چرخة آب – آب و هوا  (4)  

پس از آزمايش

دانش آموزان تند باد مي‌سازند.

 

اهداف:

مقايسه انواع مختلف آب و هوا

كشف چگونگي شكل گيري تند باد

لغات:

     تند باد

     تروپوسفر

مواد:

كتابي دربارة تندباد يا طوفان

تندباد در يك بطري

پيش زمينه:

تروپوسفر شرايطي را مي‌سازد كه طوفانهاي سختي در نواحي مختلف توليد مي كند. بعضي نواحي براي شرايط خاص اين چنيني مستعدتر هستند. براي مثال، گردبادها معمولاً در سواحل جنوب شرقي ايران اتفاق مي‌افتد و از آبهاي گرم جنوب سيستان و بلوجستان منشاء مي‌گيرند. رطوبت و جهت باد در تروپوسفر بايستي براي وقوع چنين پديدة آب و هوايي مناسب باشد.

طوفانها كه از بي تعادلي هاي دما در اتمسفر نشأت مي‌گيرند، مثال سختي از همرفت هستند. گرم شدن هواي نزديك سطح كرة زمين و يا سرد شدن هواي بالا سطح زمين باعث ناپايداري ها و برگشت هاي همرفتي لايه هاي مختلف هواي گرم و سرد، مي‌شود.

يك طوفان شديد ممكنم است يك تندباد كه ستون شديداً چرخاني از هوا است را بسازد. بطور ميانگين در حدود 30 مايل در ساعت حركت مي كنند، اگرچه بعضي از آنها بسيار آرام تر و برخي ديگر با سرعت حدود 60 كيلومتر در ساعت هم طي طريق مي كنند.

سيلابها بخش طبيعي و غيرقابل انكار زندگي در امتداد رودخانه هاي كشور ما هستند.

گردبادها طوفانهايي هستند كه از بالاي آبهاي استوايي شروع مي‌شوند.

روش :

1 – در سايت هاي اينترنتي و كتابهاي متعدد، دربارة شرايط هواشناسي اطلاعاتي وجود دارد كه دانش آموزان مي‌توانند آنها را به دست بياورند. وقتي از دانش آموزان بخواهيد كه كتاب بخوانند، آنها را از انجام پرسش و پاسخ دربارة آب و هوا مطلع خواهيد كرد. ممكن است قبل از خواندن بلند كتابهاي مربوطه در كلاس، بخواهيد سئوالاتي به دانش آموزان بدهيد، بنابراين دانش آموزان مي توانند به پاسخ ها توجه كنند. اگر تنها يك كتاب داريد، از دانش آموزان خاصي بخواهيد كه جلوي كلاس آن را بخوانند.

2 – از دانش آموزان سئوالات زير را بپرسيد تا ببينيد آيا آنها مي‌توانند دانسته ها را از كتاب انتقال دهند يانه مي توانيد به راحتي به فهرست اضافه كنيد.

الف) چرا يك تند باد واقعي ميچرخد؟ هواي سرد به هواي گرم برخورد مي كند، هواي گرم سبك تر است و سريعاً به سمت بالا مي‌روند، همينكه هواي گرم به سمت بالا مي رود، به اطراف مي‌چرخد و بيشتر بخش مي شود و اين باعث چرخش تند باد مي‌شود.

ب) اگر در منطقة تندباد خير زندگي نمي كنيد، آيا بايد دربارة محافظت خودتان از تند باد بدانيد يا خير؟ بله، زيرا هيچوقت نمي‌دانيد كه چه زماني ممكن است به مناطق تندباد خيز مسافرت كنيد.

ج) آيا تندباد درون بطري مانند يك تندباد واقعي است؟ خير، عمل چرخشي بوسيلة حركت دايره‌اي فيزيكي بطري انجام مي‌شود. در تندباد واقعي،‌حركت در اثر هواي گرم و سرد ايجاد مي‌شود. دماي آب در بطري همين عمل را انجام مي‌دهد.

د) گردباد چگونه خانه ها را فرو مي‌كشد؟ (آيا مثال برخي سئوالات در بعضي كتابها وجود

 دارد؟) فشار هوا درون تونل چندصد ميلي بار از فشار هواي بيرون كمتر مي‌شود. اين موضوع

باعث كشش جاروبرقي مانندي مي‌شود كه درختان را مي‌شكند و خانه ها را به درون تونل

 مي‌كشد. وقتي گردباد متوقف مي‌شود. اين وسايل به زمين مي افتند.