الف

		آه آه(aa) کلمه ای است برای جريانهای گدازه ای که سطح خشن و اسفنجی دارند. این جريان گدازه ای شامل قطعات گدازه ی شکسته که به آنها تفاله(clineker) میگويند،هستند. این نوع گدازه بسیار چگال است.
		آئروسل(aerosol) شامل ذرات کوچک مایعات و جامدات معلق در هواست.
		آتشفشان فعال(active volcano) یک آتشفشان فعال،آتشفشانی است که در طول تاریخ  فوران کرده و یا در حال فوران است.
		ابر خاكستر(ash cloud) ابر خاكستر يا (ابر فوران)،ابري است از خاكستر كه بعد از فورانهاي آتشفشاني شكل مي گريد.
		آندزيت(andesite) آندزيت نوعي سنگ آتشفشاني است .اين سنگ خاكستري ،سياه داراي داراي حدود 54 تا 62 درصد سيليس (SiO2)بعلاوه كمي آهن و منيزيوم است.
		آستنسفر آستنسفر که آاستنسفر هم نامیده می شود بخشی از زمین است که بر روی گوشته قرار گرفته که خصوصیات پلاستیکی دارد و زیر لیتوسفر قرار گرفته و حدودا 100 تا 250 کیلومتر عمق دارد
		اتم(atom) همه چيز از اتمهاي بسيار ريز تشكيل شده است . يك اتم كوچكترين بخش يك عنصر است كه خصوصيات آن عنصر را دارد.
		انقراض پيشين( Background extinction) انقراضهای پيشين انقراضهايی هستند كه در طول زمان به طور پيوسته به وقوع پيوسته اند. اين انقراضها در اثر تغييرات كوچك در آب و هوا يا سكونت ،منابع تهی شده ،رقابت يا ساير تغييرات كه به سازگاری و انعطاف پذيري احتياج دارند، به وجود آمده اند.اغلب انقراض ها (شايد بيش از 95درصدتمام انقراض ها) به عنوان انقراضهاي پيشين صورت گرفته اند.
		آتشفشان مركب(composite volcano) يك  آتشفشان مركب، آتشفشاني‌ست كه داراي مخروط آتشفشاني شيبداري متشكل از جريانهاي گدازه‌اي چگال و واريزه‌هاي پيرو كلاسيك است.
		آتشفشان خوابيده(dormant volvano) آتشفشان خوابيده ، آتشفشانی ست که فعال نيست اما ممكن است در آيند فوران كند.
		ائون(eon) زمان ائون از 540 ميليون سال قبل تا حال ائون فاتروزوئيك 5/2 ميليارد سال قبل تا 540 ميليون سال قبل ائون پروتروزوئيك 9/3 ميليارد سال قبل تا 5/2 ميليارد سال قبل ائون آركئوزوئيك 6/4 ميليارد سال قبل تا 9/3 ميليارد سال قبل ائون ناشناخته  دو يا چند دوران زمين‌شناسي را يك ائون مي‌گويند كه بزرگترين بخش زماني زمين‌شناختي‌ست و صدها ميليون سال را شامل مي‌شود.
		استوا(equator) استوا، حلقة فرضي دور زمين ( وساير سيالات يا ماه) است كه وسط قطب جنوب و قطب شمال قراردارد.
		اشكوب(epoch) يك اشكوب زير تقسيمي از دوره زمين‌شناسي و كوچكترين زيرتقسيم زمان زمين‌شناسي است كه چند ميليون سال را در بر دارد.
		اپي پلاژيك(epipelagic) اپي‌پلاژيك به معني هرچيز مرتبط با بخش بالايي اقيانوس كه در آن بخش تور كافي براي تأمين گياهان وجود دارد، است.
		ابر فوران(eruption cloud) يك ابر آتشفشاني يا ابر خاكستر(ash cloud) ابرخاكستر، گاز و قطعات سنگ است كه بعد از برخي فورانهاي آتشفشاني بوجود مي‌آيند.
		انقراض(extinct) گونه های جانوری كه منقرض شده اند ، در واقع مرده اند. از گونه هاي مهم كه منقرض شده اند ، دايناسورها هستند.
		آتشفشان مرده(extinct volcano) آتشفشان مرده، آتشفشاني‌ست كه احتمال فعاليت و فوران مجدد آن وجود ندارد.
		اثر گلخانه‌ای(green house effect)   اثر گلخانه‌ای، افزايش دماي سياره در اثر به تله‌افتادن نور خورشيد و انرژي گرمايي آن در جو مي باشد. دي اكسيد كربن و بخار آب موجود در جو اين اثر را افزايش مي‌دهد. اثر گلخانه‌اي در زمين و زهره بصورت بالا ماندن دماي جو، شديد است.
		ايگنيمبريت(ignimbrite) ايگنيمبريت به معني باران سنگ آتش و نوعي سنگ آذرين است كه در جريان پيروكلاستيك پوميسي حاصل از فعاليت شديداٌ انفجاري شكل ميگيرند.
		ايزوتوپ(isotope) يك ايزوتوپ از يك عنصر شكل‌ديگري از همان عنصر است كه تعداد نوترونهاي موجود در هستة آن تفاوت مي‌كند و به همين خاطر داراي وزن اتمي متفاوتي‌ست.
		ناهنجاری ايريديم(iridium anomaly) ايريديم عنصریست كه در سطح زمين كمياب است، اما در شهاب‌سنگ‌هاي آسماني فراوان است. حضور ايريديم موجود در لاية K-T (آنومالي ايريديم) فرضية ستاره‌اي آلوارز (Alvarez) را تصديق مي‌كند.
		(انقراض K-T)K-T extinctio انقراض K-T ، انقراض عمومي ست كه در 65 ميليون سال و در مرز بين دوره‌هاي كرتاسه و ترشيري بوقوع پيوست.
		انفجار جانبی(Lateral blast) انفجار جانبي، فوران آتشفشاني‌ست كه در كنار آتشفشان صورت گرفته و انرژي انفجار بصورت افقي عمل مي كند.
		انقراض عمومی(Mass extinction) انقراض عمومي فرآيندي ست كه طي آن تعداد زيادي از گونه هاي جانوري ناگهان از بين مي روند. دايناسورها و ساير گونه ها طي انقراض K-T كه احتمالاً به علت برخورد يك شهابسنگ با زمين بوده از بين رفته اند.
		آتشفشان تك منشاء(Monogenetic volcano) آتشفشان تك منشاء، آتشفشاني ست كه طي دوره ي زماني نسبتاً كوتاه و فوران منفردي شكل گرفته باشد. اغلب آتشفشان هاي منوژنتيك، بازالتي هستند.
		ابرهاي سوزان(Nuees ardente) ابرهاي سوزان يا جريان پيروكلاستيك، گاز و خاكستر بسيار داغ است كه در هنگام انفجار يك آتشفشان با سرعت زياد از آتشفشان خارج مي شود
		ابسيدين(Obsidian) ابسيدين يا اشك آپاچ، شيشه‌ي آتشفشاني ست كه معمولاً سياه است، گاهي قرمز، قهوه اي، خاكستري، سبز(نوع كمياب)، تيره با لكه ها سفيد(دانه برف) و يا حتى روشن هستند. اين كاني شفاف شيشه اي در جريان هاي گدازه و سنگ هاي ابسيدين كه توده اي يافت مي شود. ابسيدين زماني تشكيل مي شود كه گدازه چگال آتشفشاني به سرعت سرد شوند. اغلب ابسيدين ها داراي 70 درصد سيكليكات است. سختي ابسيدين 5 و وزن مخصوص 35/2 است.
		اقيانوس(Ocean) يك اقيانوس حجم گسترده اي از آب شور است. اقيانوس ها بيشتر از 4/3 سطح كره‌ي زمين را مي پوشاند. اقيانوس هاي كره‌ي زمين شامل اقيانوس هاي آرام، اطلس، هند و سشمالي هستند. كف اقيانوس اغلب از باز است تشكليل شده است.
		ازون(Ozone) ازون شكلي اكسيژن(O3) كه شامل سه اتم متصل به هم است. ازون وقتي شكل مي گيرد كه دسته مولكول هاي اكسيژن(O2) به علت انرژي بالا بصورت عياران توسط الكترون هاي پر انرژي يا تابش پر انرژي شكسته مي شود.
		آذر آواری(Pyroclastic) آذرآواري به سنگ هاي شكسته، پوميس، خاكستر و ساير موادي كه در فوران آتشفشاني بوجود مي آيند گفته مي شود.
		اسكوری(scoria) اسكوري قطعات آذر آواري اندازه بمب (بزرگتر از 64 ميلي‌متر عرض) هستند كه وقتي كه قطرات گدازه در هنگام انفجار در هوا سرد مي شوند، تشكيل مي‌شوند. اسكوري پر از حفرهاي زيادي هستند كه توسط حباب هاي هوا فراري ايجاد شده‌اند
		آتشفشان سپری(shield volcano) يك آتشفشان سپري، آتشفشاني است كه كناره‌هايي با شيب ملايم دارد. آتشفشان سپري اكثرا از بازالت تشكيل شده است (كه گدازه‌اش به آساني و به سرعت جاري مي‌شود).بزرگترين آتشفشان در روي زمين (نظير آنهايي كه در جزاير هاوايي وجود دارند) آتشفشانهاي سپري هستند
		آسمان(sky) آسمان روي زمين آبي به نظر مي‌رسد بخاطر اينكه جو ما رنگ‌هاي آبي را از نور خورشيد پراكنده مي‌كند(كه شامل همه رنگ‌هاي نور مي‌باشد). آسمان روي سياره‌‌ها با تركيبات متفاوت جوي در رنگ متفاوتي ظاهر خواهد شد.
		آتشفشانهاي چينه‌اي(stratovocano) آتشفشان چينه‌اي آتشفشان مركب مي‌باشد.
		استشوييت(stishovit) استشوييت،شكل بسيار چگالي از كوارتز است كه تنها در شهابسنگ و دهانه ضربه ايكه كوارتز تحت فشار بالا تشكيل ميشود، يافت ميشود.
		آتشفشان بزرگ(super volcano) آتشفشان بزرگ، آتشفشان خيلي بزرگي است كه از لحاظ بزرگي از آتشفشانهاي معمولي بزرگتر است. آتشفشان بزرگ زماني كه يك اتاق ماگمايي عظيم در پوسته زمين بعد از اينكه تحت فشار زياد قرار مي‌گيرد و فوران مي‌كند، ايجاد مي‌شود و باعث ايجاد دهانه  (caldera) بزرگ مي‌شود زماني كه زمين بالاي اتاق ماگمايي فرو ريزش مي‌كند. اين نوع فوران مي‌تواند باعث تغيير آب و هوايي عمده و انقراض دسته جنعي شود چون گرد و غبار، خرده سنگ و گازهاي سوزان را وارد اتمسفر مي‌كنند. آتشفشان بزرگ شبيه آتشفشان مخروطي شكل مشابه نيستند. يك اتشفشان بزرگ شبيه يك دهانه فرو افتاده عظيم مي‌باشد. پارك ملي يلوستون (در وايومينگ و مونتانا، ايالات متحده) يك آتشفشان بزرگ با 70 كيلومتر طول و 30 كيلومتر عرض مي‌باشد كه علت آن فوران زود هنگام مي‌باشد (در اصطلاحات زمان زمين‌شناسی).
		اولترامانيك(ultramafic) سنگهاي اولترامانيك يك نوع سنگ آذرين مي‌باشد كه اكثرا از كاني‌هايي مانيك نظير هيپوستن، اوژيت و يا اوليوين تشكيل شده است.
		آتشفشان(volcano) يك آتشفشان ناحيه‌اي روي سطح زمين است (سطح هر سياره ديگر و ماه) جايي كه سنگ‌هاي گداخته، گازها و خرده سنگ آذر آوراري از طريق پوسته زمين فوران مي‌كند. آتشفشانها مقداري در ساختارشان تغيير ايجاد ميشود. تعدادي شكلهاي پوسته زمين هستند كه گدازه از آن فوران مي‌كند و مقداري گنبدي، سپري و ساختارهاي كوه مانند با يك دهانه در قله مي‌باشندو تعدادي از آتشفشانها شامل كالدرا  caldera، مخروط خاكستر، هورنيتو يا شاخه‌اي  (hornito)، گنبد خاكستر، لاستين مي‌باشد و از  (Vulcan) حذاي آتش و فلز كاري در روم باستان مي‌آيد.
		آلفرد لوتار وگنر(Alfred Lothar Wegener) آلفرد لوتار ونگر (1880- 1930)، زمين شناس و هواشناسي آلماني كه تئوري استقاق يا جدايي قاره‌ها را در سال 1915 در كتابش،  (on the origin of continents and oceans) پيشنهاد كرد. اين تئوري بيان مي‌كند كه بخشهايي از پوسته زمين به كندي در بالاي يك هسته مايع رانده مي‌شود. ثبت فسيل به طور شديدي اعتقاد به تئوري جداي قاره‌ها (و تكتونيك صفحه‌اي) را حمايت مي‌كند. او وجود ابره قاره پانگرآ را پيشنهاد و آنرا پانگه‌آ نامگذاري كرد (به معني خشكي يونان) مي‌باشد. و گنر زماني كه سرپرستي يك هيئت اعزامي در حال عبور از كلاهك يخي گرين كند در سال 1930 را بر عهده داشت از سرما يخ زد و مرد.