ثبت شده توسط کیانا کیانی | ثبت: 2020-08-31 13:08:40.0 | ویرایش: 2020-09-08 08:46:13.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250000 دریاچه هامون 1

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین ‏شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه‏ ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه‏ ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000 دریاچه هامون 1 به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه 1:250000 دریاچه هامون (1)

منطقه مورد مطالعه در پهنه ساختاری شرق ایران قرار گرفته است و دارای طول 60 درجه تا 61 درجه و 30 دقیقه شرقی و عرض 30 تا 31 درجه شمالی می باشد.

چینه شناسی

قدیمی ترین رسوبات این چهارگوشه متعلق به واحد سنگی کرتاسه بالائی است. این رسوبات شامل کلسی لوتایت همراه با ذرات آذر آواری به رنگ سبز و قرمز و رسوباتی که معادل سازند بوک می باشند، هستند. سازند بوک شامل نهشته هایی مانند سنگ های ولکانیکی، شیل آهکی، مقدار کمی ماسه سنگ، سنگ آهک سیلتی و رسوبات فلیشی می باشد که برونزد این رسوبات را می توانیم در حوالی مک سرخ و بوتگو مشاهده نمائیم.

نهشته های پالئوسن در منطقه دریاچه هامون با همبری همساز و تدریجی بر روی رسوبات واحد کرتاسه بالائی قرار گرفته اند. رسوبات این واحد سنگی از چندین سازند تشکیل شده که به شرح زیر قرار گرفته اند:

سازند سفیدابه که هم ارز با رسوبات پالئوسن است و شامل سنگ های ولکانیکی مانند توف و بازالت و هم چنین مقدار کمی کنگلومرا است.

سازند گوری با همبری همساز، سازند سفیدابه را می پوشاند و شامل تناوبی از شیل آهکی و سنگ های ولکانیکی تیره است.

سازند پلنگ، شامل نهشته هائی نظیر سنگ آهک و بیومیکرایت است که رخنمون آن در جنوب ممر کوه قابل دیدن می باشد.

سازند چاه چوچو که از رسوباتی نظیر آرنایت، لیتیک شیل و مقدار کمی سنگ آهک همراه با کوارتز آرنایت و بیو میکرایت و فسیل های گیاهی تشکیل شده است و با همبری همساز بر روی رسوبات سازند پلنگ قرار می گیرد.

سازند دو کوهانه، شامل رسوبات توربیدیتی ماسه سنگ و مادستون آهکی است و لایه هایی از کنگلومرا و شیل هم در آن به چشم می خورد. این سازند نیز با همبری همساز بر روی رسوبات سازند چاه چوچو قرار می گیرد.

رسوبات ائوسن این منطقه در برخی مناطق پیوسته و در برخی مناطق به صورت ناپیوسته بر روی توالی رسوبات سازند دوکوهانه متعلق به واحد سنگی پالئوسن قرار می گیرند. رسوباتی با سن ائوسن شامل ماسه سنگ همراه با لایه هائی از مادستون و شیل آهکی، کنگلومرا، آندزیت، سنگ آهک حاوی فسیل نومولیت و ماسه سنگ می باشد که برونزد این نهشته ها را می توان در حوالی گسل آساگی و کوه چاهک مشاهده کرد.

رسوبات الیگوسن شامل آندزیت، تراکی آندزیت، رسوبات ولکانیکی و سیلت سنگ حاوی فسیل براکیا می باشد. رسوبات الیگوسن در حوالی کوه آساگی و جنوب کوه میان کوه رخنمون دارند.

نهشته های واحد سنگی الیگومیوسن شامل کنگلومرا، ماسه سنگ، سیلت سنگ، بازالت و توف می باشد که با همبری همساز و ناهمساز رسوبات الیگوسن را می پوشاند. این رسوبات در شمال باختری و جنوب مک سرخ و باختر دشتک برونزد دارند.

واحد سنگی میوسن شامل کنگلومرا، پلی میکرایت، ماسه سنگ و سیلت سنگ می باشد که دارای مرز ناپیوسته با پلیوسن است. برونزد این واحد سنگی در جنوب خاوری و خاور مک سرخ دیده شده است.

رسوبات و نهشته های واحد سنگی پلیوسن که شامل کنگلومرا، بازالت آندزیتی و تراس ها و واریزه های سنگی می باشند، در خاور مک سرخ و خاور سفیدابه به وضوح قابل مشاهده هستند.

رسوبات عهد حاضر (کواترنری) منطقه مورد مطالعه شامل مرداب ها و باتلاق ها، رسوبات آبرفتی و ته نشین شده، رسوبات فصلی زود گذر، کویر نمک و کانال های آبرفتی عهد حاضر است که رخنمون وسیعی در سطح منطقه دارد. مناطقی مانند سفیدابه، مک سرخ، کوه سپاستراگی و حوالی گسل چهل کوره از مناطقی هستند که این رسوبات در آنجا رخنمون دارند.

سنگهای دگرگونه منطقه عمدتا از آمفیبولیت و فیلیت با جایگاه سنی نامشخص تشکیل شده است. همچنین سنگهای افیولیتی کرتاسه در منطقه دارای رخنمونهایی می باشند. از سنگهای نفوذی منطقه می توان به سنگهای گرانیت و مونزونیت و گرانودیوریت به سن الیگو میوسن اشاره کرد.

زمین شناسی اقتصادی

از نقطه نظر پتانسیل معدنی این چهارگوش ضعیف گزارش شده است.

 

نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور