شيميايي آن به صورت OH)2)Cu3(CO3)2 است. مالا كيت (كاني ديگر مس دار) اغلب همراه با آزوريت يافت مي شود. آزوريت داراي سختي 5/3تا4 (تقريباً نرم) و وزن مخصوص 7/3تا9/3 است. آزوريت در استراليا ،جنوب غربي ايالات متحده، فرانسه، مكزيك، نامیبيا و اروپا به صورت بلورهاي منوكلينيك حجيم يافت مي شود. اين كاني گاهي به منظور افزايش رنگ و سختي آن توسط واكس بی رنگ پوشيده و يا به پلاستيك آغشته مي شود. پوشش پلاستيك به دليل ناپايدار بودن اين كاني است زيرا در برابر هوا با گذشت زمان اين كاني رنگ آبي خود را از دست مي‌دهد و به فرم پايدار خود كه همان مالاكيت سبزرنگ است تبديل مي‌شود.

آزوريت (azurite)

aventurin یا adventurine که گاهی به عنوان سنگ طلا (gold stone) هم شناخته شده و در واقع نوعی سنگ کوارتز براق است که رنگ آن می تواند زرد، قرمز، سبز کم رنگ، قهوه ای کم رنگ باشد. کدر بودن آن به علت ذرات فلزی ریز (میکا) درون آن است.

ادونتورین (adventurine)

لایه ای که روخاک (topsoil) نامیده می شود در زیر افق O و   بالای افق Eقرار دارد. جوانه ها ی بذری  و ریشه ی گیاهان  در این لایه سیاه رنگ رشد می کنند. این افق از  هوموس (مواد آلی تجزیه شده) و ذرات کانی تشکیل می شود.

افقA A horzone))

کانی است (نوعی کریسوبری) که بسته به اینکه در نور طبیعی یا مصنوعی به آن نگاه می شود، دارای رنگهای متفاوتی است. الکساندریت در روز تولد سزار روس الکساندر دوم کشف شد و به افتخار او این نام را به آن دادند. این کانی در روسیه، برزیل، برمه، سیلان و..... معدنکاری می شود. تولید آزمایشگاهی الکساندریت معمول است و اغلب به عنوان نوع طبیعی فروخته می شود. این کانی دارای سختی 5/ 8 و وزن مخصوص 64/3تا74/3 است.

الکساندریت (alexandrite)

اثر الکساندریت پدیده ای است که در اثر آن یک سنگ بسته به نوع نوری که با آن مورد مشاهده قرار می گیرد، با رنگهای مختلفی دیده می شود. برای مثال سنگ الکساندریت در نور شمع قرمز و در نور فلورسنت  آبی تا سبز رنگ دیده می شود. برخی دیگر کانی هایی مانند گارنت و سافیر نیز دارای اثر الکساندریت هستند.

اثر الکساندریت (alexandrite effect)

اين سنگ قيمتي (نوعي ابسیدین)، نوعي شيشه آتشفشاني است كه  معمولاً سياه است، اما گاهي قرمز، قهوه اي، ،خاكستري، سبز (كمياب)، تيره  همراه با كلمه هاي سفيد (برف مانند) و حتي بي رنگ يا شيشه اي هم مي شود. اين شكل شيشه اي و شفاف ابسیدین در جريانهاي گدازه اي جنوب غرب ايالات متحده يافت مي شود. ابسیدین وقتي شكل مي گيريد كه گدازه چگال يك آتشفشان به سرعت سرد شود. اغلب ابسیدین ها داراي 70درصد سيليس هستند. ابسیدین داراي سختي 5 و وزن مخصوص 35/2 است.

اشك آپاچ (apache tear)

اسپينل آريزونا در واقع يك گارانت است .

اسپينل آريزونا (Arizona spinel)

الماس اركانزاس نام تجاری سنگ بلوری است .

الماس ارکانزاس (Arkgnsas diamond)

ابر خاكستر يا (ابر فوران)، ابري است از خاكستر كه بعد از فورانهاي آتشفشاني شكل مي گیرد.

ابر خاكستر (ash cloud)

يا aesthenosphere استنوسفر بخشي از جبه بالايي است كه خصوصيات پلاستيكي از خود نشان مي دهد. اين بخش زير سنگ كره يا ستوسفر (شامل پوسته و گوشته ي بالايي) قرار داده و داراي عمق بين 100 تا 250 کیلومتر است .

استنوسفر (asthenosphere)

همه چيز در کل گیتی از ذرات بسيار ريز به نام اتم تشكيل شده است . يك اتم كوچكترين بخش يك عنصر است كه خصوصيات آن عنصر را دارد.

اتم (atom)

(گاهي به عنوان سنگ طلا (gold stone) شناخته شده و گاهي به صورت  adventurine تلفظ مي شود) سنگ كوارتز براقي است كه به رنگ زرد تا قرمز سبز روشن و قهوه اي روشن ديده مي شود. درخشندگي مخصوص آن به علت ذرات فلزي (ميكا) درون سنگ است.

اونتورین (aventurine)

انقراضهاي پيشين انقراضهايي هستند كه در طول زمان به طور پيوسته به وقوع پيوسته اند. اين انقراضها در اثر تغييرات كوچك در آب و هوا يا سكونت، منابع تهي شده ،رقابت يا ساير تغييرات كه به سازگاري و انعطاف پذيري احتياج دارند، به وجود آمده اند. اغلب انقراض ها (شايد بيش از 95 درصد تمام انقراض) به عنوان انقراضهاي پيشين صورت گرفته اند.

انقراض پيشين (background extinction)

الماس بافا در واقع بلور يا قطعه بلورين از الماس است كه سطوح طبيعي بر روي آن وجود دارد.

الماس بافا  (baffa diamond)

ياsubsoil لايه اي است که در زير افق(E) و بالاي افق(C)قرار مي گيرد. اين افق حاوي رس و نهشته هاي كاني مانند آهن ،اكسيد آلومينيم و كربنات كلسيم است كه در زماني كه آبهاي حاوي مواد معدني از خاك بالايي به پايين مي روند، از لايه  بالايي بدست مي آيند.

