 |
 |
|
|
كاپتورينيدها
(CAPTORHINIDS) |
|
كاپتورينيدها (يا كوتيلوزارها) خزندگان ساقه اي يا پسيدهاي
اوليه اي هستند كه سردسته خزندگان (شامل دايناسورها و لاك پشتها)،
پرندگان و پستانداران بودند آنها در زمان كربونيفر آغازين، حدود 340
ميليون سال پيش از دوزيستان تكامل يافتند و در انتهاي دوره ترياس
حدود 250 ميليون سال پيش از بين رفتند. آنها چهار پاي پهن و يك دم
طويل داشتند.
طبقه بندي: رده: ساروپودا، زيررده آناپسيدها، زيررده دوم
كاپتورنييدا.
|
|
كاتسويامازاروس
(KATSUYAMASAURUS)
|
|
(به صورت كات – سو – يا – ما – زار –وس تلفظ مي شود) كاتسويامازاروس دايناسوري بزرگ و گوشتخوار از دوره كرتاسه آعازين، حدود 5/97 – 145 ميليون سال قبل بود – اين تروپود تنها از روي استخوان
بازوي زيرين شناسايي شده كه در ژاپن كشف شد. اين جنس، جنس مشكوكي
است.
|
|
كاتيتوزاروس
(CATHETOSAURUS) |
|
(به صورت كا – تي – تو – زار – وس تلفظ مي شود) كاتيتوزاروس (به
معني سوسمار عمودي) دايناسوري گياهخوار، چهارپا، بزرگ و گردن دراز
بود. اين ساروپود در زمان ژوراسيك پاياني، حدود 145 – 156 ميليون
سال پيش زندگي مي كرد. ساختار لگني اين دايناسور نشان مي دهد كه
احتمالاً براي خوردن برگهاي بلند بر روي دوپاي عقبي اش مي ايستاده (به همين جهت اين نام را گرفته است) علاوه بر اين بر روي لگن اين
جانور جاي اثر دندانهاي بزرگي نيز ديده مي شود (شايد يك دايناسور
تروپود بوده كه لاشه خوار هم بوده است) كاتيتوزاروس تنها از روي تكه
فسيلهاي كوچكي كه در كلرادو – ايالات متحده يافت شد، شناخته شده
است. اين دايناسور به وسيله ديرينه شناسي به نام جنسن در سال 1988 نام
گذاري شد. گونه خاص اين جنس كاتيتوزاروس لويسي نام دارد.
كاتيتوزاروس يك جنس مشكوك است و احتمالاً يك كامارازاروس (Camarasaurus)
است.
|
|
(به صورت كا – جا – زار – وس تلفظ مي شود) كاجازاروس دايناسوري دوپا،
گوشتخوار و بزرگ بود كه در زمان كرتاسه آغازين، حدود 100 – 135
ميليون سال پيش مي زيست. اين تروپود تنها از روي دندانهاي بسيار تيز
و بزرگ فسيل شده اش كه در ژاپن يافت شد شناخته شده است. از آنجائيكه
تنها فسيلهاي دندانهاي اين جانور يافت شده اند لذا كاجازاروس جنسي
مشكوك است.
|
|
كارپل ها به معني استخوانهاي مچ هستند.

|
|
كنت
كارپنتر
(CARPENTER,
KENNETH) |
|
كنت كارپنتر (1949) ديرينه شناسي است كه در موزه تاريخي طبیعي
دنور كار مي كند (دنوركلرادو- ايالات متحده). كارپنتر، برايان اسمال
و تيم سيبر بيشتر فسيلهاي كامل استگوزاروس را در سال 1992 در نزديكي
كانون سيتي - كلرادو- امريكا كشف كردند. كارپنتر دايناسورهاي
زير را نام گذاري كرد:
آنيماتاركس (كارپنتر، كركلند، برگ و بيرد،
1999) سراروزاروس (تيدول، كارپنتر و بروك ، 1999)، گارگويليوزاروس (كارپنتر، ميلس و كلوآرد 1998)، گوجيرازاروس (كارپنتر 1997)،
ماليووزاروس (كارپنتر 1992) ميموراپلتا (كركلند و كارپنتر 1994)،
نيوبرارازاروس (كارپنتر، ديكلسوويشامپل 1995) پكتينودون (كارپنتر
1982). كارپنتر كتابهاي زيادي در مورد دايناسورها نوشته است كه
عبارتند از: سيستماتيك و دايناسور، تخمها و بچه هاي دايناسور،
دايناسورهاي مارش و كوپ، مطالعه منظم سازند موريسون.

|
|
كاركارودونتوزاروس
(CARCHARODONTOSAURUS) |
|
(به صورت كار –
كار – و دونت – و – زارو – وس تلفظ مي شود) كاركارودونتوزاروس (به معني سوسمار دندان كوسه اي) يك گوشتخوار بزرگ بود (45 فوت يا 14
متر طول و 4000 كيلوگرم وزن داشت) كه در دوره كرتاسه، حدود 90 – 110
ميليون سال پيش زندگي مي كرد. اين كارنوزار آفريقايي بزرگتر از
T
ركس بود. گونه خاص اين جنس كاركارودونتوزاروس ساهاريكوس نام دارد.

|
|
كاركارودون
مگالودون
(CARCHARODON
MEGALODON) |
|
كاركارودون /
كاركاروكلسي
مگالودون
(Carcharodon/Carcharocles
megalodon)
يك كوسه قديمي
است كه حدود 6/1
– 5 ميليون سال
پيش زندگي مي كرد.
اين جانور امروزه
منقرض شده است و
احتمالاً حدود 40
فوت (12 متر) طول
داشته است.
|
|
كارملوپودوس
(CARMELOPODUS) |
|
كارملوپودوس يك دايناسور تروپود است كه تنها از روي ردپاهاي فسيل
شده اش شناخته شده است. اين دايناسور، يك ايگنوجنوس
دوپا و گوشتخوار بود كه در طي زمان ژوراسيك مياني زندگي مي كرد
و در سازند كارمل در شرق يوتا – ايالات متحده و نيز در انگلستان
يافت شد.
|
|
کارن چین
یک
دیرینه
شناس
و اثرشناس
(که به
مطالعه
فسیلهای
اثری و
به ویژه
کوپرولیت
ها می
پردازد) بود.
در سال
1998
دکتر چین
اولین
مدفوع
فسیلی
شده تی
رکس را
مطالعه
کرد که
حاوی
خرده
هایی از
سپر
گردنی
تریسراتوپس
بود. چین
مدرک فوق
لیسانس
اش را از
دانشگاه
ایالتی
مونتانا
(که
همراه با
جک هورنر
کار می
کرد)
گرفت و
مدرک
دکترایش
را در
سال 1996
از
دانشگاه
سانتاباربارای
کالیفرنیا
گرفت.
|
|
(به صورت كار – نو – تار – وس تلفظ مي شود) كارنوتاروس (به معني
گاو گوشتخوار) يك دايناسور تروپود غير عادي بود كه حدود 25 فوت (5/7 متر) طول و 1000 كيلوگرم وزن داشت. اين گوشتخوار شاخهايي بر روي
پيشاني اش داشت. (به همين جهت اين نام را گرفته است). اين
دايناسور بازوهايي كوچك (كوچكتر از دستان تيرانوزاريدها) و دمي باريك
و بلند داشت. اين جانور به احتمال زياد ديد دو چشمي داشته است (برخلاف
اكثر دايناسورها) زيرا چشمهايش اندكي به سمت جلو قرار گرفته بودند.
كارنوتاروس در دوره كرتاسه حدود 91 – 113 ميليون سال پيش زندگي مي
كرد. اسكلتهاي فسيل شده اين دايناسور همراه با پوستش در پاتاگونياي
آرژانتين كشف شده است. اين دايناسور به وسيله ديرينه شناسي با عنوان
بناپارت در سال 1985 نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس كارنوتاروس
ساستري نام دارد.

|
|
(به صورت كار – نو – زار تلفظ مي شود) كارنوزارها (به معني
سوسمارهاي گوشتي) تروپودهاي بزرگ (دايناسورهاي گوشتخوار) بودند
كه در طي دوره هاي ژوراسيك و كرتاسه زندگي مي كرد. آلوزاروس
و سينراپتور كارنوزار بودند. اين ساريچين ها گروهي از دايناسورهاي وحشي
متعلق به گروه تتانورا بودند كه به آلوزارها نزديكترند تا به
پرندگان.
|

|

|
|
سينراپتور |
آلوزاروس |
|
|
(به صورت كار – نو – زار – وس تلفظ مي شود) كارنوزاروس (به معني
سوسمار گوشتي) غلط املائي كارنوتاروس است. كارنوزاروس به وسيله
ديرينه شناسي به اسم وون هيون در سال 1929 با توجه به قطعات فسيلي
باقي مانده از يك دايناسور تروپود بزرگ نام گذاري شد. كارنوزاروس جنس
شناخته شده اي نيست.
|
|
کاسماتوزاروس
(CHASMATOSAURUS)
|
|
به صورت کاس- مات- و- زار- وس تلفظ می شود). کاسماتوزاروس (که در گذشته به عنوان پروتروساکوس شناخته می شد) اولین پروتروسکین شناخته شده است، به عبارت دیگر یک تکودونت بسیار ابتدایی بود که در تریاس آغازین، حدود 250میلیون سال پیش می زیست. این خزنده گوشتخوار دندانهایی حفره دار، بدنی تسمه مانند، آرواره هایی طویل همراه با دندانهای رو به عقب، چهار پای کوتاه همراه با پنج انگشت در هر پا و دمی طویل داشت. آرواره بالایی درانتهایش به سمت پائین برگشته بود. این جانور در سقف دهانش نیز دندان داشت (به صورت دندانهای ابتدایی). کاسماتوزاروس حدود 5/6فوت (2متر) طول داشت. این خزنده آرکوزار از اجداد دایناسورها بود. کاسماتوزاروس احتمالاً دیسینودونتهای گیاهخوار نظیر لیستروزاروس را در روی خشکی و یا ماهیان را در آب شکار می کرد. فسیلهای این جانور در چین و آفریقای جنوبی یافت شده است.
طبقه بندی: زیر رده آرکوزاریا، راسته تکودونتیا، زیر راسته پروتروسوکیا، کاسماتوزاروس.

|
|
کاسموزاروس
(CHASMOSAURUS)
|
|
(به صورت کاس- مو- زار- وس تلفظ می شود) کاسموزاروس دایناسور کرگدن مانندی بود که 26-16 فوت (8-5 متر ) طول و حدود 5/3 تن (3220 کیلوگرم) وزن داشت. استخوان ران این جانور 75 سانتی متر طول داشت. این جانور دارای سه شاخ بود. این دایناسور سراتوپسین گیاهخوار دارای سپر گردنی بود و در انتهای کرتاسه پایانی، حدود 76 تا 70 میلیون سال پیش می زیست. گونه خاص این جنس کاسموزاروس بلی نام دارد.

|
|
كاسنيريا كيدي (به معني خليج چيز كه نام خليجي در اسكاتلند است كه
فسيل اين جانور در آنجا كشف شد) خزنده اي است كه اخيراً در اسكاتلند
كشف شده اس ت و شايد هم قديمي ترين خزنده باشد. اين جانور چهارپا 8
اينچ (5 / 20 سانتي متر) طول داشت و حدود 340 ميليون سال پيش زندگي
مي كرد. بيشتر طول اين جانور، دمش بود كه حدود 5 اينچ (13سانتي
متر) بود. اين خزنده كوچك در هر دستش پنج انگشت داشت.
|
|
كاسي يك پليكوزار كوچك با زايده بادباني كوچك بود كه در زمان پرمين
آغازين زندگي مي كرد. اين جانور شبيه يك سوسمار چاق بود. اين خزنده
چهارپاي پهن و كوتاه، دم طويل، سر كوچك، بدن حجيم، قفسه سينه بزرگ،
و روده اي عظيم (كه براي هضم غذايش مورد نياز بود) داشت. اين جانور
گياهخوار گياهاني نظير دم اسبيان و سرخسها را مي خوردند. اين جانور
در آرواره پائيني اش دندان نداشت، اما دندانهاي قلاب مانند بزرگي
در آرواره بالاي اش داشت. همچنين دندانهاي كوچكي در سقف دهانش داشت.
كاسي حدود 4 فوت (2/1 متر) طول و 1300 پوند (600 كيلوگرم ) وزن داشت.
فسيلهاي اين سيناپسيد در فرانسه و ايالات متحده (تگزاس) كشف شده
است.
|
|
(به صورت كا – كو – رو تلفظ مي شود) كاكورو (به معني مار رنگين كمان چون از روي يك استخوان درشت ني اوپالي شده كشف شد) دايناسوري بود كه در زمان كرتاسه آغازين (حدود 113 – 119 ميليون سال پيش) زندگي مي كرد. اين دايناسور از روي يك استخوان درشت ني (استخوان پا) كه به صورت اوپالي فسيل شده بود (تنها دايناسوري كه به اين روش فسيلي باقي مانده است) شناسايي شد. كاكورو دايناسور تروپود پرنده مانند، كوچك و گوشتخواري بود كه احتمالاً از خويشاوندان آويميموس بوده است. اين دايناسور در استراليا زندگي مي كرد و توسط مولنار وپلدگ در سال 1980 نام گذاري شد.

|
|
كالاموسپونديلوس
(CALAMOSPONDYLUS) |
|
(به صورت كال – آ – مو – سپون – ديل – وس تلفظ مي شود)
كالاموسپونديلوس (به معني مهره دار مي باشد) يك دايناسور تروپود
گوشتخوار و دوپا بود كه پنجه هاي دستي بزرگ داشت. اين كوئلو در زمان
كرتاسه آغازين حدود 125 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. اين شكارچي
حدود 5/6 فوت (2متر) طول و 65 پوند (30 كيلوگرم) وزن داشت. اين
دايناسور با توجه به فسيلهاي يافت شده در انگلستان شناخته شده است.
اين جنس (مشكوك) به وسيله ديرينه شناسي به نام ليدكر در سال 1889 نام
گذاري شد. گونه خاص اين جنس كالاموسپونديلوس فوكسي نام دارد.
|
|
كالبد شكافي (آناتومي) مطالعه ساختمان بدن
موجودات زنده است. كالبد شكافان
(آناتوميستها) دانشمنداني هستند كه به مطالعه
آناتومي مي پردازند.
|
|
ادوین کالبرت
(COLBERT, EDWIN) |
|
ادوین
هاریس کالبرت (28 سپتامبر 1905 - 15
نوامبر 2001) فسیل شناس امریکایی بود که
استاریکوزاروس (1970) و اسکوتلوزاروس
(1981) را نام گذاری کرد. کالبرت
لیستروزاروس (که یک دیسینودونت است) را در
قطب جنوب کشف کرد. وی همچنین لایه های
استخوان دار بزرگی متشکل از استخوانهای
دایناسورها را در ناحیه چوست رنچ در نیومکزیکو
و به
سال 1947 کشف کرد. در سال 1955 کالبرت
بیان کرد که جمجمه ضخیم پاکی سفالوزارها
احتمالاً برای شاخ زدن استفاده می شد.
کالبرت مقالات و کتابهای زیادی را در مورد
فسیل شناسی و دایناسور از جمله تکامل مهره
داران (1955) و انسان و دایناسورها، پژوهشی
در کتابخانه و روی زمین 1968 به چاپ
رسانید. کالبرت متصدی موزه تاریخی امریکا
و بعد موزه آریزونای شمالی بود. دایناسور
ندکالبرتیا به افتخار وی نام گذاری شده
است.
|
|
كالووزاروس
(CALLOVOSAURUS) |
|
كالووزاروس (به معني سوسمار كالوين «نام يكي از آشكوبهاي ژوراسيك»
) و يك دايناسور اورنيتيچين (پرنده مانند) بود كه در زمان ژوراسيك
مياني، حدود 166 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. اين دايناسور
گياهخوار حدود 5/11 فوت (5/3 متر) طول و 250 كيلوگرم وزن داشت.
كالووزاروس از روي خرده فسيلهايي كه در آكسفورد انگلستان يافت شد،
شناخته شده است. اين جنس (مشكوك) به وسيله ديرينه شناسي به نام
گالتون در سال 1980 نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس كالووزاروس ليدسي
نام دارد.

|
|
كاليفرنوزاروس
(CALIFORNOSAURUS) |
|
كاليفرنوزاروس به معني سوسمار كاليفرنيا، يك ايكتيوزار، خزنده
آبزي منقرض شده بود كه در زمان حيات دايناسورها زندگي مي كرد.
كاليفرنوزاروس (علاوه بر اين تورتوسنموس، دلفينوزاروس نيز ناميده مي
شود) 10 فوت (3 متر) طول داشت. اين خزنده چهارباله پارويي شكل، دندانهاي تيز در آرواره هاي دراز داشت (همانند دلفين) اين جانور
از ماهيان تغذيه مي كرد و در ترياس پاياني در درياهايي كه امروزه
كاليفرنيا آنها را پوشانده است زندگي مي كرد. كاليفرنوزاروس در سال
1934 به وسيله كوهن نام گذاري شد. اين جانور دايناسور نبود ولي گونه
خزنده منقرض شده بود.
|
|
کالیکوتریوم
(CHALICOTHERIUM) |
|
کالیکوترم پستاندار اولیه ای بود که در زمان میوسن می
زیست. این جانور گیاهخوار در هر پایش به جای سم پنجه های
بزرگی داشت، و احتمالاً برای خوردن برگهای درختان می توانست
بر روی پاهای عقبی اش بایستد. فسیلهای این جانور در اروپا
یافت شده است. طبقه بندی: زیر رده آنکیلوپودا، خانواده
کالیکوتریده.
|
|
کالیمیا جانور چهارپایی بود که در زمان تریاس پایانی می
زیست. این جانور یک سینودونت تریتلدونتید (یک
سیناپسید، گروهی از
جانوران که به پستانداران ختم شدند) بود. این آمنیوت
دایناسور نبود. فسیلهای کالیمیا در سازند لاس کلرادوز در
شمال غرب آرژانتین یافت شده است.
|
|
كامارازاروس
(CAMARASAURUS) |
|
(به صورت كام – آ – را – زار – وس تلفظ مي شود) كامارازاروس (به معني
مهره دار حفره دار) يك دايناسور گياهخوار، بزرگ و گردن دراز بود كه
در ژوراسيك پاياني، حدود 145 – 156 ميليون سال پيش زندگي مي كرد.
اين ساروپود حدود 60 فوت (18 متر) طول و 28000 كيلوگرم وزن داشت.
گونه خاص اين جنس كامارازاروس سوپرموس نام دارد.

|
|
دوره
كامبرين
(CAMBRIAN PERIOD)
|
|
دوره كامبرين كه عصر تريلوبيت ها نيز ناميده مي شود. دوره ای از
زمان زمین شناسی است که حدود 540 تا 500 میلیون سال پیش بوده است.
دوره كامبرين ميليونها سال جلوتر از دايناسورها بود. در اين زمان
كليه شاخه هاي موجودات تكامل يافتند (كه اصطلاحاً به آن انفجار جمعيت
كامبرين گفته مي شود). كامبرين با يك انقراض عمومي خاتمه يافت كه طي
آن 50 درصد تمام خانواده هاي جانوري ازبين رفتند.
|
|
عصر كامپانين
(CAMPANIAN
AGE)
|
|
عصر كامپانين آخرين قسمت از دوره كرتاسه بود كه حدود 71 – 83 ميليون
سال پيش مصادف با پايان دوره مزوزوئيك بود (كه بعد از عصر
سانتونين و قبل از عصر مايس تريش تين بود).
|
|
كامپتوزاروس
(CAMPTOSAURUS) |
|
(به صورت كامپ – تو – زار – وس تلفظ مي شود) كامپتوزاروس (به معني
سوسمار خميده) دايناسوري گياهخوار بود كه در ژوراسيك پاياني زندگي مي
كرد (حدود 145 – 156 ميليون سال پيش) اين دايناسور بسيار شبيه به
ايگانودون بود. اين دايناسور يك اورنيتيچين سنگين بود كه حدود 23 –
16 فوت (7 – 5 متر) طول و حدود 1000 كيلوگرم وزن داشت. اين
دايناسور پوزه اي طويل، صدها دندان و منقاري شاخ مانند و پاهايي
بزرگتر از بازوهايش داشت. اين دايناسور بر روي دو يا چهار پا راه مي
رفت. گونه خاص اين جنس كامپتوزاروس ديسپار نام دارد. كامپتوزاروس
به وسيله مارش در سال 1885 نام گذاري شد.
|
|
كامپتونوتوس
(CAMPTONOTUS)
|
|
(به صورت كامپ – تو – نوت – وس تلفظ مي شود) كامپتونوتوس (به معني
پشت قابل انعطاف) نام غير رسمي براي كامپتوزاروس است. اين دايناسور
در سال 1879 به وسيله مارش نام گذاري شد.
|
|
(به صورت کامپ- سو- زار تلفظ می شود)
کامپسوزارها خزندگان سوسمار مانند اولیه
ای بودند که در آب زندگی می کردند (زیر رده
دیاپسیدها، راسته کوریستودرا)

|
|
کامپسوزاروس
(CHAMPSOSAURUS) |
|
(به صورت کامپ- سو- زار- وس تلفظ می شود)
کامپسوزاروس خزنده اولیه ای با آرواره های
طویل بود به عبارت دیگر یک کامپسوزار بود
که در انتهای دوره کرتاسه تا دور ائوسن
زندگی می کرد. این جانور ماهیخوار حدود
5 فوت (5/1متر ) طول داشت و در رودخانه ها و
مردابها می زیست. این جانور آرواره هایی
نیرومند، پوزه ای بسیار کشیده با دندانهای
کوچک، چهار پای کوتاه و دمی طویل داشت که
برای پیشروی در آب از آن استفاده می نمود.
فسیلهای این جانور در اروپا و امریکای
شمالی یافت شده است. این جانور دایناسور
نبود (زیر رده دیاپسیدا، راسته
کوریستودرا) .

|
|
كامپيلودونيسكوس
(CAMPYLODONISCUS) |
|
(به صورت كام – پيل – و – دو – نيس – كوس تلفظ مي شود)
كامپيلودونيسكوس (به معني دندان خميده كوچك) يك دايناسور ساروپود
چهارپا با گردن دراز بود. اين تيتانوزار گياهخوار در كرتاسه پاياني
حدود 70 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. كامپيلودونيسكوس حدود 65 فوت
(20 متر) طول و 15000 كيلوگرم وزن داشت. اين دايناسور از روي
فسيلهاي ناقصي كه در آرژانتين – امريكاي جنوبي كشف شد، شناخته شده
است. كامپيلودونيسكوس به وسیله دیرینه شناسی به نام کخ در سال 1961
نامگذاری شد. نوع خاص آن كامپيلودونيسكوس آمقينوي ناميده مي شود.
|
|
كامپيلوگناتوئيدس
(CAMPYLOGNATHOIDES) |
|
كامپيلوگناتوئيدس يك تیروزار بود. اين جانور يك خزنده بالدار مربوط
به ژوراسيك آغازين بود. اين گوشتخوار دايناسور نبود اما به گروه
خزندگان تعلق داشت. طول بال كامپيلوگناتوئيدس حدود 20 فوت (6 متر)
بود. اين خزنده دمي طويل با انتهاي الماس مانند و آرواره هاي
طويل با دندانهاي بسيار تيز داشت. كامپيلوگناتوئيدس به وسيله
استراند در سال 1928 نام گذاري شد. فسيلهاي اين جانور در آلمان
و هندوستان يافت شده است. طبقه بندي: رده تپروزاريا، زيراسته
فامغورينكوئيده.
|
|
(به صورت كام – ا – لو – تي – آ تلفظ مي شود) كاملوتيا (از روي
كاملوت افسانه اي نام گذاري شد) يك دايناسور ساروپود بود. اين
دايناسور گياهخوار يك سر كوچك و بدني حجيم، داشت كه در زمان ترياس
پاياني حدود 213 -219 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. كاملوتيا حدود
30 فوت (9 متر) طول و 3270 كيلوگرم وزن داشت. استخوان ران اين
دايناسوز حدود 95 سانتي متر طول داشت. يك فسيل ناقص از اين دايناسور
در انگلستان كشف شده است. اين جنس به وسيله ديرينه شناسي به نام گالتون
در سال 1985 نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس كاملوتيا بوريليس نام
دارد.

|
|
كانتازاروس
(QANTASSAURUS) |
|
(به صورت كان-تا-زار-وس تلفظ مي شود)
كانتازاروس (از روي نام خطوط هوايي استراليا
يعني كانتاس نام گذاري شد زيرا به جابه جايي
فسيلها كمك زيادي مي كرد) دايناسوري گياهخوار
بود كه در ناحيه ويكتوريا، استراليا كشف شد.
اين اورنيتوپود، چشماني بزرگ و دم درازي داشت،
اندازه اين جانور تقريباً هم اندازه يك
كانگوروي كوچك بود. كانتازاروس از روي يك
اسكلت و يك جمجمه ناقص كه مربوط به 110 ميليون
سال پيش يعني دوره كرتاسه است شناخته شد. اين
دايناسور در سال 1997 توسط پت ويكرزريچ نام
گذاري شد. گونه خاص اين جنس كانتازاروس
اينترپيدوس نام دارد.
|
|
كانگنازاروس
(KANGNASAURUS)
|
|
(به صورت كانگ – نا – زار – وس تلفظ مي شود) كانگنازاروس (به معني سوسمار كانگا (مزرعه اي در آفريقاي جنوبي)) يك دايناسور گياهخوار كوچك به عبارت ديگر اورنيتوپود ايگوانودونتيد بود كه در زمان كرتاسه آغازين، حدود 5/97 – 145 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. اين دايناسور تنها از روي يك فسيل ناقص كه در ناماكويلند كوچك در افريقاي جنوبي يافت شد، شناسايي شد. كانگنازاروس در سال 1915 توسط ديرينه شناسي به نام هاوگتون نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس كانگنازاروس سويتري نام دارد. اين دايناسور جنسي مشكوك است.
|
|
كانميريا، ديكنيودونت كوچكي (خزنده اي پستاندار مانند بود و نه
دايناسور) از دوره ترياس آغازين بود. اين تراپسيد اوليه گياهخوار
بود، پاهايي پهن داشت و روي زمينهاي باز مي زيست. اين جانور توسط
شكارچياني مانند سينوگناتوس
(تراپسيد اوليه ديگري) شكار مي شد. فسيلهاي اين جانور در آفريقا
كشف شده اند.
|
|
كاني، جامدي طبيعي با تركيب شيميايي مشخص است كه اتمهاي آن الگوي مشخصي دارند.
|
|
كاني زايي
(PERMINERALIZATION) |
|
كاني زايي، فرآيندي است كه طي آن كانيها در فسيل استخواني نهشته مي شوند.
|
|
كايجانگوزاروس
(KAIJIANGOSAURUS)
|
|
(به صورت كاي – جانگ – و – زار – وس تلفظ مي شود) كايجانگوزاروس
(به معني سوسمار رودخانه كاي) يك دايناسور تروپود گوشتخوار و دوپا
بود كه در زمان ژوراسيك مياني (حدود 163 – 175 ميليون سال پيش)
زندگي مي كرد. اين تيتانوران فقط از روي استخوانهاي مهره هاي فسيل
شده اش كه در كشور چين يافت شدند، شناخته شده است. كايجانگوزاروس
در سال 1984 توسط ديرينه شناسي به نام هي نام گذاري شد. گونه خاص اين
جنس كايجانگوزاروس ليني نام دارد.
|
|
كائوديپتريكس
زوئي
(CAUDIPTERYX
zoui)
|
|
(به صورت كاو – ديپ – تر – يكس تلفظ مي شود) كائوديپتريكس (به معني
پر دمي) دايناسور تروپود پرداري بود كه (1 متر) طول داشت كه
در رسوبات يك درياچه قديمي در استان ليااونينگ چين كشف شد. اين جانور
در كرتاسه آغازين (حدود 120 – 136 ميليون سال پيش) زندگي مي كرد و پرهاي نامتقارني داشت كه نشان مي دهد اين دايناسور قادر به پرواز
نبوده است. اين پرها احتمالاً تنها براي پوشش بدن بوده اند. كائوديپتريكس نظير ساير تروپودها دم بلندي نداشت اما يك بادبزن دمي داشت
كه از پر بود و 8 – 6 اينچ ( 20 – 15 سانتي متر) طول داشت. به احتمال
زياد كائوديپتريكس از اجداد پرندگان بوده است.
|
|
كتزالكوآتلوس
(QUETZALCOATLUS)
|
|
كتزالكوآتلوس (به صورت كت-زال-كو-آت-لوس تلفظ مي شود) يك پتروزار بزرگ مربوط به زمان كرتاسه پاياني بود و بزرگترين جانور پرنده اي است كه تاكنون وجود داشته است. آن به وسیله لاوسون در سال 1975 نامگذاری شد.
Classification: Pterodactyloidea, Azhdarchidae.
|
|
کراترهای برخوردی (اصابتی) بقایای برخورد بین آستروئیدها (شهاب سنگها) یا متئورها با زمین هستند.
|
|
کراتر کیکسولوب
(CHCXULUB
CRATER) |
|
کراتر کیکسولوب در شبه جزیره یوکاتان کراتر برخوردی (اصابتی) است
که 65 میلیون سال پیش بوجود آمده است. این کراتر 120 مایل پهنا و1
مایل عمق دارد. گمان می رود که این کراتر محل برخورد متئوریت
کرتاسه- ترشیاری است که باعث انقراض دایناسورها وسایر گروههای
جانداران دراین زمان شد.
|
|
کراتروزاروس
(CRATEROSAURUS) |
|
(بصورت کرا- تر-و- زار- وس تلفظ می شود) کراتروزاروس (به معنی
سوسمار کراتری یا فنجانی) یک دایناسور استگوزارید بود. این
دایناسور چهار پا وگیاهخوار حدود 13 فوت(4متر) طول و560 کلیوگرم
وزن داشت. این جانور در کرتاسه آغازین، حدود 135- 138 میلیون سال
پیش می زیست، تنها یم مهره ناقص از این جانور در انگلستان یافت شده
است. بر خلاف سایر مهره های استگوزاریدها، این مهره در سطح بالایی
اش سوراخ داشت( درابتدا گمان می رفت که این استخوان مربوط به جمجمه
بوده است). گونه خاص این جنس کراتروزاروس پوتوننسیس نام دارد. این
دایناسور در سال 1874 توسط سیلی نام گذاری شد.
|
|
کراسپیدودون
(CRASPEDODON) |
|
(بصورت کراس- پی- دو- دون تلفظ می شود) کراسپیدو دون (به معنی
دندان ره مانند) یک دایناسور اورنیتیسکین (و شاید هم یک
ایگوانودونتید) بود که در انتهای دوره کرتاسه، حدود 83- 5/87
میلیون سال پیش می زیست. این دایناسور گیاهخوار دو پا دندانهای اره
ای زه مانندی داشت. وزن این جانور به حدود 3100 کیلوگرم می رسید.
کراسپیدو دون از روی دندان فیسل شده که در بلژیک یافت شد، شناسایی
شده است. این دایناسور دز سال 1883 توسط دیرینه شناسی بنام دولو
نام گذاری شد. گونه خاص این جنس کراسپیدو دون لونزینسیس نام دارد.
|
|
كربونيفر
(CARBONHNIFE
ROUS):
|
|
كربونيفر يك دوره زماني زمين شناسي است ( 280 – 360 ميليون سال پيش
) كه در طي آن باتلاقهاي زغال دار در سطح زمين گسترش يافتند علاوه
بر اين ، فراميني فرها، مرجانها، برئرها، براكيوپودها، بلاستوئيدها،
سرخسهاي دانه دار، ايكوپسيدها و ساير گياهان نيز فراوان شدند.
دوزيستان بيشتر از قبل شدند. كربونيفر در ميانه تا انتهاي دوران
پالئوزونيك قراردارد و به دوره پنسيلوانين (
280 – 325 ميليون سال پيش) و دوره مي سي سي پين ( 325 – 360 ميلیون
سال پيش ) تقسيم مي شود.
|
|
دوره کرتاسه
(CRETACEOUS
PERIOD) |
|
در این گیاهان گل دار و دایناسور ها به اوج خود رسیدند، این
دوره از 146 تا 65 میلیون سال قبل به طول انجامید. در انتهای دوره
کرتاسه انقراض عمومی کرتاسه- تر شیری روی داد که باعث نابودی
دایناسورها و بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری دیگر در این زمان
شد. کرتا در زبان لاتین به معنی گچ (گل سفید) است. دوره کرتاسه نیز
به سبب سنگهای گچی (گل سفید) که در جنوب شرق انگلستان قرار دارند.
و اولین رسوبات دوره کرتاسه هستند که مطالعه شدند، نام گذاری شد.
|
|
کرتودوس جنس منقرض شده ای از کوسه های خال خالی بود که در زمان
کرتاسه پایانی می زیست. این کوسه تنها از روی دندانهای فسیلی شده
ومهره هایی که در افریقا، اروپا وامریکای شمالی یافت شده است،
شناسایی شد. طول این دندانها( از انتهای تاج تا انتهای ریشه) حدود
2 اینچ (5سانتی متر) است. کرتودوس در سال 1965 توسط سوکولوف نام
گذاری شد. طبقه بندی: راسته لامنی فورمها، خانواده کرتوکسیرنیده.
|
|
کروسویتریجی
(CROSSOPTERYGII) |
|
کروسویتریجی ها (ماهی دارای باله جانبی)، ماهیها ی استخوانی هستند
که باله های آنها روی اندامهای گوشتی قرار گرفته اند. این ماهیها،
در دوره سیلورین(حدود 420 میلیون سال قبل ) ظاهر شدند. کوئلاکانت و
ریپیدیستیان های منقرض شده، نمونه هایی از ماهیهای دارای باله
جانبی می باشند.
|
|
کروکودیلی ها
(CROCODILIAN) |
|
کروکودیلیان ها راسته ای از آرکوزارهایی هستند که شامل نهنک ها،
کروکودیل ها، نهنگهای هندی(گاویالها) وغیره می باشند. آنها در
انتهای دوره تریاس شکل گرفتند و نوعی خزنده هستند.
|
|
کرو- ماگنون
(CRO-
MAGNON) |
|
انسان کرو ماگنون گروهی اولیه از انسانهای هو موساپینس (گونه ای که
ما نیز به آن تعلق داریم) می باشد که حدود 40000 هزار سال پیش در
اروپا زندگی می کردند. بقایای اسکلتی کروماگنون ها اولین بار در
غارهای لس ایزیس، دوردوگن، فرانسه ( در سال 1868) کشف شد.
|
|

