ثبت شده توسط ریحانه شریفی | ثبت: 2020-09-08 12:25:11.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250000 چاه سرب (عشق آباد)

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین‏ شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه‏ ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه ‏ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000 چاه سرب (عشق اباد) به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه 1:250000 چاه سرب (عشق آباد)

نقشه 1:250000 عشق‌آباد نشان دهنده زمين شناسي بخشي از ارتفاعات واقع در پايانه جنوب باختري استان خراسان است كه در باختر كوير نمك و در شمال شهرستان طبس قرار دارد. از ويژگي‌هاي ريخت‌شناسي اين گستره، جايگيري آن در بين دو پهنه كويري ايران است. يكي «كوير بزرگ» در باختر و ديگري «كوير نمك» در خاور است. ناحيه مورد بررسي در مختصات جغرافيايي طول هاي 55 درجه و 30 دقیقه تا 57 درجه خاوري و عرض‌هاي 34 تا 35 درجه شمالي واقع شده است. از ديدگاه زمين شناسي، در پهنه ايران مركزي جاي دارد.

چینه شناسی

قديمي ترين واحد سنگي در چهارگوش عشق آباد مربوط به پركامبرين مي باشد. واحد سنگي پركامبرين شامل سنگ آهك اسليتي، اسليت سبز لايه هاي شورم، گنايس، ميكاشيست، آمفيبوليت و گابرو مي باشد. بر روي واحد سنگي پركامبرين سازند سلطانيه به صورت ناهمساز قرار گرفته نهشته هاي پركامبرين در مناطق شرق چشمه شرم و غرب گسل لادر رخنمون دارد. 

واحد سنگي كامبرين شامل سازندهاي سلطانيه، باوت، زيگون و لالون مي باشد كه به صورت همساز بر روي هم قرار گرفته اند. اين سازندها داراي سنگ شناختي دولوميت چرت دار، شيل، شيل سيليسي، سيلت سنگ، سنگ آهك بدبو، ماسه سنگ شيلي قرمز و ميكادار و ماسه سنگ قرمز مي باشد. سازند كاشانه و كوارتزيت سفيد به صورت ناهمساز بر روي سازند لالون قرار گرفته است سازند كاشانه داراي سنگ شناختي دولوميت، آهك و شيل رنگارنگ مي باشد و شيل ماسه اي در قاعده (سازند درنجال) به صورت همساز بر روي آن قرار دارد. همبري فوقاني كامبرين با واحد سنگي اوردويسين به صورت همساز و ناپيوسته مي باشد. رسوبات پركامبرين در مناطق جنوب غرب محمدآباد، شرق چاه حسين علي، شرق چشمه شرم و شمال شرق چاه سرب رخنمون دارد. 

سازند شيرگشت به سن اوردويسين مي باشد كه شامل سنگ شناختي سنگ آهك قرمز داراي تريلوبيت، سيلت سنگ، شيل سيليتي و سنگ آهك نودولار مي باشد. همبري فوقاني سازند شيرگشت با سازند نيور پيوسته مي باشد. نهشته هاي سازند شيرگشت در مناطق اطراف چاه سرب برونزد دارد. كنتاكت فوقاني سازند نیور با سازند پادها همساز مي باشد. سازند نیور داراي سن سيلورين مي باشد. سنگ شناسي سازند نیور متشكل از سنگ آهك داراي مرجان، شيل و كوارتزيت مي باشد. رسوبات سازند نيور در مناطق چاه مهران رخنمون دارد. 

واحد سنگي دونين داراي سازندهاي پادها، سيبزار و بهرام مي باشد كه به صورت پيوسته بر روي هم قرار گرفته اند. سنگ شناسي اين سازندها شامل ماسه سنگ قرمز و قهوه اي، دولوميت، دولوميت سياه و سنگ آهك خاكستري با درون لايه هاي سنگ آهك شيلي مي باشد. نهشته هاي اين سازندها در مناطق جنوب و كيا آباد برونزد دارد. همبري تحتاني سازند سردر با سازند بهرام ناهمساز و همبري فوقاني سازند سردر و با سازند جمال ناپيوسته مي باشد. سازند سردر داراي سن كربونيفر مي باشد. سازند سردر متشكل از شيل، ماسه سنگ سبز و خاكستري و سنگ آهك مي باشد. رسوبات سازند سردر در مناطق شرق و جنوب چشمه شرم رخنمون دارد. سازند جمال متشكل از دولوميت، سنگ آهك توده اي به رنگ زرد روشن مي باشد. 

سن اين سازند پرمين تشخيص داده شده است. مرز بالايي سازند جمال با سازند شتري ناپيوسته مي باشد. رسوبات سازند جمال در مناطق كوه خال و كوه پو رخنمون دارد. 

سازند شتري به سن ترياس داراي سنگ شناسي دولوميت، سنگ آهك خاكستري تيره و روشن، سنگ آهك اسپهك و شيل تيره مي باشد. بر روي سازند شتري، سازند شمشك به صورت ناهمساز قرار گرفته است. نهشته هاي سازند شتری در مناطق جنوب كوه خال، كوه گورستان، شمال غرب كوه كمر بگوبالا و كوه شيك افتون رخنمون دارد.

واحد سنگي ژوراسيك داراي سازندها و لايه هاي مختلفي مي باشد كه عبارتند از: 

سازند شمشك كه متشكل از ماسه سنگ و شيل تيره مي باشد كه با سازند بادامو به صورت همساز و ناپيوسته است. سازند بادامو متشكل از سنگ آهك داراي آمونيت و سنگ آهك ماسه اي اُاُليتي مي باشد كه سازند هجدك به صورت همساز بر روي آن قرار گرفته است. سازند هجدك در سنگ شناختي ماسه سنگ و شيل ماسه اي است كه سنگ آهك پروده به صورت ناپيوسته بر روي آن قرار گرفته است. 

سنگ آهك پروده و سازند بغمشاه، سازند قلعه دختر و سنگ آهك اسفندریار به صورت همساز بر روي هم قرار گرفته اند و دارای سنگ شناسي سنگ آهك داراي مرجان، آمونيت، كنگلومرا، مارن، شيل سبز همراه با سنگ آهك، تناوب مارن و شيل، سنگ آهك خوب لايه بندي شده متراكم تا اُاُليتي و سنگ آهك ريفي مي باشد. 

لايه هاي قرمز گردو و به صورت ناهمساز بر روي سنگ آهك اسفندیار قرار گرفته است. لايه هاي قرمز گردو متشكل از سنگ آهك تخريبي، لايه هاي صدف دار، كنگلومراي قرمز تيره و ماسه سنگ شيل قرمز مي باشد كه واحد سنگي كرتاسه پيشين به صورت ناهمساز بر روي آن قرار گرفته است. 

واحد سنگي كرتاسه پيشين متشكل شده از سنگهاي آهكي ضخيم لايه خاكستري داراي اوربيتولين، لايه هاي ماسه سنگ، كنگلومرا و سنگ آهك داراي رودنيت مي باشد. كنتاكت فوقاني كرتاسه پيشين با كرتاسه پسين ناهمساز مي باشد. رسوبات كرتاسه پيشين در مناطق شمال چاه توم برونزد دارد. كرتاسه پيشين متشكل شده از كنگلومرا، ماسه سنگ، مارن سفيد و سنگ آهك خاكستري خوب لايه بندي شده مي باشد. كرتاسه پسين در مناطق غرب گسل لادر برونزد دارد. 

كنگلومراي كرمان متشكل از كنگلومرا و ماسه سنگ مي باشد. همبري زيرين آن با سنگ آهك كرتاسه پسين ناهمساز و همبري فوقاني آن با كنگلومرايي پالئوژن هم به صورت ناهمساز مي باشد. كنگلومراهاي كرمان داراي سن پالئوژن مي باشد. 

سنگ شناختي پالئوژن عبارتند از: كنگلومرا، ماسه سنگ، ماسه سنگ دانه درشت، ميكروكنگلومرا، سيلت سنگ، مارن و سيلت سنگ گچدار مي باشد. واحد سنگي نئوژن به صورت ناهمساز و بر روي پالئوژن قرار گرفته است. 

رسوبات پالئوژن در مناطق شمال غرب كال درونه و جنوب چاه سرب رخنمون دارد. 

واحد سنگي نئوژن داراي كنتاكت فوقاني ناهمساز با كواترنر مي باشد. اين واحد سنگي متشكل از كنگلومرا، ماسه سنگ، مارن قرمز گچ دار و تبخيريها مي باشد. نهشته هاي نئوژن در مناطق گسل بزرگ كوير غرب گسل لادر، شمال گسل گل خمار، شمال و غرب گسل نار، غرب كوههاي نودرختي، شمال چاه حسين علي، غرب چاه دهند قنبر، شرق چاه سرب، شمال كال لادُر جنوب كال درونه رخنمون دارد.

واحد سنگي كواترنر متشكل از پادگانه هاي قديمي و جوان مخروط افكنه اي، تپه هاي ماسه بادي، نمك، درياچه نمك پهنه نمكي، پهنه رسي و آبرفتهاي كنوني مي باشد. نهشته هاي كواترنري پراكندگي فراواني در نقشه چاه سرب دارد. 

زمین شناسی اقتصادی

اكتشاف مقدماتي سرب و روي در محدوده چاه سرب می باشد.

 

نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور