منشاء
زمينلرزه
(چشمههاي
لرزهاي)
زمينلرزهها ممكن است به طور طبيعي پديد آيند
و يا بر اثر رويدادهاي ساخت بشر به وقوع بپيوندند. براساس دليل پيدايش،
آنها را به دستههاي مختلفي تقسيم مينمايند.
1-رويدادهاي طبيعي
زمينلرزههاي زمين ساختي
زمينلرزههاي آتش فشاني
زمينلرزههاي فروريختي
زمينلرزههاي اقيانوسي
2-رويدادها ساخت بشر
زمينلرزههاي القايي
زمينلرزههاي ناشي از رويدادهاي كنترل شده
زمينلرزه ناشي از
رويدادهاي كنترل شده
انفجارهاي نظامي و صنعتي، همچنين آمدوشد و يا
فعاليتهاي ساختماني، نيز لرزههايي را ايجاد مينمايند كه شدت، زمان
وقوع و محل آنها قابل پيشبيني است. اين نوع لرزهها به نام لرزههاي
ناشي از كنترل شده موسومند.
زمينلرزههاي
آتشفشاني
اين نوع زمينلرزه بر اثر بازشدن ناگهاني
كانالهايي در پوسته زمين، حركات سرع ماگما، فروريختن سقف كانالهاي
زيرزميني و مخازن تخليه شده از ماگما و يا بر اثر تراكم بيش از اندازهي
گاز و فشار ناشي از آن و... ايجاد ميشود. كانون اين زمينلرزهها ممكن
است بين تا كيلومتر عمق داشته باشد، حتي گاهي بر روي زمين روي ميدهند
كه به نام زمينلرزههاي انفجاري خوانده ميشوند.
زمينلرزههاي القايي
بر اثر آبگيري يا تغييرات ناگهاني سطح آب
درياچههاي پشت سدها، تزريق آب يا سيالهاي ديگر به داخل زمين وو يا
استخراج آنها، مخصوصاً د رجاهايي كه گسلهاي فعال وجود دارد زمينلرزههايي
ايجاد ميشود. در واقع دليل اصلي اين لرزهها را ميتوان بارگذاري سريع
برروي زمين و يا برداشتن ناگهاني بار زيادي از روي آن ذكر كرد. اين
لرزهها به نام القايي موسومند. لرزههاي ناشي از معادن نيز در اين
دسته قرار ميگيرند. به عنوان مثال ميتوان به زمينلرزهاي كه د
رارتباط با آبگيري و تغييرات فصلي سطح آب درياچه سفيدرود روي داد اشاره
نمود.
زمينلرزههاي
فروريختي
بر اثر فروريختن غارها و كانالهاي زيرزميني،
لرزههايي ايجاد ميشود كه به نام زمينلرزههاي فروريختي موسومند. اين
تكانها همواره بسيار كوچكند و تنها اهميت محلي دارند.
زمينلرزههاي زمينساختي
يكي از انواع لرزه با منشاء طبيعي است كه بر
اثر رهاشدن ناگهاني انرژي ذخيره شده، در اثر برهم كنش دريا چند صفحهي
پوسته ايجاد ميشود.
