یکی از فرض های بدیهی نظریه اتمی
--------- این است
که هر یک از اتمهای یک عنصر از هر لحاظ (از جمله جرم) با اتمهای
دیگر آن یکسان است. ولی در اوایل قرن بیستم معلوم شد که یک عنصر
ممکن است شامل چند نوع اتم باشد که اختلاف آنها با یکدیگر در
-------- است.
فردریک سودی اصطلاح ایزوتوپ (از واژه یونانی به معنای هم مکان) را
برای اتمهای یک عنصر که که از نظر جرم با یکدیگر تفاوت دارند
پیشنهاد کرد.
برای بررسی ایزوتوپها از
--------- استفاده می شود.دستگاههایی از این نوع ابتدا توسط
فرانسیس استون (1919) و آرتور دمپستر (1918) با پیروی از اصول
روشهایی که ----------
در 1912 ارائه کرده بود ساخته شد. اگر عنصری شامل چند نوع اتم با
جرمهای متفاوت (ایزوتوپها ) باشد، این تفاوت در مقادیر
--------- حاصل از
این اتمها پدیدار می گردد.طیف نگار جرمی یونها را بر حسب مقادیر
نسبت بار به جرم ، از یکدیگر جدا می کند، و سبب می شود که یونهای
مثبت متفاوت در محلهای مختلف روی یک صفحه عکاسی اثر کند.
وقتی
دستگاه کار می کند، اتمهای بخار ماده مورد مطالعه در معرض
--------- قرار
گرفته و به یونهای مثبت تبدیل می شوند.این یونها بر اثر عبور از یک
----------- ، به
قدرت چندین هزار ولت ،
---------- پیدا می کنند. اگر ولتاژ این میدان ثابت نگه
داشته شود، تمام یونهایی که مقدار بار به جرم مساوی دارند، با سرعت
مساوی وارد یک میدان مغناطیسی می شوند. این سرعت، مقدار بار به جرم
و شدت میدا مغناطیسی،
----------- را در میدان مغناطیسی تعیین می کند.
اگر شدت میدان مغناطیسی و
--------- ثابت نگه داشته شوند، تمام یونهایی که مقدار بار
به جرم مساوی دارند، در یک محل بر روی صفحه عکاسی متمرکز می شوند.
این محل را می توان با تغییر
--------- که موجب
شتاب یونها می شود، تغییر داد. ولی یونهایی که مقدار
--------- به
-----------
متفاوت دارند در محلهای مختلف روی صفحه عکاسی متمرکز می شوند. هر
گاه یک وسیله الکتریکی که شدت اشعه یونی را اندازه می گیرد، جای
گزین صفحه عکاسی شود، دستگاه را
--------- می
نامیم. با استفاده از طیف سنج جرمی می توان هم جرم اتمی دقیق
ایزوتوپها و هم ترکیب ایزوتوپی عناصر (انواع ایزوتوپهای موجود و
مقدار نسبی هر یک) را تعیین کرد.
ایزوتوپها، اتمهایی با
--------- مساوی و
--------- متفاوتند. این اتمها دارای خواص شیمیایی بسیار
مشابه هم (در اغلب موارد غیر قابل تشخیص) هستند. مثلا در طبیعت دو
نوع اتم کلر وجود داردکه هر دو 17 پروتون و 17 الکترون دارند ولی
یکی دارای 18 نوترون و دیگری دارای 20 نوترون است. بنابراین،
اختلاف ایزوتوپها در تعداد نوترونهای هسته ها آنهاست. بعضی از
عناصر فقط به یک شکل ایزوتوپی در طبیعت وجود دارند(مثل سدیم،
بریلیم و---------).
ولی اغلب عناصر بیش از یک ایزوتوپ دارند.مثلا قلع دارای ده ایزوتوپ
است. اصطلاح --------- ، به طور کلی، برای گونه های اتمی به کار می
رود.
بسیاری از ایزوتوپها از ایزوتوپها رادیواکتیو هستن ، یعنی ذراتی با
--------- بالا را از هسته (مرکز) اتمهای خود را ساطع می کنند . از
آنها می توان برای دنبال کردن مسیر مواد متحرکیs
که از دید پنهان
هستند ، مانند ---------- در بدن یک بیمار در بیمارستان ، استفاده
کرد.
پاسخ
جاهای
خالی
