ثبت شده توسط کیانا کیانی | ثبت: 2020-09-07 12:39:10.0 | ویرایش: 2020-09-08 08:41:33.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250،000 تربت جام

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین‏ شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه‏ ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه‏ ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000 تربت جام به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه 1:250000 تربت جام

نقشه 1:250000 تربت جام نشان دهنده زمين شناسي پهنه رسوبی ساختاری ایران مرکزی و کپه داغ می باشد. ناحيه مورد بررسي در مختصات جغرافيايي طول هاي 60 درجه تا 61 درجه و 30 دقیقه خاوري و عرض‌هاي 35 تا 36 درجه شمالي واقع شده است. 

چینه شناسی

قديمي ترين واحد سنگي در چهارگوش 1:250000 تربت جام سنگهاي پرتروزئيك هستند كه شامل آهك كريستاليزه شده شيستهاي آندالوزيت، گارنت دار، گنيس، بيوتيت، مسكويت، سيلیمانيت دار، شيست، گدازه هاي آتشفشاني، سنگ آهك، دلوميت دگرگون شده و گنيس مي باشد. واحد سنگي كامبرين به صورت ناپيوسته بر روي واحد سنگي پروتوزوئيك قرار گرفته است. واحد سنگي كامبرين داراي سازندهاي سلطانيه و باروت مي باشد. سازند سلطانيه شامل دولوميت، گابرو ديابازي باشد و سازند باروت شامل دولوميت و شيل هاي ميكادار مي باشد. همبري فوقاني كامبرين با دونين ناهمساز مي باشد.

واحد سنگي دونين شامل سازندهاي پادها، بهرام، دلوميت و آهكهاي دولوميتي مي باشد. سازند پادها شامل سنگ شناسي كوارتزيت ماسه سنگ كوارتزيتي مي باشد. سازند بهرام شامل ماسه سنگ مي باشد. كنتاكت فوقاني دونين با پرمين ناهمساز مي باشد. نهشته هاي دونين در مناطق غرب پل ورزه رخنمون دارد. 

سازند جمال شامل سنگ آهك، ماسه سنگ و ماسه سنگ كوارتزيتي مي باشد. همبري فوقاني سازند جمال با سازند شتري همساز مي باشد. سن سازند جمال پرمين مي باشد. 

واحد سنگي ترياس داراي سازندهاي شتري و نايبند مي باشد كه شامل دولوميت، دياباز، لاتريت، آهك رسيتي، شيل، ماسه سنگ و سنگ آهك مي باشد. كنتاكت فوقاني سازند نايبند با سازند شمشك همساز مي باشد. نهشته هاي سازند ترياس در مناطق شرق همت آباد، غرب و جنوب خواجه تا عدن، كوه سفيد و كوه ني زار رخنمون دارد. 

سازند شمشك متشكل از ماسه سنگ و شيل مي باشد كه همبري، فوقاني آن با كرتاسه زيرين ناهمساز مي باشد. سن سازند شمشك ژوراسيك مي باشد. نهشته هاي سازند شمشك در مناطق غرب پل وزره، كوه گل برو، شرق خواجه تا عدن، چاه ميرزا بالا و كوه معبد رخنمون دارد. 

واحدهاي سنگي كرتاسه زيرين و بالاي با صورت ناهمساز بر روي هم قرار گرفته اند. واحد سنگي كرتاسه شامل سنگ شناسي كنگلومرا، ماسه سنگ، آهك اوربيتولين دار، شيل آهكي تيره و ماسه سنگ دانه درشت مي باشد. بر روي واحد سنگي كرتاسه بالايي به صورت ناپيوسته پالئوسن– ائوسن قرار گرفته است. 

واحد سنگي پالئوسن– ائوسن متشكل از آندزيت با بافت پورفيري، كنگلومرا با عناصر آهي، آندزيت با مجموعه دايكها، توف برشي كنگلومرا با عناصر آتشفشاني، توفهاي جرياني، آندزيت تراكيتي و بازالت مي باشد. رسوبات پالئوسن– ائوسن در مناطق پل ورزه، گرازي، كوه ميرامير، شمال يخك رخنمون دارد. 

ستون چينه شناسي هزار مسجد در چهارگوش 1:250000 تربت جام شامل : 

قديمي ترين واحد سنگي  هزار مسجد (تربت جام) سنگهاي آذرآواري و سنگ آهك با درون لايه هاي شيلي به سن دونين بالايي مي باشد كه همبري فوقاني دونين با كربونيفر به صورت پيوسته و ناهمساز مي باشد. 

واحد سنگي كربونيفر شامل آهك مبارك، كنگلومرا با سيمان توفي، مرمر، سنگ آهكهاي كريستاليزه شده به رنگ خاكستري روشن مي باشد. همبري فوقاني كربونيفر با كربونيفر بالايي پرمين ناهمساز مي باشد. 

واحد سنگي كربنيفر بالايي-پرمين شامل سنگ شناسي اولترابازيك و بازي، گابرو، ليستونيت، دياباز، گدازه هاي اسليتي، توف با تركيب ديابازي، راديولاريت ميكروگابرو، شيل فيلتي، ماسه سنگ توفي، شيل راديولردار، سنگ آهك و ماسه سنگهاي ترمز مي باشد. كنتاكت فوقاني پرمين با ترياس ناهمساز مي باشد. نهشته هاي كربونيفر ـ پرمين در مناطق غرب مومن آباد، جنوب كوه دال، كوه شاهان، پل خاتون شمال شرشرك برونزد دارد. 

سازندهاي كشف رود و مزدوران در واحد سنگي ژوراسيك قرار گرفته اند. كه سازند كشف رود شامل سنگ شناختي كنگلومرا، آهك تخريبي، مارن، ماسه سنگ، شيل و سيلتستون مي باشد كه به صورت همساز سازند مزدوران بر روي آن قرار گرفته است. سازند مزدوران شامل دولوميت، آهك به رنگ خاكستري، ماسه سنگ، سيلت و كنگلومرا مي باشد. سازند شورچه به صورت ناهمساز و نيمه همساز بر روي سازند مزدوران جاي گرفته است. نهشته هاي واحد سنگي ژوراسيك در مناطق كربلائي قدم، دو قلعه برشك، كوه سفيد، شمال كل ملك آباد، غرب پل خاتون و غرب جنت آباد رخنمون دارد. 

واحد سنگي كرتاسه به ترتيب شامل سازندهاي شوريچه، تيرگان، سه چشمه، سنگانه، آتامبر، آبدراز، آب تلخ، نيزار و كلات مي باشد. سازند شوريجه شامل ماسه سنگ و كنگلومرا مي باشد. سازند تيرگان شامل سنگ شناسي سنگ آهك، سنگ آهك اُاُليت دار به رنگ خاكستري و قهوه اي اي روشن مي باشد. سازند سيه چشمه و سنگانه شامل شيل به رنگ خاكستري تا سياه، مارن آبي متمايل به خاكستري مي باشد. سازند آنامير شامل سنگ شناختي ماسه سنگ شيل گلوكيت دار مي باشد. سازندهاي آبدراز، آب تلخ، نيزار و كلات شامل سنگ شناسي مارن، شيل، ماسه سنگ، شيل به رنگ سبز روشن خاكستري، سنگ آهك، آهك ماسه اي، ماسه سنگ به رنگ قهوه اي و گچ مي باشد. همبري فوقاني كرتاسه با پالئوسن ناپيوسته مي باشد. نهشته هاي كرتاسه در مناطق غرب ابدال آباد، كوه گل به رو، اطراف جنت آباد، دراز آب، كل ملك آباد و غرب شرشرك رخنمون دارد. 

واحد سنگي پالئوسن داراي سه سازند مي باشد كه شامل سازند پستاق كه داراي سنگ شناسي شيل، ماسه سنگ به رنگ قهوه اي متمايل به قرمز مي باشد، سازند چهل كمان داراي آهك زرد نخودي، مارن و گچ مي باشد و سازند خانگيران متشكل از شيل سبز زيتوني ماسه سنگ به رنگ خاكستري متمايل به آبي مي باشد.

واحد سنگي ائوسن داراي مرز زيرين ناپيوسته با واحد سنگي پيلوسن هزار مسجد و آندزيتهاي پالئوسن – ميوسن دارد و داراي مرز بالايي ناپيوسته با اليگوسن مي باشد. واحد سنگي ائوسن شامل سنگ شناسي كنگلومراي درشت دانه، ماسه سنگ، توف جرياني كنگلومرا، مارن، سنگهاي آتشفشاني، گچ، آندزيت بازالت، توف به رنگ سبز و گري وك مي باشد. نهشته هاي ائوسن در مناطق گنداب، جنوب كلاته، شرق همت آباد، شمال چهارچشمه و شرق كوه ميرمير رخنمون دارد. 

واحد سنگي اوليگوسن شامل كنگلومرا به رنگ قرمز تيره و ماسه سنگهاي قرمز مي باشد. كنتاكت فوقاني اوليگوسن با نئوژن ناپيوسته مي باشد. 

واحد سنگي نئوژن شامل سنگ شناسي كنگلومراي دلتايي، كنگلومرا با سخت شدگي ضعيف، مارن، گچ، بازالتهاي آلكالن، ماسه سنگ درشت دانه، سيلتستون، مارنهاي گچ دار و توف با تركيب داسيتي مي باشد. نهشته هاي نئوژن برونزد دارد در مناطق شمال كاريزنو، شمال خرم آباد، شمال چشمه گل، گل بانو و شمال دوآب. 

واحد سنگي كواترنر شامل پادگانه هاي مرتفع، لس، نهشته هاي قديمي و جوان، پادگانه هاي آبرفتي و مخروط افكنه، تراورتن، كفه نمكي و تپه هاي ماسه اي مي باشد. اين نهشته ها در مناطق نريماني، كلاته منار، نعتو، جنت آباد، اطراف تربت جام، قلعه خاكي و همت آباد رخنمون دارد. 

در چهارگوش تربت جام سنگهاي آذرين نفوذي تشكيل شده است كه شامل گرانيت، كوارتزديوريت، دايك با تركيب ريوداسيتي، شيل و دايك با تركيب ميكروديوريتي و سنگهاي نفوذي كم عمق با تركيب آندزيتي مي باشد.

 

ضمائم پیوست
نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور