ثبت شده توسط ریحانه شریفی | ثبت: 2020-09-08 14:07:33.0 | ویرایش: 2020-09-08 14:07:37.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250000 خرم آباد

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین‏ شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه‏ ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه‏ ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000 خرم آباد به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه1:250000 خرم آباد

محدوده نقشه بين مختصات جغرافیایی طولهای 54 درجه تا 55 درجه و 30 دقیقه شرقی و عرضهای 32 تا 33 درجه شمالی قرار دارد.

این پهنه رسوبی از چهار زون ساختاری تشکیل شده است که به ترتیب شامل زون چین خورده، زون زاگرس، زون خرد شده و زون سنندج-سیرجان می باشد.

زون سنندج  سیرجان:

قدیمی ترین واحد سنگی زون سنندج سیرجان شامل ترکیبی از سنگ آهک بلورین بطور محلی فوزولینا دار  به سن پرمین می باشد که در جنوب بروجرد به خوبی رخنون دارند. در ادامه ولکانیک های دگرگونه و توف های  واحد سنگی تریاس-ژوراسیک قرار دارد که شامل سنگ آهک چرتی دگرگونه، فیلیت، کوارتز آرنایت دگرگونه و شیل و ماسه سنگ می باشد که از جنوب بروجرد تا شمال کوه سفید گسترش دارند. واحد سنگی کرتاسه پایین شامل سنگ آهک اربیتولین دار می باشد که بر روی آن رسوبات مارن با میان لایه هایی از سنگ آهک به صورت پیوسته در باختر چهارگوش خرم آباد رخنمون دارند.

زون خردشده:

در این پهنه قدیمی ترین واحد رخنمون یافته مربوط به رادیولاریتهای ژوراسیک می باشد که بر روی آنها سنگ آهکهای اواولیتی ژوراسیک و کرتاسه جای گرفته است.   

 واحد سنگی کرتاسه  شامل سنگ آهک رودیست دار و اوربیتولین دار در مرکز نقشه خرم آباد است. رسوبات ائوسن به صورت ناپیوسته بر روی واحد کرتاسه قرار گرفته است که رخنمونی از سنگ آهک الوئولین دار، چرت های قرمز، ولکانیک و ماسه سنگ می باشد.

زون زاگرس:

بیشترین گسترش رسوبی را پهنه رسوبی زاگرس دارد که قدیمی ترین واحد سنگی را رسوبات کامبرین با ترکیبی از ماسه سنگ کوارتزی (سازندلالون) تشکیل داده و بر روی آن شیل سبز رنگ و سنگ آهک های سازند میلا یه صورت پیوسته قرار می گیرد.

واحد سنگی پرمین با دولومیت های قهوه ای چهره ساز ارتفاعات کوه سفید می باشد و در بالاتر واحدهای جوان تر تریاس با ترکیب دولومیت های سفید رنگ قرار دارد که رسوبات سنگ آهک دولومیتی با میان لایه هایی از برش رادیولاریت دار به صورت پیوسته قرار می گیرد. 

کنگلومرا با چرت های قرمز رنگ و سنگ آهک های مارنی ائوسن به خوبی در جنوب چالاچولان گسترش دارد و بر روی آن رسوبات الیگوسن به صورت پیوسته با ترکیب از مارن و سنگ آهک قرار می گیرد.

رسوبات میوسن با ترکیبی از مارن و ماسه سنگ و سنگ آهک با مرز تحتانی پیوسته بر روی واحد الیگوسن قرار می گیرد.

واحد سنگی پلیوسن با تناوبی از مارن و کنگلومرای بختیاری چهره ساز شمال  خاوری چهار گوش خرم آباد می باشند.

زون چین خورده:

واحد تریاس- ژوراسیک شامل ترکیبی از مارن و سنگ آهک است و رسوبات کرتاسه پایین با ترکیب سنگ آهک نازک لایه بر روی آن می نشیند. سنگ آهک مارنی آبی رنگ به صورت پیوسته بر روی کرتاسه پایین می نشیند.

سازند کشگان با تناوبی از کنگلومرا و ماسه سنگ و مارنهای قرمز دارای مرز پیوسته با رسوبات کرتاسه-ائوسن است.

در جنوب کوه خرگوشان سنگ آهک توده ای سفید رنگ (سازند آسماری) به صورت توده ای برونزد دارد و واحد سنگی میوسن با ترکیبی از مارن های قرمز گچ دار (سازند گچساران) به صورت پیوسته بر روی رسوبات ائوسن می نشیند. به همین ترتیب سازند آغاجاری بر روی این نهشته ها با مرز پیوسته قرار می گیرد.

پادگانه های آبرفتی جوان و قدیمی در مرکز و شمال چهار گوش خرم آباد به خوبی برونزد دارند.

زمین شناسی اقتصادی:

با توجه به پراكنش مواد معدني فلزي و غيرفلزي بخش بيشتر عمليات اجرائي اكتشافات معدني به حاشيه خاوري استان لرستان اختصاص دارد.

در بخش مركزي و باختري استان لرستان (پهنه زاگرس) شرايط و ساخت‌هاي زمين‌شناسي براي تشكيل و تمركز ذخاير هيدروكربوري مهيا بوده است. به همين دليل در نواحي مذكور عمليات اكتشافي عمدتاً در راستاي اكتشاف ذخاير نفتي بوده كه توسط شركت ملي نفت ايران صورت گرفته است. 

در حاشيه خاوري استان لرستان (زون سنندج-سيرجان) تكاپوهاي ماگماتيك و فرآيندهاي تكتونيكي شرايط انباشت ذخاير فلزي و غيرفلزي را فراهم ساخته‌اند و لذا عمليات اكتشافي بيشتر توسط سازمان زمين‌شناسي سامان داده شده است. فعاليت‌هاي اكتشافي استان لرستان را ميتوان در دو بخش زير بيان داشت:

   الف ـ اكتشافات ناحيه‌اي 

   اكتشافات ناحيه‌اي عموماً در راستاي شناخت كليه پتانسيل هاي معدني يك منطقه و در چارچوب نقشه‌هاي زمين‌شناسي به مقياس 1:100000 صورت مي گيرد. روش متداول اين نوع اكتشافات انجام عمليات ژئوشيميايي است كه به صورت اكتشافات چكشي و نمونه‌گيري از آبراهه‌ها و تجزيه شيميايي نمونه‌ها و بالاخره تفسير و پردازش اطلاعات انجام مي‌شود.

   هدف از اكتشافات گفته شده شناخت تمركزها و چگونگي پراكنش عناصر معدني در يك ناحيه است تا ضمن حذف مناطق كم توان معدني بتوان اكتشافات نيمه تفصيلي و تفصيلي را بطور متمركز سامان داد.

   ب ـ اكتشافات موضوعي 

   به منظور اكتشاف پاره‌اي از مواد معدني استراتژيك و مورد نياز فوري صنايع برنامه‌هاي اكتشافي به صورت خاص و موردي انجام مي گيرد. انجام اين مهم بستگي كامل به امكان وجود آن ماده معدني در استان دارد. در استان لرستان اكتشافات موضوعي بطور عموم توسط اداره كل معادن و فلزات و به ندرت توسط سازمان زمين‌شناسي انجام گرفته است. عمده‌ترين اكتشافات موضوعي استان لرستان كه در قالب طرح هاي اكتشافي صورت گرفته در زير خلاصه شده است:

1-اكتشاف نمك در منطقه نوژيان  1366

2-اكتشاف نمك در منطقه چغاوندي  1368

3-بررسي ذخاير پتانسيل هاي معدني استان  71-1369

4-بررسي ذخاير و پتانسيل منطقه زواريجان  1372

5-اكتشاف مقدماتي مس دره تخت ازنا  1373

6-اكتشاف نيمه تفضيلي مس دره تخت ازنا  1374

7-اكتشاف مقدماتي سرب و روي گل زرد اليگودرز  1375

8-اكتشاف مقدماتي سرب و روي گل زرد اليگودرز  1376

9-مطالعه پي جويي سلستين در منطقه پلدختر  1377

10-اكتشاف باريتين و گرانيت ازنا و اليگودرز  1377

11-اكتشاف ذخاير رزبنيت در منطقه كوهدشت  1378

12-اكتشاف و پي جويي سلستين در منطقه پلدختر  1378

   ج ـ گزارش هاي اكتشافي 

   گزارش هاي اكتشافي زير نشانگر بخضي از فعاليت‌هاي اكتشافي انجام شده در استان لرستان است كه در سالهاي قبل از 1368 انجام شده است.

1-اكتشافات تالك در لرستان (اداره كل معادن و فلزات استان لرستان) - 1362 

2-بررسي امكانات توسعه صنعتي و اقتصادي استان لرستان (اداره كل اقتصاد صنعتي و معدني) ـ 1353 

3-گزارش مقدماتي بازشناسي طلا در سازند اميران، خرم‌آباد، لرستان با استفاده از معني اساسي جغرافيايي و كشف سرباره ذوب باستاني (سازمان زمين‌شناسي كشور) ـ 1355 

4-گزارش پرعياري سازي تالك، معادن چف دره و مسعود آباد (لرستان) (سازمان زمين‌شناسي كشور) ـ 1368 

5-گزارش پي جويي منطقه متامورفيک چهارگوش خرم‌آباد و شمال اليگودرز (سازمان زمين‌شناسي كشور) ـ 1365 

6-گزارش عمليات اكتشافي ژئوفيزيك در چهارگوش خرم آباد (سازمان زمين‌شناسي كشور) ـ 1362 

7-بررسي زمين‌شناسي معدني ذخاير و نشانه‌هاي سرب و روي ناحيه اليگودرز (وزارت معادن و فلزات) 1371 

8-گزارش عمليات اكتشافي ژئوفيزيك در معدن چشمه زرد (مس) اليگودرز

 

ضمائم پیوست
نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور