دانش
آموزان جهت حركت آب كاسه توالت را ثبت مي كنند.
اهداف:
كشف چگونگي حركت اقيانوس ها
كشف حركت كور يو ليسي
لغات:
حركت
كوريولي
اقيانوس
حركت وضعي زمين
مواد:
كار برگ
زمينه:
حركت
وضعي زمين. قسمت خارجي آن را تحت تاثير قرار مي دهد. تاثيري كه روي
اقيانوس ها دارد، به صورت يك واكنش پيوسته و ممتد است كه در نهايت مسير
كلي حركت آب اقيانوس ها را مشخص مي كند. به اين حركت، حركت كور يو لي
گفته مي شود. به اين صورت كه در نيمكره شمالي زمين آب به سمت راست و در
نيمكره جنوبي به سمت چپ انحراف پيداد مي كند همانطور كه در شكل نشان داده
شده است.
حركت
كوريولي: از نام رياضي دان فرانسوي گوستاو گاسپار كوريولي
(1843ـ1792)گرفته شده است .حركت كوريولي، در واقع تاثير مشهود نيروي
كوريولي است كه توسط حركت وضعي كره زمين ايجاد مي شود. در نيمكره شمالي
زماني كه باد به منطقه كم مي رسد، خلاف جهت چرخش عقربه هاي ساعت مي وزد و
در نيم كره جنوبي ودر مناطق پر فشار در جهت چرخش حركت عقربه هاي ساعت .
اين به
آن معناست كه تاثير حركت كوريولي ، كه به معني تغيير حركت مي باشد، بستگي
به مكاني كه شما از آنجا نگاه مي كنيد هم خواهد داشت . مثالي كه شما مي
توانيد براي توضيح اين مسئله استفاده كنيد اين است كه وقتي كسي توپي را
از چرخ و فلك براي كس ديگر مي اندازد ، توپ در خط مستقيمي حركت مي كند
اما چون كه چرخ و فلك حركت مي كند، به نظر مي رسد كه توپ يكني را طي مي
كند.
درك
مفهوم حركت كوريولي دشوا راست و اما مهم آن است كه دانش آموزان نقش حركت
وضعي زمين را در نوع حركت آب اقيانوس ها بدانند .
روش
کار:
1-
يك داستان قديمي است كه مي گويد آب در كاسه توالت در نيمكره شمالي به سمت
راست و در نيمكره جنوبي به سمت چپ حركت مي كند . از لحاظ نظري ،چنين
تاثيري مي تواند وجود داشته باشد. اما حركت آب بيشتر بستگي دارد به شكل
كاسه توالت وجايي كه آب از آن بيرون مي آيد . اين داستان را به راحتي مي
توان مورد آزمايش قرار داد. قبل از شروع بحث در مورد حركت آب اقيانوس ها
از دانش آموزان بخواهيد به خانه هايشان رفته ، جهت جريان آب توالت خانه
هايشان را مشخص كنند. اگر بيشتر از يك حمام وجود د اشته باشد،از
آنها بخواهيد كه جهت قرار گرفتن كاسه توالت ( شمال ، جنوب ، شرق و غرب)
را هم ثبت كند به آنها يادآوري كنيد كه آب را هدر ندهند.
2-
از دانش آموزان بخواهيد كه نتايج كار در منزلشان را ثبت كنند. بعد شما
نتايج را روي تخته به روش زير در نمودار وارد كنيد.
|
نام |
جهت كاسه توالت |
جهت حركت آب |
|
سعید
سارا |
شمال
غرب |
از چپ به راست
از چپ به راست |
3-
نتايج
را در كلاس مورد بحث قرار دهيد شايد مجموعه اي از اطلاعات بي اهميت و
ناچيز باشد.حال از لحاظ نظري بحث كنيد كه حركت وضعي زمين باعث ميشود كه
جهت حركت آب كاسه هايي كه در شمال قرار گرفته اند،از چپ به راست، و
آنهاييكه در جنوب مي باشند از راست به چپ باشد. در خط استوا، ازلحاظ نظري
، جهت جريان آب پنجاه درصد از يك طرف و پنجاه درصد باقي ، از طرف ديگر
است. ولي ،نيروي وضعي موثر در يك كاسه توالت بسيار ناچيز است وشايد اصلاَ
دانش آموزان متوجه تاثير آن نشوند اما راهي است كه دانش آموزان را به فكر
كردن درباره حركت وضعي زمين وتاثير آن روي اقيانوس ها ، وا مي دارد.
