ثبت شده توسط ریحانه شریفی | ثبت: 2020-09-14 11:43:30.0 | ویرایش: 2020-09-14 11:43:35.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250000راور

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین‏ شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه ‏ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه ‏ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000راور به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه 1:250000 راور

محدوده زير پوشش ورقه 1:250000 زمين شناسي راور در ميان مختصات جغرافيايي طولهای 55 درجه و 30 دقیقه تا 57 درجه شرقی و عرضهای 31 تا 32 درجه شمالی جاي گرفته است.

گستره نقشه از ديدگاه زمين ساختاري در جنوب باختري زون ساختاري ايران مركزي قرار دارد. وجود گسلهاي فعال با امتداد شمال باختري-جنوب خاوري نشاندهنده پويائي منطقه است و نشان ميدهد كه رويدادهاي زمين ساختي در اين گستره مانند ساير نقاط ايران مركزي فشارهاي پي در پي را پس از كرتاسه و دوران سوم بر منطقه اعمال نموده است. 

چینه شناسی

قدیمی ترین واحد سنگی راور ماسه سنگ، شیل، ماسه سنگ کوارتزیتی می باشد که سازند تاشک شامل سنگ شناختی شیل، ماسه سنگ، سنگ آهک لایه لایه به صورت ناپیوسته برروی آن قرار گرفته است. دولومیت و سنگ ولکانیک و تناوبی از دولومیت و شیل به صورت ناهمساز بر روی آن قرار گرفته اند. سن این واحد سنگی پرکامبرین می باشد که همبری فوقانی آن با پالئوزئیک ناهمساز می باشد. 

سری ریزو به طور ناپیوسته بر روی کامبرین قرار گرفته است و دارای سنگ شناختی ماسه سنگ، کنگلومرا، ژیپس، شیل آهکی، آندزیت، ریوداسیت، ریولیت، دولومیت، سنگ آهک استروماتولیتی و نوارهای چرت می باشد. بر روی سری ریزو به صورت گسلیدگی سنگ نهشته های شامل دولومیت، آهک دولومیتی، ژیپس و دولومیت برشی شده نهشته شده است. درون این واحد سنگهای آذرین شامل آندزیت، تراکی آندزیت دیده می شود. در بعضی از رخنمون ها (نمی توان؟) بخشهای گوناگون سازند دزو را تفکیک کرد که سن این سازند کامبرین زیرین است. 

بر روی سری دزو، سازند سلطانیه به صورت پیوسته و هم شیب قرار گرفته که متشکل از دولومیت، استروماتولیت و نوارهای چرت به رنگ خاکستری می باشد. تحقیقات اخیر رسوبات گسترده ای از دولومیت های سلطانیه را در چهارگوش راور نشان می دهد. که سنگ شناسی آن کمی متفاوت با اطراف سازند می باشد. 

کنتاکت سازند سلطانیه با سازند باروت انتقالی می باشد. سازند باروت که در چهارگوش راور در نظر گرفته شده دارای پیوستگی جانبی با سازند سلطانیه می باشد. واحد سنگی باروت متشکل از دولومیت خاکستری و سیاه و سفید، سنگ آهک و نوعی چرت می باشد که بیشتر در محیط های رسوبی تالابی دیده می شود. 

سازند زاگون و لالون به سن اینفراکامبرین و کامبرین با سنگهای پایین تر از آن در معرض ارتباط است. سنگ شناسی این سازندها شامل شیل سیلیسی قرمز تیره تا بنفش تا حدی شبیه سنگ لوح و خاک رس سبز رنگ در پایین و شیل شنی و ماسه سنگ در بخش بالا می باشد. در قسمتی از منطقه عدم هماهنگی بین سازند زاگون و ماسه سنگ های لالون به وجود آمده است. در طول نقشه 250000: 1 راور ماسه سنگهای لالون به رنگ خاکستری تیره و چرت های دولومیت دار که هوازده شده اند دیده می شود. 

دولومیت های سازند میلا در سراسر شمال غرب ایران و البرز به طور مجزا در بخش قاعده دیده می شود. بر روی سازند میلا به طور پیوسته شیل های سیلیسی میکادار و سنگ آهک نازک لایه فسیل دار وجود دارد که دارای سن اردویسین می باشد. 

سنگهای آتشفشانی با ترکیب گدازه های اسلیتی در افق های گوناگون دیده می شود و دارای کنتاکت فوقانی پیوسته با سنگ آهک، شیل آهکی و ماسه سنگهای خاکستری روشن می باشد. بر روی سنگهای آتشفشانی به صورت ناپیوسته سنگ آهک فسیل دار و ماسه سنگ کوارتزیتی دارای چینه بندی وجود دارد که با سازند پادها هم ارز است. سن این رسوبات دونین- کوبونیفر می باشد. 

سازند پادها به سن دونین دارای سنگ شناختی سنگ آهک، دولومیت، ماسه سنگ کوارتزیتی، سیلت به رنگ قرمز- قهوه ای می باشد و کنتاکت فوقانی آن با سازند بهرام ناهمساز می باشد. 

سازند بهرام که به صورت ناپیوسته بر روی سازند پادها قرار گرفته دارای سن دونین بالایی- کربونیفر می باشد و تشکیل شده از سنگ آهک فسیل دار و سنگ آهک مارنی با میان لایه های شیل می باشد. کنتاکت فوقانی سازند بهرام با دولومیت های تریاس ناهمساز می باشد. این واحد تناوبی از شیل آهکی، دولومیت و سنگ آهک به سن تریاس است. در بعضی افق ها سنگ آهک و سنگ آهک دولومیتی دارای فسیلهای کمی تخریبی هستند که سازند جمال را به وجود می آورند. سازند سرخ شیل به صورت ناهمساز بر روی آن قرار گرفته است. 

سازند سرخ شیل دارای سنگ شناختی شیل، ماسه سنگ همراه با کنگلومرای قاعده ای و لاتریت می باشد و آهک ورمیکوله دارای سن تریاس زیرین به صورت همساز بر روی آن قرار گرفته است. آهک ورمیکوله به صورت همساز در زیر سازند شتری قرار گرفته که متشکل از مارن و سنگ آهک و دارای سن تریاس میانی است. 

سازند شتری از دولومیت های خاکستری رنگ متوسط و ضخیم لایه، سنگ آهک دولومیتی و دولومیت تبلور یافته پدید آمده و به صورت پیوسته و هم شیب بر روی آهک ورمیکوله و سازند سرخ شیل جای می گیرد. سن سازند شتری تریاس میانی می باشد. سازند اصفهک به سن تریاس میانی و ترکیب سنگ آهک خاکستری و سفید رنگ ضخیم لایه بر روی دولومیت های شتری به صورت پیوسته و هم شیب دیده می شود. سازند نای بند در شمال خاوری ورقه بر روی سنگ آهکهای خاکستری رنگ اصفهک به صورت تناوبی از شیل آهکی، سنگ آهک فسیل دار همراه با مقدار اندکی ماسه سنگ دیده می شود و سن تریاس بالایی برای این سازند می توان در نظرگرفت. 

سازند شمشک در شمال خاوری ورقه متشکل از ماسه سنگ میکا دار، ماسه سنگ کوارتزیتی، کمی سنگ آهک نازک لایه، لایه های زغال و سنگ های ولکانیکی است که به صورت همشیب روی سازند نایبند قرار گرفته است. آثار فسیل گیاهی از این نهشته ها به دست آمده که سن آنها را به لیاس نسبت داده اند. 

سازند باداملو متشکل از سنگ آهک اوولیتی فسیل دار و شیل می باشد که به صورت همساز و ناپیوسته بر روی سازند شمشک قرار گرفته است. سن این سازند ژوراسیک زیرین می باشد. سازند هجدک به سن ژوراسیک زیرین تشکیل شده از ماسه سنگ، شیل آهکی با مقدار کمی سنگ آهک با عدسی های ذغالی و هماتیتی می‌باشد. سازند بغمشاه به صورت همساز بر روی سازند هجدک قرار گرفته و دارای سن ژوراسیک زیرین تا میانی می باشد. سازند بغمشاه دارای سنگ شناسی شیل، ماسه سنگ به همراه کمی مارن می باشد. 

واحد سنگی ژوراسیک میانی متشکل از ژیپس، مارن، شیل آهکی، سنگ آهک پکتن دار، نهشته های نمکی همراه با افق های مختلف ژیپس است که کنتاکت آن با سازند بغمشاه به صورت ناهمساز و پیوسته می باشد.

سازند بیدو متشکل از ماسه سنگ، شیل، مارن ژیپس دار و مقدار کمی کنگلومرا می باشد که کنگلومراهای کرتاسه به صورت ناهمساز بر روی آن قرار گرفته اند و مرز زیرین آن با ژوراسیک ناهمساز است. 

نهشته های کرتاسه با دگرشیبی فرسایشی با یک لایه کنگلومرا بر روی واحدهای قدیمی تر دیده می شود. واحد سنگی کرتاسه متشکل از کنگلومرا، ماسه سنگ قرمز، بیواسپارایت، سنگ آهک، مارن ژیپس دار، مارن با لایه های آهکی، سنگ آهک لایه ای اوربیتولین دار و اوولیتی، ماسه سنگ درشت دانه و سنگ آهک فسیل دار می باشد. بر روی سنگ آهکهای کرتاسه زیرین در رشته کوه بزار یک کنگومرای ضخیم لایه با جورشدگی خوب و قلوه ها به صورت دگرشیب در حاشیه دیده می شود. قلوه های این کنگلومرا از ماسه سنگ و سنگ آهک کرتاسه به وجود آمده که این کنگلومرا هم ارز با کنگلومراهای کرمان می باشد و سن آن کرتاسه بالایی تا پالئوسن می باشد. 

واحد سنگی ائوسن متشکل از کنگلومرا، توف، ماسه سنگ توفی قرمز، سنگ آهک نومولیت دار و مارن به رنگ قرمز و سبز می باشد. کنتاکت زیرین ائوسن با پالئوسن ناهمساز و کنتانت فوقانی آن با نئوژن ناپیوسته می باشد. 

نهشته های نئوژن در شمال و شمال غرب راور بیشتر گسترش دارد. این رسوبات از مارن، ماسه سنگ ژیپس دار، کنگلومرا، ماسه سنگ با مقدار کمی مارن و ژیپس تشکیل شده است. همبری تحتانی آن با پالئوژن ناهمساز می باشد. 

نهشته های چین نخورده مربوط به کواترنر تا عهد حاضر شامل کنگلومرا به طور ضعیف سخت شده، مارن و پنجه های آبرفتی پست و بلند است که پراکندگی زیادی در شهرستان راور دارند. 

مجموعه میشدوان متشکل از مرمر، کالک شیست، کوارتزیت، میکاشیست و گنیس می باشد دارای سن دونین بالایی می باشد. 

چهار گوش 250000: 1 راور دارای 2 نوع سنگ شناسی می باشد: 

1) سنگ های دگرگونی که مجموعه ندن نام دارد و متشکل از آهک بلوری سفید رنگ، شیست، شیست کوارتز، مسکوویت، شیست کوارتز مسکوویت، کوردیریت و مرمر می باشد. 

2) سنگهای نفوذی که متشکل از دایک ها، گرانیت، کوارتز پورفیر، سینیت، دیوریت تا کوارتز و گابرو می باشد. 

 زمين شناسي اقتصادي 

1- سنگ هاي ساختماني:  سنگ آهك كرتاسه 

2- سرب و روي: معدن سرب و روي غير فعال وجود دارد كه به صورت هيدروترمال بوجود آمده است و در سازند شتري قرار دارد. همچنين در كوه مورد آثاري از سرب و روي ديده ميشود. 

3- گچ: در بخش هايی از سازند دزو و در مارن هاي كرتاسه زيرين مقدار قابل توجهی گچ وجود دارد. 

4- آهن: در همبري گرانيت و نهشته هاي پالئوزوئيك يك افق آهن دار ديده مي شود كه ستبراي آن به 30 متر مي رسد.

5- لاتريت: در حد فاصل ترياس پائيني و بالايي يك افق لاتريتي به ستبراي 1 تا 3 متر ديده مي شود. 

6- دولوميت:‌ به فراواني در نهشته هاي پالئوزوئيك و مزوزوئيك ديده مي شود. 

7- كوارتزيت هاي رسوبي: ذخاير بسيار وسيعي از كوارتزيت در نهشته هاي پالئوزوئيك ديده مي شود. 

8- آندالوزيت: در آندالوزيت و كياستوليت هاي وجود دارد كه ميتوانند بعنوان كاني هاي ديرگذار استفاده مي شوند. 

 

ضمائم پیوست
نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور