مرزهاي واگرا:

مكانهايي كه در آنها ورقه ها از هم دور مي شوند، مرزهاي واگرا ناميده
مي شوند. همانطور كه در شكل بالا نشان داده شده، هنگامي كه لايه سطحي و
شكناي زمين( سنگ كره) از دو طرف كشيده مي شود، در امتداد گسلهايي مي
شكند كه به سمت بيرون نسبت به هم كج شده و حالت مورب دارند. همانطور كه
ورقه ها درامتداد مرز از هم دور مي شوند، بلوك ميان گسلها ترك برداشته
و به درون بخش نرم وپلاستيك دروني(سست كره) فرو مي رود. فرونشست اين
بلوك، دره اي مركزي را به وجود مي آورد كه كافت ناميده مي شود.
ماگما(سنگ مذاب) به سمت بالا آمده و اين شكاف را پر مي كند. به اين
ترتيب، در امتداد اين مرز، پوسته جديدي ساخته مي شود. در طول اين گسلها
زمين لرزه هاي متعددي رخ داده و آتشفشانهايي تشكيل مي شود كه ماگما از
طريق آنها به سطح مي رسد.
در
جايي كه يك مرزواگرا زمين را قطع مي كند، در ه هاي كافتي با پهناي 30
تا 50 كيلومتر تشكيل مي شوند. از نمونه هاي آن، كافت شرق آفريقا در
كنيا و اتيوپي و كافت ريوگراند در نيومكزيكوست. در جايي كه يك مرز
واگرا، كف اقيانوس را قطع مي كند، دره كافتي باريكتر است و فقط يك
كيلومتر يا حتي كمتر عرض دارد و در بالاي پشته ميان اقيانوسي تشكيل مي
شود. پشته هاي اقيانوسي، يك كيلومتر بالاتر از كف اقيانوس ارتفاع دارند
و شبكه اي جهاني را تشكيل مي دهند كه دهها هزار مايل طول دارد. از
نمونه هاي آن پشته ميان اقيانوس اطلس و برخاستگي هاي شرق اقيانوس آرام
هستند.
جدايش ورقه ها، فرآيندي تدريجي آهسته است. به عنوان مثال واگرايي در
امتداد پشته ميان اقيانوس اطلس سبب مي شود كه اقيانوس اطلس، سالانه 2
سانتيمتر عريضتر شود.