افق(B)

اپال سياه نوع گرانبهايي از اپال است كه داراي رنگ زمينه  تيره است. اين سنگ درخشان، رنگين كماني و گاهي داراي تداخلهايي از ساير رنگها است، كه به اين حالت آن آتش مي گويند. اپال سنگي متشكل از سيليس و كمي آب است و جزو خانواده ي كوارتز قرار مي گيرد. حالت رنگين كماني آن به علت وجود بلورهاي بسيار ريز كريستو باليت است . بسياري از اپال ها محتواي آب بالايي دارند. اگر از اپال به خوبي نگهداري نشود و درون پنبه ي مرطوب قرار نگيرد، خشك شده  و ترك مي خورد. اپال داراي سختي 5/5 تا 5/6 و وزن مخصوص 98/1 تا 5/2 است. اپالهاي سياه  در استراليا يافت مي شود.

اپال سياه (black opal)

الماس نا متعارف در واقع يك کریستال طبیعی الماس است .

الماس نامتعارف (bohemian diamond)

الماس آبي، الماس‌هايي زيبا، كمياب و بسيار گرانبها هستند. آنها سنگ‌هاي قيمتي و باارزش و گرانبهايي و واريته‌اي از الماس هستند. سختي الماس 10 و وزن مخصوص آن 5/3 و ضريب شكست آن 417/2 تا 419/2 است. با اين ويژگي و داشتن رنگ آبي، اين الماس همه درخشش‌هاي خيره‌كننده الماس به اضافه رنگ آبي آن را دارد.

الماس آبي  (blue diamond)

الماس نپال، الماس بي نقص بزرگي ست كه احتمالاً در هند يافت شده. الماس نپال 80 قيراط وزن دارد و اساساً متعلق به دولت نپال بود، اما هم اكنون در اختيار يك جواهر ساز آمريكايي به نام هري و نيستون( Harry Winston ) است.

الماس نپال (Nepal diamond )

ابرهاي سوزان يا جريان پيروكلاستيك، گاز و خاكستر بسيار داغ است كه در هنگام انفجار يك آتشفشان با سرعت زياد از آتشفشان خارج مي شود.

ابرهاي سوزان (Nvees ardente)

الماس نوادا نامي غلط براي ابسيدين با رنگ مصنوعي ست كه به عنوان سنگ قيمتي عرضه مي شود.

الماس نوادا (Nevada diamond )

الماس نظام، الماس هندي بزرگي ست كه به صورت برش نيافته 340 تا 440 قيراط وزن داشت. بعد از بريده شدن به شكل مقعر و دراز با سطوح نامنظم، 277 قيراط وزن دارد. اين الماس در سال 1830 متعلق به خاندان حاكمان( Nizam ) حيدرآباد بود كه طي جنگي شكسته يا گم شد.

الماس نظام (Nizam diamond)

‌ابسيدين موهوگني يا اشك آپاچ ابسيدين قهوه‌اي شيشه‌اي و درخشاني‌ست كه در جريانهاي گدازه‌اي يافت مي‌شوند. ابسيدين هنگامي بوجود مي‌آيد كه گدازه چگال آتشفشاني به سرعت سرد شوند. اغلب ابسيدين‌ها داراي 70 درصد سيلين هستند. سختي ابسيدين 5 و وزن مخصوص آن2/35 است.

ابسيدين  موهوگني  (mohogany obsidian)

انقراض عمومي فرآيندي ست كه طي آن تعداد زيادي از گونه هاي جانوری ناگهان از بين مي روند. دايناسورها و ساير گونه ها طي انقراض K-T كه احتمالاً به علت برخورد يك شهابسنگ با زمين بوده از بين رفته اند.

انقراض عمومي (Mass extinction)

الماس مكزيكي اصطلاح غلطي براي سنگ بلورين است.

الماس مكزيكي ( Mexican diamond )

اثر شير و عسل، اثري ست كه بر اساس آن رنگ ظاهري سنگ ها مطابق با جهت نور از شيري تا عسلي تغيير مي كند. وقتي نوري به سنگ مي تابد، يك طرف سنگ شيري و طرف ديگر عسلي است. هنگامي كه جهت نور تغيير مي كند، رنگ ها نيز تغيير مي كنند. كريزوبريل چشم گربه اي اين پديده را از خود نشان مي دهند.

اثر شير و عسل ( Milk and honey effect )

آتشفشان تك منشاء، آتشفشاني ست كه طي دوره ي زماني نسبتاً كوتاه و فوران منفردي شكل گرفته باشد. اغلب آتشفشان هاي منوژنتيك، بازالتي هستند.

آتشفشان  تك منشاء (Monogenetic volcano)

آگات قره اي داندریتی يا سنگ موچا نوعي آگات سبز است. اين سنگ كلسدوني ست با تداخل ها اينتريتي (درخت مانند) زيباي سبز رنگ (قرمز يا سياه) از کانی هوزنبلاند.  سختي آگات قره اي5/6  تا 7 و وزن مخصوص 6/2 است. آگات قره‌اي سبز در هند و برخي جاهاي ديگر يافت مي شود.

آگات قره اي (Moss agat)

ابسيدين يا اشك آپاچ، شيشه‌ي آتشفشاني ست كه معمولاً سياه است، گاهي قرمز، قهوه اي، خاكستري، سبز(نوع كمياب)، تيره با لكه ها سفيد(دانه برف) و يا حتى روشن هستند. اين كاني شفاف شيشه اي در جريان هاي گدازه و سنگ هاي ابسيدين كه توده اي يافت مي شود. ابسيدين زماني تشكيل مي شود كه گدازه چگال آتشفشاني به سرعت سرد شوند. اغلب ابسيدين ها داراي 70 درصد سيليكا است. سختي ابسيدين 5 و وزن مخصوص 2/35 است.

ابسيدين ( Obsidian )

يك اقيانوس حجم گسترده اي از آب شور است. اقيانوس ها بيشتر از 3/4 سطح كره‌ي زمين را مي پوشاند. اقيانوس هاي كره‌ي زمين شامل اقيانوس هاي آرام، اطلس، هند و شمالي هستند. كف اقيانوس اغلب از بازالت تشكيل شده است.

اقيانوس (Ocean)

اولين لايه‌ي خاكي مملو از مواد آلي را افق مي گويند كه غالباً از   هوموس و مواد فاسد برگي (مواد آلي تجزيه شده) تشكيل شده اند.

افقO  (O Horizon)

انيكس سنگ نيمه قيمتي سياه و سفيد و لايه‌اي‌ست كه، شكلي از آگات با لايه بندي موازي‌ست. انيكس در واقع ساختار كوارتز و دانه ريزي به نام كلسدوني است .

انيكس  (Onyx)

انعكاس شيري، نوعي حالت رنگين كماني شير، سفيد – آبي است.

انعكاس شيري (Opalescence)

اپال ها، سنگ هاي نيمه قيمتي هستند كه درونشان، رنگين كماني و اغلب داراي تداخل هاي رنگين (آتش) مي باشند. اپال كاني ست متشكل از سيليكاي بي شكل بسيار ريز بلور و كمي آب و در حقيقت نوعي كوارتز است. سه نوع اصلي اپال وجود دارد: اپال عادي با انعكاس شيري (سياه و يا سفيد) كه به علت بلورهاي بسيار ريز كريستوباليت موجود در آن، داراي حالت رنگين كماني بسيار زيبايي ست و اپال آتش كه اپالي ست شيري رنگ و بدون انعكاس شيري اما كونترالوز اپال (Contraluz opa) همراه با انعكاس نارنجي- قرمز زيبا ، اپالي شفاف است كه هنگامی نور از آن عبور مي كند، بازي درخشاني از رنگ هاي رنگين كماني را از خود نشان مي دهد. بسياري از اپال ها داراي محتواي آب بالايي هستند، بطوريكه اگر در پنبه مرطوب نگهداري نشوند، خشك شده و ترك مي خورد. بعضي اپال ها با روغن، واكس، صمغ پرداخت مي شوند تا جلوه‌ي بهتري پيدا كنند. سختي اپال 5/2 و وزن مخصوص آن 1/98 تا 5/5 است. اپال ها در جاهاي مختلف دنيا يافت مي شود.

اپال ( Opal )

آورو ورد در زبان پرتغالي به معني طلاي سبز، و شامل نوعي كوارتز بلورين كه در برزيل يافت مي شود. اين سنگ شفاف به منظور دادن رنگ سبز- طلايي كمرنگ به آن، با تابش پرداخت مي شود.

اورو ورد (Ouro verd)

فرآيندي شيميايي ست كه طي آن اتم هاي اكسيژن به اتم‌هاي مواد(مانند فلز) اتصال پيدا كرده و الكترون ها از ماده‌ي اكسيد شده به ماده‌ي احياء شده منتقل مي شوند. آهن زماني اكسيد مي شود كه در معرض هوا و رطوبت قرار گيرند كه بصورت زنگ آهن ظاهر مي شود. نقره زماني اسيد مي شود كه در معرض سولفيد هيدروژن هوا قرار گيرد و سولفيد نقره( Ag­ 2 S ) تشكيل دهد كه در اين حالت آن مات و سياه مي شود. اكسيداسيون هرچند در اصطلاح معمول به عنوان تركيب عناصر با اكسيژن جا افتاده است و از سويي ديگر چون گوگرد به دليل ويژگي‌هاي اتميش عنصري نظير اكسيژن است و بنابراين تركيب آن نيز با عناصر شبيه اكسيداسيون است،‌ ولي در اصل در اين واكنش‌ها فلز اكسيد شده الكترون خود را از دست مي‌دهد و اكسيد مي‌شود. در حالي كه فلز اكسيده كه الكترون از دست رفته خود را به دست مي‌آورد در اصطلاح احيا شده است. به همين ترتيب اگر Fe++ دوظرفيتي در فرايندي تبديل به +++Fe سه‌ظرفيتي شود مي‌گويند كه اكسيده شده است.

اكسيد شدن ( Oxidation )

اوزون شكلي از اكسيژن با سه اتم متصل به هم است. اوزون وقتي شكل مي‌گيرد كه دسته مولكول‌هاي اكسيژن با تابش پرتوهاي پرانرژي شكسته نمي‌شود.

اوزون  (Ozone)

‌اين لايه آبشوي روشن در زير افق A و روي افق B قرار دارد. اين افق عمدتاً از ماسه و سيلت تشكيل شده كه اغلب كاني‌ها و رس خود را در اثر عبور آب از ميان آن از دست مي‌دهد (فرآيند آبشويي).

افق E (E Horizon)

سنگهاي اغراق شده، سنگهايي هستند كه به منظور رنگ، وضوح، مقاومت، ترميم شكل و ساير خصوصيات پرداخت شده باشند. بعضي از روشهاي اغراق، پرداخت حرارتي، تابش، پوشاندن سطح، پركردن ترك‌ها، روغن كاري، نشر سطحي (پوشش سطحي و سپس به كارگيري حرارت، رنگ، گاز و … ) مي باشد.

اغراق شده  (enhanced)

دو يا چند دوران زمين‌شناسي را يك ائون مي‌گويند كه بزرگترين بخش زماني زمين‌شناختي‌ست و صدها ميليون سال را شامل مي‌شود.   ائون زمان ائون فاتروزوئيك از 540 ميليون سال قبل تا حال ائون پروتروزوئيك 5/2 ميليارد سال قبل تا 540 ميليون سال قبل ائون آركئوزوئيك 9/3 ميليارد سال قبل تا 5/2 ميليارد سال قبل ائون ناشناخته 6/4 ميليارد سال قبل تا 9/3 ميليارد سال قبل

ائون  (eon)

اپي‌پلاژيك به معني هرچيز مرتبط با بخش بالايي اقيانوس كه در آن بخش نور كافي براي تأمين گياهان وجود دارد، است.

اپي پلاژيك  (epipelagic)

يك اشكوب زير تقسيمي از دوره زمين‌شناسي و كوچكترين زيرتقسيم زمان زمين‌شناسي است كه چند ميليون سال را در بر دارد.

اشكوب  (epoch)

استوا، حلقة فرضي دور زمين (و ساير سيارات يا ماه) است كه وسط قطب جنوب و قطب شمال قراردارد.

استوا  (equator)

يك ابر آتشفشاني يا ابر خاكستر (ash cloud)، گاز و قطعات سنگ است كه بعد از برخي فورانهاي آتشفشاني بوجود مي‌آيند.

ابر فوران  (eruption cloud)

اگزسيور بسته بر اينكه الماس باگانزا (Braganza diamond) واقعاً يك الماس باشد، دومين يا سومين الماس بزرگ دنيا است. اين الماس سفيد-آبي بي‌شكل تقريباً 995 قيراط وزن دارد.  اين الماس در سال 1893 توسط كارگري در معدن دي‌بيرز  (De Beerz) آفريقاي جنوبي پيدا شد و در سال 1904 توسط آبي، جي آسچر (Asscher) به 21 قطعه تقسيم شد.

الماس اگزسيور  (Excelsior diomond)

آتشفشان مرده، آتشفشاني‌ست كه احتمال فعاليت و فوران مجدد آن وجود ندارد.

آتشفشان مرده  (extinct volcano)

الماس قناري ، الماسي كه داراي رنگ زرد پر رنگ است. الماسها سنگهاي قيمتي شفاف و با ارزشي هستند كه از كربن بسيار فشرده بوجود مي آيند. آنها يكي از سخت ترين مواد شناخته مي باشند. سختي الماس 10، و وزن  مخصوص آن 5/3 و ضريب شكست آن 417/2 تا419/2 مي باشد.

الماس قناري (canary diamond)

آمتيست كيپ نوعي آمتيست لايه اي يا نواري همراه با كوارتز شيري است. اين سنگ قيمتي نيمه شفاف و رنگ آن از صورتي  روشن تا ميانه همراه با نوارهاي سفيد در تغيير است.

امتيست كيپ (cap amethyst)

الماس شامپاني الماس قهوه اي- صورتي است كه غالباً در معادن غربي استراليا معدنكاري مي شود. رنگ اين سنگ به علت محتواي  نيتروژن موجود در ساختارش است.

الماس شامپاني (cham pagne diamond)

يك ابر نوعي تداخل شيري مانند است كه در برخي از سنگهاي قيمتي وجود دارد. يك ابر معمولاً از تداخلهاي ريز تشكيل شده و تاثير زيادي روي ارزش سنگ قيمتي دارد.

ابر (cloud)

الماس كاگناک الماسي با رنگC7 است و غالباً در استراليای غربي  و در آرژايل (argyle) معدنكاري مي شود. رنگ اين الماس به دليل وجود كمی نيتروژن در تركيب آن است.

الماس كاگناک (cognac diamond)

يك  آتشفشان مركب، آتشفشاني‌ست كه داراي مخروط آتشفشاني شيبداري متشكل از جريانهاي گدازه‌اي چگال و واريزه‌هاي پيرو كلاسيك است.

آتشفشان مركب  (composite volcano)

اپالهاي كنترا لاز اپالهاي شفافي هستند كه تنها هنگاميكه نور از درون سنگ تابانده مي‌شود حالت رنگين‌كماني درخشان را از خود نشان مي‌دهند. وقتيكه نور از طرف بيننده تابانده شود، اين حالت بوجود نمي‌آيد. اين كيفيت باعث مي‌شود كه طراحي جواهر با استفاده از اين خاصيت سنگ قيمتي مشكل شود. كنترا لاز به معني "در برابر نور" مي‌باشد. برخلاف ساير اپال‌ها كنترا لاز بيشتر از اينكه به شكل منحني و صيقلي بريده شود، به شكل صاف پرداخت مي‌شود.

اپال كنترا لاز  (contra luz opal)

الماس كالينان يا ستاره آفريقا بزرگترين الماسي‌ست كه تا كنون يافت شده است. اين الماس فوق‌العاده با وزن تقريباً 3106 قيراط (3/1 پوند) در معدن پري‌ماير (premier) آفريقاي جنوبي يافت شد و به نام رئيس شركت صاحب معدن نام گرفت. اين الماس به مناسبت تولد پادشاه، ادوارد دوم انگلستان، در سال 1970 به وي هديه داده شد.  اين الماس توسط جوزف، جي اسچر (Joseph J. Asscher) به 4 قطعه بريده شده (كالينان 1تا كالينان 4).

الماس كالينان  (cullinan diomond)

الماس‌ها سنگهاي درخشان با ارزشي هستند كه از كربن بسيار فشرده ساخته شده‌اند الماس‌ها يكي از سخت‌ترين مواد شناخته شده هستند (سختي10)، كه داراي وزن مخصوص 5/3 و ضريب شكست 417/2 تا 419/2 مي‌باشند. رنگ الماس‌ها از بي‌رنگ ، زرد ، نارنجي و قهوه‌اي تا تقريباً‌ سياه در تغيير است. كمياب‌ترين رنگ‌ها، قرمز، آبي ، سبز و ارغواني هستند كه بسيار گرانبها بوده و "فانتزي" ناميده مي‌شوند. ارزش يك الماس بر اساس حروف الفبا از D (سفيد) تا Y (زرد) رتبه‌بندي مي‌شود. الما‌سهای Z ، الماس‌هاي "فانتزي" يا الماس‌هاي "پررنگ" هستند. برش الماس به صورتي‌ست كه بيشترين شكست نور سنگ را به دست دهد، بطوريكه برش درخشان ترجيح داده مي‌شود. وضوح الماس به تعداد و اندازه ترك‌ها و تداخل‌هاي ساير كانيها (مانند كوارتز) بستگي دارد. وضوح از FI (بدون ترك) ، IF )بدون ترك در بزرگ‌نمايي 10) ، سري‌هاي رتبه‌بندي V (ترك‌هاي بسيار ريز در بزرگ‌نمايي 10) ، سري‌هاي رتبه‌بندي S (ترك‌هاي ريز در بزرگ‌نمايي 10) ، تا I3,I2,I1 (داراي تداخل‌هاي قابل روئيت با چشم غير مسلح) رتبه‌بندي مي‌شود. وزن قيراطي الماس نيز از فاكتورهاي مرتبط با وزن الماس مؤثر در ارزش‌گذاري آن است. (هر قيراط حدود 2/0 گرم و 007/0 اونس است). بزرگترين و باارزش‌ترين الماس‌ها شامل الماس كولينان (Cullinan) يا ستاره آفريقا به وزن 20/350 قيراط، الماس اگزسيور (Exezisior) ، الماس منگول بزرگ (Great mo.gul) كه يك الماس هندي‌ست و گفته مي‌شود 0/787 قيراط وزن داشته ، اما محل آن ناشناخته است، درياي نور ، كوه ‌نور، الماس هپ (Hope diamond) كه به نام خريدار آن ، هنري توماس هپ است، مي‌باشند.

الماس  (diamond)

آتشفشان خوابيده ، آتشفشاني ست که فعال نيست اما ممكن است در آيند فوران كند.

آتشفشان خوابيده  (dormant volcano)

الماسهاي فانتزي الماس‌هاي كمياب و گرانبهايي هستند كه قرمز، آبي ، سبز يا ارغواني باشند. الماسها سنگهاي قيمتي با ارزش و درخشاني هستند كه از كربن بسيار فشرده ساخته شده‌اند و از اين‌رو سخت ترين ماده شناخته شده محسوب مي‌شوند. الماسها سختي 10 ، وزن مخصوص 5/3 و ضريب شكست 417/2 تا 419/2 هستند.

الماس فانتزي  (fancy diamond)

آتش سنگ، درخشش رنگ درون آن است. اپال‌هاي با كيفيت خوب آتش بالايي دارند.

آتش سنگ  (Fire)

اپالهاي آتشين، نوعي اپال هستند كه رنگ نارنجي آتشين تا قرمز دارند اين اپال‌ها به ندرت شفافند و معمولاً شيري هستند. اپال‌ كاني متشكل از سيليكات و كمي آب است و در واقع گونه‌اي كوارتز است. بسياري از اپال‌ها محتواي آب بالايي دارند، بطوريكه اگر آنها را در پنبه مرطوب نگهداري نكنند، خشك شده و ترك مي‌خورند.  اپالها سختي بين 5/5 تا 5/6 و وزن مخصوص 98/1 تا 5/2 هستند. اپال‌هاي آتشين در استرالياي غربي، مكزيك، برزيل ، گواتمالا و هندوراس يافت مي‌شوند.

اپال آتشين  (Fire opal)

ابسيدين گلي يا ابسيدين دانه برفي، شيشة آتشفشاني‌ست كه معمولاً تيره همراه با دانه برف‌هاي سفيد است. اين كاني درخشان شيشه اي در جريانهاي گدازه‌اي يافت مي‌شوند. ابسيدين توده‌اي هنگامي شكل مي‌گيرد كه گدازة گرانروي (مقاوم در برابر جاري شدن) آتشفشان به سرعت سرد شود. اغلب ابسيدين‌ها داراي 70 درصد سيليس هستند.  سختي آنها 5 و وزن مخصوص‌شان 35/2 است.

ابسيدين گلي  (Flowering obsidian)

آگات يخ زده ، آگاتي با علامت‌هاي سفيد شبيه به يخ زدگي است.

آگات يخ زده  (Frost agat)

الماس‌هاي سبز، الماس‌های كمياب فانتزي و بسيار با ارزشي هستند. الماس‌ها سنگ‌هاي قيمتي گرانبهاي درخشاني هستند كه از كربن بسيار فشرده تشكيل شده‌اند. سخت‌ترين مادة شناخته شده مي‌باشند، بطوريكه سختي آن 10 و وزن مخصوص آن 417/2 تا419/2 مي‌باشد.

الماس سبز  (green diamond)

اثر گلخانه‌اي، افزايش دماي سياره در اثر به تله ‌افتادن نور خورشيد و انرژي گرمايي آن در جو مي باشد. دي اكسيد كربن و بخار آب موجود در جو اين اثر را افزايش مي‌دهد. اثر گلخانه‌اي در زمين و زهره بصورت بالا ماندن دماي جو، شديد است.

اثر گلخانه‌اي  (green house effect)

الماس‌ها هركيمر، بلورهاي كوارتز شفاف و درخشان هستند كه به آنها الماس‌هاي ميدل ويل (middle ville) يا الماس‌هاي ليتل فالز (Little falls) هم مي‌گويند.  الماس‌هاي هركيمر داراي سختي 7 هستند و در نيويورك يافت شده‌اند.

الماس هركيمر  (Herkimer diamond)

خاك از لايه‌هاي افقي به نام افق تشكيل شده ‌است . اين افق‌ها از لايه‌هاي غني از مواد آلي (هوموس و رو خاكه) تا لايه‌هاي سنگي زيرين (پي‌سنگ، رگوليت و زير خاك) تغيير مي‌كند.

افق‌هاي خاك  (horizons)

نوعی اپال ‌هايسينت يا گيراسل (girasol) ، نوعي اپال گرانبهاي زرد يا نارنجي‌ست كه رنگهاي آن به نظر از درون سنگ منتشر مي‌شوند و مانند يك منبع نوري است.

اپال هايسينت  (hyacinth opal)

آگات هندي نام ديگر آگات خزه‌اي (moss agate) است.

آگات هندي (Indian agate)

‌ايندكوليت نوعي تورمالين سبز تا سبز-آبي است.

اينديكوليت  (indicolite)

‌اييوليت به معني سنگ بنفش كه آن را "سافرين آب" و "سافرين سياه‌گوش" هم مي‌نامند ، كاني شفاف بنفش-آبي، آبي كمرنگ يا زرد-خاكستري با سختي معمولي با سختي 7 تا 5/7 مي‌باشد. اين كاني داراي چند رنگي‌ست. بطوريكه يك سنگ مي‌تواند چند رنگ از خود بروز دهد. اييوليت در سريلانكا، هند، ماداگاسكار و برمه يافت شده است.

اييوليت  (iolite)

ايريديم فلزي‌ست مرتبط با گروه پلاتين كه گاهي با هم بصورت آلياژ تركيب مي‌شوند. اين ویژگی كارايي پلاتين را بالا مي‌برد. اين فلز در قلم‌هاي طلا كاري نيز به كار مي‌رود.

ايريديم (iridium)

الماس ايراندي يك الماس واقعي نيست، بلكه بلوري‌ست از كشور ايرلند.

الماس ايراندي  (Irish diamond)

آهن فلزی است که تولید آن مدت ها پس از کشف طلا،  مس، نقره و سرب توسط آدمی انجام شده است. این فلز بصورت طبیعی در طبیعت وجود ندارد و برای نخستین بار فلز طبیعی آن از طریق شهاب سنگها بر انسان معلوم شده است و در دوران باستان ارزش بمراتب والاتر از طلا داشته است. کانی های آهن عبارتند از منیسیت و هماتیت. سولفورهای آهن شامل پرمیت و مارکاسیت هرچند آهن دارند ولی استحصال آهن از آنها بدلیل آلایش زیست محیطی ممنوع است.

آهن  (iron)

يك ايزوتوپ از يك عنصر، شكل‌ديگري از همان عنصر است كه تعداد نوترونهاي موجود در هستة آن تفاوت مي‌كند و به همين خاطر داراي وزن اتمي متفاوتي‌ست.

ايزوتوپ  (isotope)

انقراض عمومي رويدادي است كه در طي آن نسل رده‌ها و انواعي از جانوران از بين مي‌روند.  انقراض دايناسورها كه در 65 ميليون سال پيش و در مرز بين دوره‌هاي كرتاسه و ترشيري CK-T به وقوع پيوست، مثالي از انقراض عمومي است. انقراض عمومي گونه‌هاي جانوري به ويژه جانوران ريز به عنوان فسيل شاخص دليلي محكم بر سن لايه‌هاي زمين است.

انقراض عمومي  (K-T extinction)

انفجار جانبي، فوران آتشفشاني‌ست كه در كنار آتشفشان صورت گرفته و انرژي انفجار بصورت افقي عمل مي كند.

انفجار جانبي (Lateral blast)

آتش عارف يا توپاز عارف يا توپاز باران، توپازي است كه با پوششي از لايه‌ي اتم هاي فلزي ( كه با روشي به نام رسوبگذاري خلاء) رنگ پررنگ تري به آن داده شده است. اين سنگ با سختي 8، داراي رنگ قرمز، سبز، بنفش و خاكه ي آبي شناخته مي شود.

آتش عارف (Mystic fire)

اپال مرواريدي يا اپال تاباشر (Tabasheer)، سنگ آلي ست كه در درزه هاي خراب شده گياه بامبو تشكيل مي شود. اين سيليكات آبدار به شكل توده‌ي گرد اپال ظاهر شده و شبيه مرواريد است.

اپال مرواريدي (Pearl opal)

اپال پراز، اپال نيمه شفاف سبز رنگي ست كه بسيار شبيه به كريزوپراز يا يشم مي باشد. اين نوع اپال در تانزانيا يافت مي شود و حالت رنگين كماني متداول در اپال ها را نشان نمي دهد.

اپال پراز (Prase opal)

الماس هاي ارغواني، الماس هاي بسيار گرانبهاي فانتزي و كمياب هستند. الماس ها سنگ هاي قيمتي تزييني با ارزشي هستند كه از كربن فشرده ساخته شده اند و از اين رو سخت ترين ماده‌ي شناخته شده‌ محسوب مي گردند. سختي الماس 10، و وزن مخصوصش 5/3 و ضريب شكست آن417/ 2 تا 419/2 است.

الماس ارغواني (Purple diamond )

آذرآواري به سنگ هاي شكسته، پوميس، خاكستر و ساير موادي كه در فوران آتشفشاني بوجود مي آيند گفته مي شود.

آذر آواري (Pyroclastic)

اپال كوانزيت اپال قرمز تا صورتي رنگي ست كه به آن كوانسيت، اپال كواسنيت و اپال رزم هم مي گويند.

اپال كوانزيت (Quanzite opal)

رنگين كماني نام ديگر ابسيديني ست با خاصيت رنگين كماني.

ابسيدين رنگين كماني (Rainbow obsidian)

اپال رنگين كماني نوعي اپال گرانبهاست كه داراي روبان هاي خميده‌ رنگي شبيه به رنگين كمان هستند.

اپال رنگين كماني ( Rainbow opal )

الماس هاي سرخ، الماس هاي فانتزي كمياب و بسيار با ارزشي هستند. الماس ها سنگ قيمتي درخشان گرانبهايي هستند كه از كربن بسيار فشرده تشكيل شده اند. از اين رو داراي سختي 10 به عنوان سخت ترين ماده‌ي شناخته شده مي باشند. وزن مخصوص آن5/3 و ضريب شكست آن 417/2 تا 419/2 است.

الماس سرخ  (Red diamond)

لايه سنگي غير هوازده (سنگ بستر) كه زير همه لايه‌هاي ديگر قرار گرفته است.

افق R  (R horizon)

يك اسپينل ياقوتي (يا ياقوت اسپينلي) يك اسپينل شفاف و قرمز تيره مي‌باشد و (يك ياقوت نيست).

اسپينل ياقوتي  (ruby spinel)

رزودو فرانس نام اخير براي يك نوع صورتي پر رنگ از آمتيست مي‌باشد، كه همچنين به عنوان آمتيست سنبلي معروف مي‌باشد. رزدو فرانس داراي سختي 7 مي‌باشد. اين جواهر شفاف صورتي در تمام جهان پيدا مي‌شود و نوعي كوارتز مي‌باشد. رزدو فرانس گاهي اوقات در مقابل گرما براي كم رنگ كردن خود و يا از بين بردن رنگ دودي خود تغيير مي‌كند.

رزدو فرانس  (Rose de France)

يك پرتگاه (كه همچنين اسكارپمنت نيز خوانده مي‌شود). يك صخره يا يك رديف از صخره‌ها مي‌باشد كه توسط گسل‌ها در پوسته، فرسايش يا زمين لغزشها ايجاد مي‌شود.

پرتگاه  (scarp)

اسكوري قطعات آذر آواري اندازه بمب (بزرگتر از 64 ميلي‌متر عرض) هستند كه وقتي كه قطرات گدازه در هنگام انفجار در هوا سرد مي شوند، تشكيل مي‌شوند. اسكوري پر از حفرهاي زيادي هستند كه توسط حباب هاي هوا فراري ايجاد شده‌اند.

اسكوري  (scoria)

يك آتشفشان سپري، آتشفشاني است كه كناره‌هايي با شيب ملايم دارد. آتشفشان سپري اكثراً از بازالت تشكيل شده است (كه گدازه‌اش به آساني و به سرعت جاري مي‌شود). بزرگترين آتشفشان در روي زمين (نظير آنهايي كه در جزاير هاوايي وجود دارند) آتشفشانهاي سپري هستند.

آتشفشان سپري  (shield volcano)

آسمان روي زمين آبي به نظر مي‌رسد بخاطر اينكه جو ما رنگ‌هاي آبي را از نور خورشيد پراكنده مي‌كند (كه شامل همه رنگ‌هاي نور مي‌باشد). آسمان روي سياره‌‌ها با تركيبات متفاوت جوي در رنگ متفاوتي ظاهر خواهد شد.

آسمان  (sky)

ابسيدين دانه برفي (همچنين ابسيدين گلي) ناميده مي‌شود. يك شيشه آتشفشاني كه معمولاً تيره (سياه يا مايل به قهوه‌اي) با دانه‌هاي سفيد برف مي‌باشد. اين كاني براق شيشه‌اي در جريانهاي گدازه يافت مي‌شود. سنگه‌هاي ابسيدين مي‌توانند به صورت توده‌اي باشند. ابسيدين زماني كه گدازه غليظ (از آتشفشان) به سرعت سرد مي‌شود، تشكيل مي‌شود. بيشتر ابسيدين‌ها شامل 70 درصد سيليس مي‌باشند. ابسيدين داراي سختي 5 و وزن مخصوص 35/2 مي‌باشند.

ابسيدين دانه برفي  (snow flake obsidian)

اسپكتروليت نام ديگر فينيش لابرادوريت (Finnish labradorite) (نوعي فلاسپات پلاژيوكلاز) مي‌باشد. اين كاني يك كاني مايل به خاكستري نسبتاً فراوان مي‌باشد كه بعد از صيقل دادن رنگين كماني برجسته رنگي (معمولاً سبز، آبي، نارنجي و قرمز) دارد. بلورها شفاف تا نيمه شفاف مي‌باشند. اسپكتروليت داراي سختي 6 تا 5/6 و وزن مخصوص 70/2 مي‌باشد.

اسپكتروليت  (spectrolite)

اسپيلوتم يك نهشته كاني مي‌باشد كه در غار تشكيل مي‌شود. اسپيلوتم‌ها زماني كه كربنات كلسيم (caco 3) يا ديگر كانيها (جدا شده از محلول) از آب در حال حركت آهسته در غار ته نشست مي‌كنند، ساخته مي‌شود. استالاكتيت‌ها و استالاگميت‌ها نمونه‌هايي از اسپلوتم هستند.

اسپيلوتم  (speleothem)

اسفن (گاهي اوقات تيتانيت ناميده مي‌شود) كاني است كه به شكل بلورهاي گوه‌اي شكل سبز، زرد، سفيد، قهوه‌اي يا سياه (اسفن به معني گوه در يونان مي‌باشد) مي‌باشد. اسفن فقط به ندرت به عنوان جواهر (به واسطه نرمي نسبي آن) استفاده مي شود.  فرمول شيميايي  cat1.sio5 ، سيليكات تيتانيوم كلسيم مي‌باشد.  اسفن داراي سختي 5 تا 5/5 و وزن مخصوص 3/3 تا 6/3 و يك رگه سفيد مي‌باشد.

اسفن  (sphene)

اسپينل يك سنگ نيمه قيمتي خيلي سخت مي‌باشد كه از بلورهاي هشت وجهي تشكيل شده است. رنگ اسپينل از قرمز تا سياه تا زرد تغيير مي‌كند و غالباً شبيه ياقوت‌ها مي باشند. آهن و كروم تشكيل دهنده‌هاي اسپينل مي‌باشند و باعث رنگ آن مي‌شوند. اسپينل متعلق به گونه‌هاي فلدسپات مي‌باشد در برمه، سريلانكا و تايلند يافت مي‌شود. تعدادي از گونه‌هاي آن شامل: ياقوت بالاس (Balas ruby) (اسپينل قرمز)، اسپينل آلماندين )ارغواني- قرمز) ، روبيسل (Rubicelle) (نارنجي)، اسپينل سافير (آبي)، قانو اسپينل (Ghanospinel) (آبي)، كلرو اسپينل (سبز) مي‌باشد اسپينل همچنين در آزمايشگاه تركيب مي‌شود.  اسپينل داراي سختي 8 و وزن مخصوص 58/3 تا 06/4 و ضريب شكست 72/1 مي‌باشد.

اسپينل  (spinel)

يك استالاكتيت يك نهشته كاني قنديل شكل مي‌باشد كه از سقف (يا ديوار بالايي) يك غار آويزان مي‌باشد.

استالاكتيت  (stalactite)

استالاگميت يك نهشته كاني مي‌باشد كه از كف غار به سمت بالا رشد مي‌كند.

استالاگميت (stalagamite)

خاك از لايه‌هاي افقي مجزا درست شده است. اين لايه‌ها افق ناميده مي‌شوند. آنها از لايه‌هاي آلي غني بالايي (گياخاك و خاك بالايي) تا لايه‌هاي سنگي زيرين (خاك زيرين)، سنگپوش (سنگ سبز) تغيير مي‌كنند.

افقهاي خاك  (soil horizons)

استيت (همچنين سنگ صابون ناميده مي‌شود) يك سنگ دگر گوني ريزدانه، براق قابل تراش و نرم مي‌باشد كه مي‌تواند سبز، قهوه‌اي و خاكستري باشد. اين سنگ داراي لمس روغني و صابوني با توجه به نامش مي‌باشد. سنگ صابون در سرتاسر جهان يافت مي‌شود. اين سنگ به شكلهاي برجسته، تسبيح، مهره، كاسه، پيپ، وسايل تهيه غذا و مواد ديگر قابل تراش مي‌باشد و از زمان قديم استفاده مي‌شد.  از لحاظ شيميايي، سنگ صابون اكثراً از تالك، سيليكات منيزيم هيدراته (Mg 3 Si 4 O 10 (OH) 2 ) به علاوه كانيهاي ديگر تشكيل يافته است. سنگ صابون داراي سختي 1 تا 5/1 (خيلي نرم- مي‌تواند با ناخن خراشيده شود) و وزن مخصوص 2/2 تا 8/2 مي‌باشد.

استيت  (steatite)

استراتوكلاديستيكس يك روش طبقه بندي موجودات زنده هم بر پايه كلاديستيكس (cladistics) حد مشترك با ويژگيهاي كالبد شناختي مختلف به همراه چينه شناسي اطلاعات گرفته شده از اثر فسيلها كه اين اجازه را به شما مي‌دهد كه بدانيد كدام حيوان زودتر يا ديرتر از ديگري زندگي كرده است، فسيلهاي قديم‌تر بيشتر از فسيلهاي اخير در مناطق عميق‌تر قرار دارند. در استراتو كلاديستيكس، كلادوگرام‌ها (cladograms) ايجاد شده‌اند كه نياكان مقدم‌تر از نسل خودشان باشند.

استراتوكلا ديستيكس  (stratocladistics)

آتشفشان چينه‌اي آتشفشان مركب مي‌باشد.