(به صورت كرون-و-زار-وس تلفظ مي شود). كرونوزاروس، پليوزاري به طول
30 فوت(9متر) بود و گردني كوتاه و سر و آرواره اي بزرگ داشت. طول سر
بيش از 9 فوت(7/2متر) بود كه يك چهارم كل طول بدنش را تشكيل مي
داد. اين جانور در پشت آرواره، براي خرد كردن صدف ها و
سفالوپودها، دندانهايي گرد داشت. اين جانور در درياهايي مي زيست كه
در دوره كرتاسه، استراليا را در بر گرفته بودند. فسيلهاي اين جانور
در استراليا كشف شده اند. اين جانور در سال 1889، توسط كرومبي در
كوينزلند استراليا كشف شد. اين جانور در سال 1924، توسط لانگ من
نامگذاري و توصيف شد. اين جانور دايناسور نبود بلكه نوعي پليوزار بود
كه گونه ديگري از خزندگان منقرض شده هستند.
طبقه بندي: راسته پليوزاريا، سوپرخانواده پليوزارويدا،خانواده
دوليكورينكوپيدا.

|
|
کریپتوزولوژی
((CRYPTOZOOLOGY
|
|
کریپتوزولوژی، مطالعه شواهد مربوط به جانورانی است که وجود
آنها قطعی نیست مانند هیولای لوکنس یا مرد زشت برفی.
|
|
کریپتوزوئیک (پروتروزوئیک هم نامیده می شود) یکی از
ائونهای زمان زمین شناسی است که از 5/2 بیلیون سال قبل تا
540 میلیون سال قبل به طول انجامید. در ائون
پروتروزوئیک/کریپتوزوئیک، نخستین اشکال حیات چند سلولی
تکامل یافت که شامل جلبکهای کلونیایی، بی مهرگان و اسفنجها
می شدند.
|
|
کریپتوکلیدوس
(CRYPTOCLIDUS)
|
|
کریپتوکلیدوس، نوعی پلیوزار و یک خزنده آبزی به طول 13
فوت(4متر) بود. این جانور دندانهایی خمیده و در هم قفل شده
و باله هایی بزرگ، خم شو و پارو مانند داشت. احتمالا غذای
اصلی آن، ماهیهای کوچک و میگو بوده است. کریپتوکلیدوس، در
دوره ژوراسیک پسین می زیست. فسیلهای آن در انگلستان کشف
شده اند. این جانور دایناسور نبود بلکه نوع دیگری از
خزندگان باستانی می باشد.
|
|
(به صورت كريت-و-زار-وس تلفظ مي شود) كريتوزاروس (به معناي سوسمار
نوبل) جنسي مشكوك است. اين فسيل در واقع نوعي گريپوزاروس مي باشد
اما ممكن است جنس مجزايي باشد. اين جانور، دايناسوري منقار اردكي از
دوره كرتاسه پسين، حدود65-75 ميليون سال قبل بود. اين هادروزاريد
نوعي گياهخوار به طول حدود 30 فوت (9متر) بود. اين جانور سري تخت و
بر روي پوزه برآمدگي بزرگي داشت. اين جانور از روي جمجمه ناقصي
شناخته شده كه در حوضه سان خوان نيومكزيكو در آمريكا كشف
شد. كريتوزاروس در سال 1910، توسط شكارچي فسيل،بارنوم براون
نامگذاري شد. گونه خاص اين جنس، كريتوزاروس ناواجوويوس است(از روي
جمجمه اي ناقص شناسايي شده است).
|
|
کرئودونتها راسته ای از پستانداران گوشتخوار رایج در دوره
ترشیاری بودند. این جانوران در آسیا، اروپا، آفریقا و
امریکای شمالی زندگی می کردند، و حدود 7 میلیون سال پیش در
زمان میوسن پایانی منقرض شدند. کرئودونت ها دارای جهار پای
پنجه دار، مغزی کوچک، آرواره هایی بزرگ ودندانهای تیز
زیادی بودند. برخی از آنها شامل پروتو توموسهای نمس مانند،
سارکاستو دون خرس مانند( خانواده اکسیانیده ) هیانودون گرگ
مانند(خانواده هیانودونتیده)، پترودون، آندریوسارکوس
(خانواده مزونیکیده) ومگیستوتریوم، می باشند. کرئودونت ها
اولین بار توسط ادوارد درنیکر کوپ در سال 1877 نام گذاری
شدند.
|
|
كلاملي
زاروس (Klamelisaurus):
|
|
(به صورت كلا-م-لي-زار-وس تلفظ مي شود). كلاملي زاروس (به معناي
سوسمار كلاملي‹چين ›)،نوعي دايناسور ساروپود از دوره ژوراسيك مياني
بود. اين گياهخوار گردن دراز، دم دراز و چهار پا،از روي فسيلهايي
كه در منطقه بياباني جيانگ جون چين كشف شدند
شناسايي شد. اين
دايناسور در سال 1993،توسط زائو نامگذاري شد.
|
|
کلامیدوزاروس
(CHLAMYDOSAURUS)
|
|
کلامیدوزاروس( به معنی سوسمار کلاه دار)
سوسمار سپردار کمیاب امروزی است( این
جانور دایناسور نیست) که در گینه نو وشمال
استرالیا زندگی می کند. سپر گردنی این
جانور به اندازه 14- 7 اینچ ( 34- 18
سانتی متر) متشکل از پوست است که دوایر
کاملی را در طرفین سرش بوجود می آورد. این
جانور سپرهای روشن رنگش را به منظور
ترساندن دشمنانش باز می کند. جانور بالغ
بیش از 8 اینچ ( 20 سانتی متر) طول دارد.
این سوسمار بر روی درختان و در جنگلهای
مناطق مرطوب زندگی می کند و از سیکادها،
حشرات، عنکبوتها وسوسمارهای کوچکتر تغذیه
می کند. این جانور می تواند هم بصورت دو
پا و هم بصورت چهار پا بدود و در صورت دو
پا بر روی دو پای جلوی اش می دود. ماده
های بالغ 8 تا 14 تخم در هر تخم ریزی در
فصول تابستان و بهار تخم می گذارند. طبقه
بندی: رده خزندگان، راسته اسکواماتا،
خانواده آگامیده، جنس کلامیدوزاروس، گونه
کینگی(که در سال 1825 توسط گری نام گذاری
شد).
|
|
(بصورت کلای- و- زار- وس تلفظ می شود)
کلائوزاروس ( به معنی سوسمار شکسته) یک
دایناسور منقار اردکی( مادروزارید)
ابتدایی بود. این جانور گیاهخوار حدود 12
فوت (5/3 متر) طول و470 کیلوگرم وزن داشت.
استخوان ران این جانور حدود 70/ 69 سانتی
متر طول داشت. این دایناسور در زمان
کرتاسه پایانی، حدود 80 تا 75 میلیون سال
پیش می زیست. اسکلت بدون سر این جانور در
ایالت کنزاس امریکا یافت شده است.
کلائوزاروس توسط دیرینه شناسی بنام مارش
در سال 1980 نام گذاری شد. گونه خاص این
جنس کلائوزاروس آگیلیس نام دارد.
|
|
كلماييزاروس
(KELMAYISAURUS):
|
|
كلماييزاروس ( به معناي سوسمار كلمايي (شهري در چين) )،
دايناسوري بزرگ ، دوپا و گوشتخوار و نوعي تروپود از دوره كرتاسه آغازين
، حدود 5/97 – 119 ميليون سال قبل بود. فسيلهاي اين جانور در چين
يافت شده اند. گونه خاص اين جنس كلماييزاروس پتروليكوس است.
كلماييزاروس در سال 1973 توسط دونگ نام گذاري شد. اين دايناسور،
جنسي مشكوك است.
|
|
کلیداستز یک خزنده دریایی (یک موزازار) بود، که در
انتهای دوره کرتاسه می زیست. این جانور گوشتخوار پوزه
ای دراز و پر از دندانهای تیز و خمیده به عقب داشت،
علاوه بر این دارای، چهار باله پارو مانند ودمی طویل
بود. جمجمه دراز ونوک تیزاش حدود 5/1 فوت(45 سانتی
متر) طول داشت. این جانور دایناسور نبود. اما نوعی از
خزندگان منقرض شده بود(راسته اسکوآماتا، خانواده
موزازاریده)
|
|
كليد ديكوتوموس
(
(DICHOTOMOUS
KEY |
|
كليد ديكوتوموس، روشي براي تعيين هويت موجود است
(مانند پروانه،گياه و سنگ). در اين روش به شخص
انتخابهايي داده مي شود تا بتواند نام صحيح را انتخاب
كند. در هر مرحله از اين فرآيند به فرد دو انتخاب داده
مي شود. به دنبال هر مرحله، پرسش بعدي مطرح مي شود تا
شناسايي كامل شود. مثلا در روش كليد ديكوتوموس،يك
پرسش در مورد درختان مي تواند اين باشد " برگهاي صاف
دارد يا سوزني" كه به دو بخش تقسيم مي شود.
|
|
كليدوگرام،نوعي دياگرام شاخه اي است كه پراكندگي و
واگرايي گونه ها از اجداد مشترك را توصيف مي كند.
كليدوگرام ها،توزيع و منشا ويژگيهاي مشترك را نشان مي
دهند. كليدوگرامها در روابط پلي ژنتيك، فرضيه اي قابل
آزمايش هستند.
|
|
كنتروزاروس
(
KENTYOSAURUS):
|
|

( به صورت كن – ترو – زار – وس تلفظ مي شود) كنتروازروس، استگوزاري
از ژوراسيك پسين و داراي خارها و ورقه هاي متعدد بود طول اين
دايناسور حدود 17 فوت ( 5 متر) بود و در دوره ژوراسيك پسين ، حدود
150 – 156 ميليون سال قبل مي زيست.

|
|
دوره كواترنري
(quaternary
period) |
|
دوره كواترنري يا عصر بشر (از
8/1 ميليون سال پيش تاكنون) آخرين
دوره از زمان زمين شناسي است.
|
|
كوارتز كاني بلورين فراوان
است.
|
|
كوآگا از خويشاوندان اخيراً
منقرض شده گورخر و اسب است.
|
|
ادوارد
کوپ
(.EDWARD
D,
COPE) |
|
ادوارد
درینکر کوپ (1897- 1840)
دیرینه شناسی امریکایی بود که بیش
از یک هزار گونه فسیل جانوری از
جمله دیمیترودون را نام گذاری
نمود. او دایناسورهای زیر را نام
گذاری نموده است: آگاتاوماس
(1872)، آمفیکوئلیاس (1877)،
کامارازاروس (1877)، سیلوفیسیس
(1889)، سیونودون (1874)،
دیکلونیوس (1876)، دیسگانوس
(1876)، دیستروفائوس (1877)،
هیپسیبما (1869)، مونوکلونیوس
(1876)، پارونیکودون (1876)،
تروپلیکس (1889)، تیکوستیوس
(1877) و غیره.
وی همچنین خانواده های زیر را نیز نام گذاری کرد: کامارا زاریده (1877)،
کومپسوگناتیده (1875)، هادرو
زاریده (1869)، ایگوانودونتیده
(1869) وسیلیدو زاریده (1869).
دایناسور
درنیکر در سال 1990 توسط
رابرت بیکر و به احترام کوپ نام
گذاری گردید.
|
|
(به صورت كو-پار-ي-ون تلفظ مي شود) كوپاريون (به معناي دندان
چاقویی) دايناسوري تروپود، گوشتخوار و دو پا و كوئلوزاري از دوره
ژوراسيك پسين بود. اين تتانوران، تنها از روي دندان بالايي كه در
اوتاي ايالات متحده كشف شده است شناسایی شد. طول آن حدود 5/1فوت (5/0 متر) بوده
است. اين دايناسور در سال 1994، توسط كور نامگذاري شد. گونه خاص آن
كوپاريون داگلاسي است.
|
|
کوپپودها سخت پوستانی هستند که (
از خویشائندان میگو) توسط والها
وبسیاری از موجودات دیگر خورده می
شوند. آنها بزرگترین منبع پروتئین
در اقیانوسها هستند و در تمام
اقیانوسها و بسیاری از آبهای
شیرین یافت می شوند.
|
|
کوپرولیت( به معنی سنگ مدفوع، در
زبان یونانی کوپروس به معنی مدفوع
ولیتیکوس به معنی سنگ است) فضولات
فسیل شده است.کوپرولیت ها، تغذیه
و رفتار جانوران ماقبل تاریخ را
در خود ثبت کرده اند. این مواد گا
ها باقطر 40 سانتی متر (16 اینچ)
هم یافت شده اند که مربوط به یک
ساروپود بوده است. اخیرا یک
کوپرولیت بزرگ از تی رکس در
کانادا یافت شده است. کوپرو به
معنی مدفوع(در زبان یونانی) ولیت
آخر آن که مربوط به فسیل یا
کانیهای آن است در زبان یونانی به
معنی سنگ است. واژه اولین بار
کوپرولیت در سال 1830 بکار رفت.
|
|
(به صورت كوت-آ-زار-وس تلفظ مي شود) كوتازاروس (به معناي
سوسمار‹سازند›كوتا) ساروپودي بزرگ از دوره ژوراسيك پيشين، حدود 208
تا 188 ميليون سال قبل بود. اين جانور، ابتدايي ترين ساروپود
شناخته شده است و از بعضي جهات شبيه دوزاروپودها مي باشد (از نظر
استخوانهاي ران). طول اين گياهخوار چهار پا، حدود 30 فوت(9متر)
بود. كوتازاروس بدني حجيم، دمي بلند و گردني دراز داشت. اين جانور
از روي اسكلت ناقصي كه در هند كشف شده (و بدون جمجمه بوده) شناسايي
شده است. كوتازاروس در سال
1998
توسط ياداجيري نامگذاري شد. گونه
خاص آن كوتازاروس يامانيالينسيس است.
|
|
کوتیلوزارها (یا کاپتورینیدها) خزندگان اولیه هستند، آنها
آناپسیدهایی اولیه ای بودند که خزندگان(از جمله لاکپشتها)،
پرندگان وپستانداران از آنها بوجود آمدند. این جانوران در
کربونیفر آغازین، حدود 340 میلیون سال پیش از دوزیستان بوجود
آمدند ودر دوره تریاس، حدود 250 میلیون سال قبل هم از بین
رفتند. آنها چهار پای پهن ودمی دراز داشتند. رده ساروپسیدا،
زیر رده آناپسیدا، زیر رده دوم کاپتورینیدا
|
|
فیلیپ کوری
(CURRIE, PHILIP)
|
|
فیلیپ کوری، دیرینه شناس کانادایی از موزه دیرینه شناسی
رویال تیرل در درومهلر، در آلبرتای کانادا بود. وی به طور
گسترده ای در کانادا و آسیا کار می کرد و اخیراً در چین
دایناسورهای بالداری را از زیر خاک بیرون آورده است. وی
کائناگناتازیا (1993 همراه با گودفری و نسو)، کالووزاروس
(1980)، مونولوفوزاروس (همراه با زائو، 1994)، ریکاردواستزیا
(همراه با دیگران، 1990) و سینراپتور (همراه با زائو،1993) را
نامگذاری کرد.
|
|
رودولفو کوریا
(RODOLFO
و CORIA)
|
|
رودولفو کوریا دیرینه شناس آرژانتینی بود که متصدی موزه
فونز در نئوکوئن آرژانتین بود، وی دایناسورهای زیر را نام
گذاری کرد: آرجنتیوزاروس (همراه با بناپارت 1993)
گاسپارینیزارا (همراه با سالگادو 1996)، گیگانتوزاروس (همراه
با سالگادو 1995) وکوئلمیزاروس (2001)
|
|
کوریتوزاروس
(CORYTHOSAURUS)
|
|
(بصورت کو- ریت- و- زار- وس تلفظ می شود)کوریتوزاروس،
دایناسوری منقار اردکی؟، گیاهخوار ودارای تاجی کلاه خود مانند
بود که حدود 30 فوت (9متر) طول و5000 کیلوگرم وزن داشت. این
دایناسور در کرتاسه پایانی، حدود 72- 76 میلیون سال پیش می
زیست. گونه خاص این جنس کوریتوزاروس کاسوریوس نام دارد. (ص52).
|
|
كوسه
هاي فسيل شده
(FOSSIL
SHARKS):
|
|
كوسه ها از حدود 350 ميليون سال پيش وجود داشته اند،آنها بيشتر از 100
ميليون سال قبل تر از دايناسورها به وجود آمدند. و اين بسيار قبل
تر از شكل گيري انسانها بود. شواهد فسيلي زيادي از كوسه هاي اوليه
از جمله دندانهاي فسيل شده و نقشهايي از پوست آنها وجوددارد.
كلادودوندها، كوسه هاي اوليه، دندانهايي دو شاخه داشتند كه طول
آنها به بيش از سه فوت (يك متر) مي رسيد اين جانوران گياهخوار بودند
و حدود 400 ميليون سال پيش زندگي مي كردند باقي مانده هاي فسيلي
اولين كوسه هاي ابتدايي مربوط به 420 ميليون سال پيش (سيلورين
آغازين) بود. برخي ازجنسهاي اولين كوسه هاعبارتنداز: مونگولپيس،
پلي مرولپيس و پالتوسپونديلوس.
|
|
کوکسونیا قدیمی ترین گیاه
خشکی زی شناخته شده است. این
گیاه آغازین مربوط به دوره
سیلورین، حدود 428 میلیون سال
پیش است. کوکسونیا گیاه راست
و قائم با شاخه های دو دسته
ای بود که درانتهای آنها
هاگدانها قرار داشتند.
فسیلهای این گیاه در ایالات
متحده، کانادا و چکسلواکی
یافت شده است.
|
|
کوکوئینا نوعی سنگ آهک (از
اقسام سنگهای رسوبی) است که
اغلب از صدفها و خرده های
آنها تشکیل شده است.
|
|
(به صورت كول-آ-سو-كو-س تلفظ مي شود). كولاسوكوس (به معناي سوسمار
كول به افتخار لسلي كول) نوعي لابيرانتودونت (دوزيست و نه دايناسور)
از دوره ژوراسيك تا كرتاسه آغازين،حدود 120ميليون سال قبل بود. اين
جانور در سال 1989در ويكتورياي استراليا، توسط مايك كليلند كشف شد.
دو آرواره بلند 31 اينچي (80سانتي متري) كشف شد. بعدها لسلي كول
كاملاً آرواره ها را بررسي كرد. كولاسوكوس،چهار پايي دم دراز بود كه
حدود 16 فوت (5متر) طول داشت. اين جانور آرواره هايي عريض و قدرتمند
و دندانهايي پيچيده داشت. احتمالاً غذاي اين گوشتخوار شامل ستاره
دريايي و لاك پشتها بوده است. گونه خاص آن كولاسوكوس كليلاندي است.
|
|
كولسراتوپس
(Kulceratops):
|
|
(به صورت كول-سر-آ-توپس تلفظ مي شود) كولسراتوپس (به معناي صورت
شاخدار) نوعي دايناسورسراتوپسين قديمي(گياهخوار سپردار و داراي شاخ) از
دوره كرتاسه پيشين بود. تنها يك استخوان آرواره آن كشف شده است(در
ازبكستان). اين جنس مشكوك است. كولسراتوپس در سال1995 ،توسط نسوو
نامگذاري شد.
|
|
کولورادوزاروس
(COLORADISAURUS)
|
|
(بصورت کول- و- راد- و- زار- وس تلفظ می شود)
کولورادوزاروس( به معنی سوسمار سازند لس
کلورادو در آرژانتین) یکدایناسور پلاتئوزارید
بود به عبارت دیگر گیاهخواری بود که در انتهای
دوره تریاس، حدود 219- 225 میلیون سال پیش می
زیست. این جانور 10 تا 130 فوت(4-3 متر) طول
وحدود 290 کیلوگرم وزن داشت. این دایناسور سری
کوچک، چشمانی درشت وبدنی بزرگ داشت.
کولورادوزاروس احتمالا نمونه بالغ موزاروس
بود. یک جمجمه فسیل شده از این جانور در
آرژانتین یافت شده است. این جانور توسط دیرینه
شناسی بنام لامبرت در سال 1983 نام گذاری شد.
|
|
کولومبوزاروپوس
(COLUMBOSAURIPUS) |
|
(بصورت کول- ومب- و- زار- و- پوس تلفظ می شود)
کولومبوزاروپوس( به معنی پای سوسمار بریتیش
کلمبیایی) دایناسوری است که تنها از روی رد
پای فسیلی شده اش شناسایی شده( یک جنس مشکوک
است). این دایناسور یک ساریسکین دو پا و
گوشتخوار بود. رد پاهای فسیلی شده
کولومبوزاروپوس آنگولاتوس در شمال شرق بریتیش
کلمبی در کانادا (سازند دون وگان) یافت شده
است. این دایناسور توسط استودر در سال 1975
نام گذاری شد. کولومبوزاروپوس در انتهای دوره
کرتاسه، حدود 93- 99 میلیون سال پیش می زیست.
|
|
کومپسوسوکوس
(COMPSOSUCHUS) |
|
(بصورت کومپ- سو- سوک- وس تلفظ می شود)
کومپسوسوکوس یک دایناسور تروپود بود. این
دایناسور گوشتخوار در انتهای دوره کرتاسه،
حدود 70 تا 65 میلیون سال پیش می زیست. این
جانور تنها از روی چند مهره گردن که در
هندوستان یافت شده است شناسایی شد. این
دایناسور در سال 1932 توسط وان هیون نام گذاری
شد. گونه خاص این جنس کومپسوسوکوس سولوس نام
دارد.
|
|
کومپسوگناتوس
(COMPSOGNATHUS) |
|
(بصورت کومپ- سوگ- نا- توس تلفظ می
شود)کومپسوگناتوس دایناسور تروپودی بود که به
اندازه یک مرغ بود. این جانور گوشتخوار در
دوره ژوراسیک می زیست. این دایناسور کوچکترین
دایناسور شناخته شده است که حدود 25/1 متر طول
و2 کیلوگرم وزن داشت. استخوان ران این
دایناسور حدود 11 سانتی متر بود. گونه خاص این
جنس کومپسوگناتوس لانگیپس نام دارد.
|
|
کوموداکتیلوس
(COMODACTYLUS) |
|
(بصورت کو- مو- داک- تی- لوس تلفظ می شود)
کوموداکتیلوس (به معنی انگشت دروغین) یک خزنده
پرنده(پتروزار) بود که در انتهای دوره ژوراسیک
می زیست. این جانور دایناسور نبود اما از
خویشاوندان نزدیک آنها بود. کوموداکتیلوس از
روی نام محلی که فسیل اش در آنجا شد، نام
گذاری گردید، (منطقه کوموبلوف، وایومینگ
ایالات متحده). اطلاعات بسیار ناچیزی در مورد
این پتروزار بدست آمده است، این جانور تنها از
روی یک استخوان انگشت کامل شناسایی شده است.
کوموداکتیلوس جانور کوتاه قامتی بود که گمان
می رود یک رامفورنیکوئید بوده است (یک پتروزار
آغازین که گردنی کوتاه، بالهایی باریک و
بلندداشت وفاقد دم بود). گونه خاص این جنس
کوموداکتیلوس اوسترومی نام دارد. کوموداکتیلوس
در سال 1981 توسط گالتون نام گذاری شد.
|
|
کوندروستیوزاروس
(CHONDROSTEOSAURUS)
|
|
(بصورت کو- ندروس- تی- و- زار- وس تلفظ می
شود). کوندروستیوزاروس( به معنی سوسمار
استخوان غضروفی) یک دایناسور ساروپود (و شاید
هم یک کامارازارید) با گردنی دراز، دمی طویل
وبدنی حجیم بود. این دایناسور گیاهخوار حدود
58 فوت (18متر) طول و25000 کیلوگرم وزن داشت.
این جانور در زمان کرتاسه آغازین، حدود 119-
131 میلیون سال پیش می زیست. دو مهره گردن از
این دایناسور در جزیره وایت انگلستان کشف شده
است. گونه خاص این جنس کوندروستیوزاروس کیگاس
نام دارد. این جانور در سال 1876 توسط ریچارد
اوون نام گذاری شد. این دایناسور یک جنس مشکوک
است.
|
|
کونفوسیوسورنیس
(CONFUCIUSORNIS) |
|
کونفوسیوسورنیس یک پرنده اولیه منقرض شده بود
که در انتهای ژوراسیک می زیست. این جانور
همانند آرکئاپتریکس بر روی بالهایش پنجه داشت،
اما دندان نداشت. این جانور در شمال شرق چین
یافت شده است.
|
|
کونکوراپتور
(CONCHORAPTOR) |
|
(بصورت کونک- و- راپ- تور تلفظ می شود)
کونکوراپتور( به معنی غارتگر صدف حلزونها) یک
اوویراپتور(یک دایناسور گوشتخوار) بود که در
انتهای دوره کرتاسه می زیست. این دایناسور دو
پا وتند رو (تروپود) حدود 5 فوت (5/1 متر) طول
و6 کیلوگرم وزن داشت. استخوان ران این جانور
حدود 8 اینچ (20 سانتی متر) طول داشت، خرده
فسیلهایی از این جانور در مغولستان یافت شده
است. کونکورتپتور توسط بارسبوار در سال 1986
نام گذاری شد. گونه خاص این جنس کونکورتپتور
گراکیلیس نام دارد.
|
|
كونمينگوزاروس
(Kunmingosaurus):
|
|
(به صورت كون-مينگ-و-زار-وس تلفظ مي شود) كونمينگوزاروس (به معناي
سوسمار كونمينگ) نوعي دايناسور ساروپود اوليه (گياهخوار سپردار و داراي
شاخ) از دوره ژوراسيك پيشين بود. فسيلهاي اين گياهخوار چهار پا در
استان يونان چين يافت شده است. اين دايناسور در سال1985 توسط چائو
نامگذاري شد.
|
|
جورج کوویر
(CUVIER,
GEORGES)
|
|
بارون جورج کوویر (1832- 1769)
جانورشناسی فرانسوی بود که با گسترش سیستم
طبیعی طبقه بندی جانوران بر مبنای آناتومی
نسبی، زیست شناسی را متحول کرد. کوویر
فسیلها را مطالعه می کرد و علم دیرینه
شناسی را کشف کرد. اگرچه وی معتقد بود که
رخدادهای تصادفی باعث انقراض منطقه ای می
شوند، اما معتقد به وجود گونه های ثابت هم
بود (برخلاف تکامل گونه ها). کوویر،
بسیاری از گروههای تاکسونومی پستانداران،
پرندگان، خزندگان و ماهیها را نامگذاری
کرد که شامل شاخه نرم تنان (1798)، رده
سفالوپودا (1797)، رده گاستروپودا (1797)
و جنسهای تروداکتیلوس (1809)، کامپیلودون
(1832، همراه با والنسیس)، سینودون
ولپینوس (1829)، پالئوتریوم (1825)،
آنکیتریوم (1825)، نوتیدانوس (1816)،
اسپیناکس (1817)، هیدروسون (1819)،
کاتوپتروس (1827)، اورسینوس (1817)،
میدائوس ملیسپس (1821)، زریکتیس (1799)،
مگالاییما فلاویفرونز (1816)، اساکوس
(1829)، میلیوباتیس (1817)، اوروپلتیس
(1829)، زیفیوس کاویروستریس= وال پوزه دار
کوویر (1823)، استنلا فرونتالیس= دلفین
خالدار اطلس (1838)، گرامپوس گریسئوس=
دلفین ریسو(1828)، آداپیس
پاریسینسیس(1822)، پالئوسوکوس پالپبروسوس=
کوتوله کوویر (1807)، اوسلنوپس لونیسپس
(1817) و جورونا تومنتوسا (1804) و غیره
می باشد.
|
|
كويسيتوزاروس
((quaesitosaurus
|
|
(به صورت كوي-سي-تو-زار-وس تلفظ مي
شود). كويسيتوزاروس (به معني سوسمار
غيرعادي يا استثنايي) دايناسوري گياهخوار
با گردني دراز، دمي بلند و قدرت شنوايي
زياد بود (این جانور در گوش میانی اش،
حفره انعکاسی بزرگی داشت). اين دايناسور
يك ساروپود ديپلودوسيد بزرگ مربوط به
كرتاسه پاياني بود كه حدود 80-85 ميليون
سال پيش زندگي مي كرد. اين جانور تنها از
روي يك جمجمه ناقص كه در جنوب شرق بيابان
گبي در مغولستان يافت شد، شناخته شده است.
اين محيط در دوران مزوزوئيك نيمه خشك بود.
جمجمه اين دايناسور طويل با پوزه اي پهن و
يك بازشدگي گوس بزرگ بود. دندانهاي قلاب
مانند اين جانور براي خوردن غذاهاي نرم
نظير گياهان آبي، سازگار شده بود.
كويسيتوزاروس در سال 1983 توسط كورزانوف و
بانيكوف نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس
كويسيتوزاروس اورينتاليس نام دارد.
|
|
كوئلودونتا،
رينوي پشمالو،
در دوره پليستوسن
(كه از 8/1 تا 1/0 ميليون سال قبل طول
كشيد)
مي زيست و تا انتهاي عصر يخچالي زنده
ماند.
رينوي پشمالو به خانواده رينوسراتيدها
تعلق دارد كه رينوسهاي امروزي را هم شامل
مي شوند
طول اين گياهخوار حدود 11 فوت (5/3 متر)
بود.
رينو،
بر روي پوزه اش دو شاخ داشت كه شاخ پاييني
بزرگتر از شاخ ميان چشمانش بود
(حدود 3 فوت
(1 متر)
طول داشت).
رينو،
موهايي بلند،
گوشهايي كوچك،
پاهايي كوتاه و كلفت و بدني كوتاه داشت.
فسيلهاي آن در اروپا
(انگلستان)
و آسيا
(شرق سيبري)
كشف شده اند.
شكل آن از روي ترسيمات موجود در روي
غارهاي ماقيب تاريخ شناسايي شده است.
خانواده رينوسراتيدا.
|
|
كوئنوزاروس
(Kuehneosaurus)
|
|
(به صورت كو-ئ-نو-زار-وس تلفظ مي شود). كوئنوزاروس (به معناي
سوسمار كوئن) سوسماربسيار قديمي(دايناسورنيست)بود كه بين پاهاي
جلويي و عقبي اش، پوسته اي بال مانند داشت. اين جانئر با بالهاي
مثلثي اش در هوا پرواز مي كرد.وقتي اين پوسته باز مي شد،طول آن به
12 اينچ(30 سانتيمتر) مي رسيد. طول كوئنوزاروس 26
اينچ(65سانتيمتر)بود. اين گوشتخوار،آرواره هاي
قدرتمند،چهارپابالهاي نازك(پاهاي عقبي بلندتر از پاهاي جلويي
بودند) ودمي بسياربلند و باريك داشت.اين جانور در دوره ترياس
پسي(بيش از200 ميليون سال قبل) در انگلستان مي زيست.
|
|
كوئيلمزاروس
(quilmesaurus)
|
|
كوئيلمزاروس دايناسوري گوشتخوار بود كه در زمان
كرتاسه پاياني زندگي مي كرد.فسيلهاياين جانور(كه
شامل اندامهاي عقبي آن است)نشان دهنده يك تروپود
با اندازه متوسط است كه در سازند آلن در منطقه
پاتاگونياي آمريكاي جنوبي يافت شد.
كوئيلمزاروس در سال 2001 توسط ديرينه شناسي به نام
ر.كوريا نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس
كوئيلمزاروس كوريي نام دارد.
|
|
كهربا، رزين فسيلي شده زرد رنگ درخت ( كاج
ها) است كه در برخي موارد حاوي اجزاء ويا
جانوران به تله افتاده هستند.
|
|
كيتادانيزاروس
(KITADANISAURUS)
|
|
(به صورت كيتا – داني – زار – وس تلفظ مي شود) كيتادانيزاروس،
دايناسوري كوچك، گوشتخوار و دوپا از دوره كرتاسه آغازين، حدود 5/97 –
144 ميليون سال قبل بود. اين تروپود تنها از روي دندان تيز و فسيل شده
اي كه در ژاپن يافت شد، شناسايي شده است. كيتادانيزاروس جنس مشكوكي
است زيرا فقط همين دندان از آن پيدا شده است.
|
|
كيچيوزاروس
(KEACHOUSAURUUS) |
|
( به صورت كي – چي – يو – زار – وس تلفظ مي شود)
كيچيوزاروس خزنده اوليه اي بود ( دايناسور نبود) كه در
دوره ترياس ، حدود 210 ميليون سال قبل مي زيست. طول
كيچيوزاروس حدود 11 – 9 اينچ ( 29 – 15 سانتي متر) بود و
گردني دراز، دمي بلند، پاهاي پنج انگشتي با انگشتان بلند،
و سري نوك تيز و دندانهايي نوك تيز داشت. اين جانور در آب
مي زيست. اين خزنده چهارپا، پاهاي تنومندي داشت. فسيلهاي
آن در گوانگلين در استان گوئيزوي چين كشف شده اند.
|
|
جيمز ایان
كيركلند
(KIRKLAND
,
James Ian
)
|
|
جيمز ايان كيركلند (1954) زمين شناس و ديرينه
شناس آمريكايي بود كه بيش از 20 سال، دايناسورهاي
جنوب غربي ايالات متحده را بررسي كرد و جنسهاي
جديد و بسياري را كشف كرد كيركلند دايناسور هاي
زير را نام گذاري كرد.
انيمانتاركس (كاپنتر، كيركلند، بوژره و برد 1999)،
اوهادروزاروس (كيركلند 1997)، ائولامبيا (كيركلند
1998)، گاستونيا (كيركلند 1998)، ميموراپلتا
(كيركلند و كارپنتر 1994)، ندكولبريا (كيركلند،
بريت، وايت، مادسن و بوژره 1998)، اوتارپتور
(كيركلند، بوژره و گاستون 1993)، و زوينيسراتوپس
(ولف و كيركلند 1998). كيركلند، پروفسور زمين
شناسي دانشگاه ايالت مزا، گراند جانكشن كلرادو،
محقق موزه تاريخ طبیعي دنور و ديرينه شناس ايالت
اوتا در سازمان زمين شناسي اوتا بود.
|
|
کیروستنوتیز
(CHIROSTENOTES)
|
|
(بصورت کی- رو- ستن- و- تیز تلفظ می شود)
کیروستنوتیز( به معنی دست باریک) دایناسور تروپود
اویراپتوریدی باسر طوطی مانند، منقار بدون دندان،
پاهایی دراز و انگشتانی باریک و بلند بود. این
دایناسور گوشتخوار حدود 5/6- 5/5 فوت(2- 7/1متر)
طول و 35 کیلوگرم وزن داشت. این جانور در انتهای
دوره کرتاسه می زیست. فسیلهای ناقصی از این
دایناسور در آلبرتای کانادا یافت شده است. گونه
خاص این جنس کیروستنوتیز پرگراکیلیس نام دارد. این
دایناسور در سال 1924 توسط دیرینه شناسی بنام
گیلمور نام گذاری شد.
|
|
کیمرا فسیلی است که بیشتر از یک گونه تشکیل شده
باشد. نام كيمرا از افسانه اژدهاي آتشين گرفته شده
كه سري شبيه شير،بدني شبير بز و دمي مثل مار
داشت.
|
|
|
 |
|