گسلها شكستگيهايي همراه با تغيير مكان نسبي
اند كه در آن ها به موازات سطح گسل جابه جايي ديده نميشود. طول و
جابجايي گسلها بين چند سانتي متر تا چندين كيلومتر متغير است.
امتداد
: شيب وامتداد گسل ها همانند
شيب و امتداد طبقات، اندازه گيري مي شود . بنابراين امتداد گسل
امتداد خطي افقي در سطح گسل است كه مقدار آن بابيان زاويه اي نسبت
به شمال مشخص مي شود.
شيب : زاويهي بين سطح افق
و سطح گسل راشيب گسل مي نامندشيب گسلها اغلب بسيار متغيراست به
طوري كه شيب زياد يك گسل در سطح زمين مي تواند در اعماق كم شده و
حتي به صفر نزديك شود. تغييرات شيب تابع ناهمگني سنگها و نوع آن
هاست . انغطاف پذيري سنگها موجب كاهش شيب مي شود .
كمر بالا و كمر پايين : قطعهي روي سطح گسل را كمر بالا و قطعهي
زيرين آن را كمر پايين مينامند.
بر اساس نحوه و ميزان حركت نسبي در امتداد گسلها
كه ناشي از نحوه تشكيل آنها است، گسلها را به رده هايي زير تقسيم
مي نمايند.
گسل عادي normal fault
گسل معكوس reverse fault
گسل امتداد لغز strick slip fault
گسل امتداد لغز
strick slip fault
در گسل هاي امتداد لغز جابه جايي به موازات
امتداد گسل روي مي دهد و بر اساس جهت حركت قطعات طرفين گسل نسبت به
شخص ناظر به دو دسته ي راست لغز و چپ لغز تقسيم مي شود.اگر در
امتداد طبقه جابه جا شده به سطح گسل نگاه كنيد ، در صورتي كه قطعه
فوق به طرف راست حركت كرده باشد راستگرد و در حالت عكس چپ گرد
ناميده مي شود.
گسل معكوس revers
fault
گسلي را معكوس نامند كه در آن كمر بالا به طرف
بالا حركت كرده و شيب آن بيش از 45 درجه باشد گسل معكوس به حالت
راندگي و رواندگي ديده مي شود.
راندگي Trust fault
گسل معكوس كه شيب آن كمتر از 45 درجه و بيشتر
از 10 درجه باشد ، را راندگي گويند. در راندگي ممكن است كمر بالا
به طرف بالا حركت كرده و كمر پايين ثابت مانده باشد و يا كمر پايين
به طرف بالا حركت نمايد و كمر بالا ثابت مانده باشد.
رواندگي overthrust
fault
گسل روراندگي ، نوعي گسل معكوس است كه شيب آن
زاويه اي كمتر از 10 درجه دارد. و لغزش كلي آن زياد است .
گسل عادي
گسلي را عادي گويند كه كمر بالا نسبت به كمر
پايين به طرف پايين حركت نموده باشد . شيب متوسط گسلهاي عادي بين....تا...درجه
متغير است كه ممكن است كمتر نيز باشد . در گسل عادي گاهي ممكن است
كه شيب سطح گسل در جهت شيب طبقات باشد ولي گاهي نيز شيب گسل در
خلاف جهت شيب طبقات است . در گسلهاي عادي گاهي پديده هاي پايين
افتادگي و يا بالا آمدگي نيز ديده مي شود .
پايين افتادگي
Graben
اگر بر اثر دو گسل عادي با لغزش نسبتاً مساوي،
قطعهاي از زمين از نواحي اطراف پايينتر قرار گيرد به آن پايين
افتادگي يا گرابن گويند.
بالا افتادگي Horst
اگر بر اثر دو گسل عادي با لغزش تقريباً مساوي،
قطعهاي از زمين نسبت نواحي اطراف خود بالاتر قرار گيرد، به آن
هورست يا بالا آمدگي ميگويند.