آتشفشانهاي چينه‌اي  (strato volcano)

رنگ پودر يك كاني رنگ آن كاني مي‌باشد وقتي كه به شكل پودر مي‌باشد. شما مي‌توانيد اثر يك كاني را به راحتي با ماليدن يك كاني سخت (نه سنگ بريده شده) بروي يك سطح سخت، ورقه چيني بدون لعاب (اين چيني بدون لعاب ناميده مي‌شود) بدست آورید (شما مي‌توانيد از ثبت يك سفال توالت استفاده كنيد). اگر چه رنگ كاني ممكن است تغيير كند، رنگ پودر كاني ثابت مي‌باشد.  توجه: چيني بودن لعاب داراي سختي حدود 6/6 مي‌باشد، بنابراين مي‌تواند كانيهايي را كه داراي سختي كمتر از خود مي‌باشند آزمايش كند (چون آنها بايد يك اثر روي چيني به جاي بگذارند). براي مثال، رنگ پودر كاني كالكوپيريت، گرافيت، مگنتيت، و پيريت سياه مي‌باشد، رنگ پودر كاني گاسن خاكستري است، رنگ پودر سينابو، آزدريت، به رنگ سبز مي‌باشد. رو لاپيس آبي مي‌باشد، رنگ پودر فيروزه (turquoise) سفيد، رنگ پودر كاني اليوين، آميتيست و تورمالين سفيد و رنگ پودر كاني همانيت قرمز- قهوه‌اي مي‌باشد.

اثر يا رنگ پودر يك كاني  (streak)

آتشفشان بزرگ، آتشفشان خيلي بزرگي است كه از لحاظ بزرگي از آتشفشانهاي معمولي بزرگتر است. آتشفشان بزرگ زماني كه يك اتاق ماگمايي عظيم در پوسته زمين بعد از اينكه تحت فشار زياد قرار مي‌گيرد و فوران مي‌كند، ايجاد مي‌شود و باعث ايجاد دهانه (caldera) بزرگ مي‌شود زماني كه زمين بالاي اتاق ماگمايي فرو ريزش مي‌كند. اين نوع فوران مي‌تواند باعث تغيير آب و هوايي عمده و انقراض دسته جمعي شود چون گرد و غبار، خرده سنگ و گازهاي سوزان را وارد اتمسفر مي‌كنند. آتشفشان بزرگ شبيه آتشفشان مخروطي شكل مشابه نيستند. يك اتشفشان بزرگ شبيه يك دهانه فرو افتاده عظيم مي‌باشد. پارك ملي يلوستون (در وايومينگ و مونتانا، ايالات متحده) يك آتشفشان بزرگ با 70 كيلومتر طول و 30 كيلومتر عرض مي‌باشد كه علت آن فوران زود هنگام مي‌باشد (در اصطلاحات زمان زمين‌شناسي).

آتشفشان بزرگ  (super volcano)

استيت (همچنين سنگ صابون ناميده مي‌شود) يك سنگ دگر گوني ريزدانه، براق قابل تراش و نرم مي‌باشد كه مي‌تواند سبز، قهوه‌اي و خاكستري باشد. اين سنگ داراي لمس روغني و صابوني با توجه به نامش مي‌باشد. سنگ صابون در سرتاسر جهان يافت مي‌شود. اين سنگ به شكلهاي برجسته، تسبيح، مهره، كاسه، پيپ، وسايل تهيه غذا و مواد ديگر قابل تراش مي‌باشد و از زمان قديم استفاده مي‌شد. از لحاظ شيميايي، سنگ صابون اكثراً از تالك، سيليكات منيزيم هيدراته (Mg 3 Si 4 O 10 (OH) 2 ) به علاوه كانيهاي ديگر تشكيل تشکیل يافته است. سنگ صابون داراي سختي 1 تا 5/1 (خيلي نرم- مي‌تواند با ناخن خراشيده شود) و وزن مخصوص 2/2 تا 8/2 مي‌باشد.

استيت  (steatite)

تاباشير (همچنين املاي آن تاباشير (tabasheer) نيز مي‌باشد) يا اپال مرواريدي يك سنگ آلي مي‌باشد كه در شكاف‌هاي آسيب ديده (برآمدگي، گياهان بامبو ) تشكيل مي‌شود. اين فرم آب‌دار سيليس به صورت توده مدور اپال ظاهر مي شود و شبيه مرواريدهاي دانه‌اي مي‌باشد.

اپال تاباشير  (tabasheer opal)

يك آتشفشان ناحيه‌اي روي سطح زمين است (سطح هر سياره ديگر و ماه) جايي كه سنگ‌هاي گداخته، گازها و خرده سنگ آذر آواري از طريق پوسته زمين فوران مي‌كند. آتشفشانها مقداري در ساختارشان تغيير ايجاد مي شود. تعدادي شكلهاي پوسته زمين هستند كه گدازه از آن فوران مي‌كند و تعدادی گنبدي، سپري و ساختارهاي كوه مانند با يك دهانه در قله مي‌باشند و تعدادي از آتشفشانها شامل كالدرا caldera ، مخروط خاكستر، هورنيتو يا شاخه‌اي (hornito) ، گنبد خاكستر، لاستين مي‌باشد و از خدای آتش و فلز كاري (Vulcan) در روم باستان مي‌آيد.

آتشفشان  (volcano)

شيشه آتشفشاني نام ديگر ابسيدين مي باشد.

شيشه آتشفشاني  (volcanic glass)

آلفرد لوتار ونگر (1880- 1930)، زمين شناس و هواشناسي آلماني كه تئوري اشتقاق يا جدايي قاره‌ها را در سال 1915 در كتابش، (on the origin of continents and oceans) پيشنهاد كرد. اين تئوري بيان مي‌كند كه بخشهايي از پوسته زمين به كندي در بالاي يك هسته مايع رانده مي‌شود. ثبت فسيل به طور شديدي  تئوري جداي قاره‌ها (و تكتونيك صفحه‌اي) را حمايت مي‌كند. او وجود ابر قاره پانگرآ را پيشنهاد و آن را پانگه‌آ نامگذاري كرد (به معني خشكي يونان) مي‌باشد. وگنر زماني كه سرپرستي يك هيئت اعزامي در حال عبور از كلاهك يخي گرين كند در سال 1930 را بر عهده داشت از سرما يخ زد و مرد.

آلفرد لوتار وگنر  (Alfred Lothar Wegener)