چرخه هستي – زمين (1)

آزمايش

 

دانش آموزان يك نقشه پستي و بلندي درست مي‌كنند.

اهداف:‌

● كشف و بررسي كوه ها و دشت ها

● تشخيص كوه ها روي نقشه

لغات:

 شرق – خشكي – كوه – دشت – پستي و بلندي – غرب

مواد:

 نقش پستي و بلنديهاي ايران – نقشه ايران – خمير بازي

پيش زمينه:

وقتي دانش آموزان به بيرون نگاه مي‌كنند، متوجه مي‌شوند كه زمين مانند آنچه كه در بيشتر نقشه ها به نظر مي‌رسد، صاف نمي‌باشد. زمين كوه، دره، تپه و گوديهاي زيادي دارد. زمين چيزي دارد كه پستي و بلندي يا تغييرات ارتفاع سطح ناميده مي‌شود.

يك نقشه معمولاً يك تصوير دوبعدي يا نماينده‌اي از سطح زمين مي‌باشد. نقشه هدفهاي زيادي را دارا مي باشد مثل نشان دادن فواصل بين استانها، به تصوير كشيدن پستي و بلنديها و براي كشتي راني و استفاده از راه هاي آبي مناسب مي‌باشد. بيشتر نقشه ها، چه به صورت چاپ شده روي يك صفحه كاغذ مسطح چه در كامپيوتر ، نماينده دو بعدي از زمين سه بعدي و واقعي مي باشد.

يك نقشه يك تصوير يا عكسي از سطح زمين نيست. يك نقشه طرحي مي‌باشد كه بعضي از اشكال مورد توجه نظير نقشه راه ها در آن به صورت روشن مورد توجه قرار مي‌گيرد. بنابراين نقشه‌ها مي‌توانند جزئياتي كه تفسير آنها از طريق عكس سخت است را واضح جلوه ‌دهد.

همه نقشه ها مقياسي دارند كه فواصل نقشه را به فواصل واقعي زمين مرتبط مي‌كند، در نقشه ايران، يك مقياس ميله‌اي يا خطي فواصل را به  كيلومتر نشان مي‌دهد. توجه داشته باشيد كه مقياس‌هاي متفاوتي در جاهاي مختلف استفاده مي‌شود. در اين آزمايش دانش آموزان از نقشه ايران استفاده خواهند كرد. در اين نقشه استانهاي مهم ايران، رودخانه هاي اصلي و كوه‌ها نشان داده مي‌شوند. رنگ هاي سياه و سفيد رودخانه‌هاي اصل و محل مراكز استان ها را نشان مي‌دهد. شما ممكن است كه خواسته باشيد مقياس را براي آنها توضيح دهيد. به عنوان يك راه فهميدن فواصل بين اشياء از يكديگر مي‌توانيد از اين مقياس استفاده كنيد. نقشه پستي و بلندي يك نوع ويژه از يك نقشه سه بعدي مي‌باشد كه تغييرات ارتفاعي سطح زمين را به تصوير مي كشد. اين نقشه ها يك ابزار عالي و خوب براي كمك به فهم مفهوم پستي و بلندي مي‌باشد. توجه داشته باشيد كه پستي و بلنديها روي نقشه به صورت اغراق آميز رسم شده‌اند. اين مسئله لازم مي‌باشد زيرا در كوه هاي واقعي واقعاً زوائد و برآمدگي هاي كوچك روي سطح زمين وجود دارد.

روش كار:‌

1 – نقشه ها را به آنها معرفي كنيد. بعضي از آنها ممكن است با نقشه از طريق كامپيوتر يا بازيهاي كامپيوتري آشنا باشند. شما ممكن است بخواهيد كه نقشه راه از ناحيه محلي خود را به آنها براي تشريح نقشه ها به عنوان يك وسيله راه‌يابي نشان دهيد. مفهوم پستسي و بلندي را به آنها توضيح دهيد و به آنها بگوئيد كه بعضي از نقشه‌ها پستي و بلنديها را نشان مي‌دهند.

نقشه پستي و بلنديهاي ايران را به آنها نشان دهيد. از آنها بخواهيد كه همه برآمدگيها را لمس كند. به آنها توضيح دهيد كه همه اين برآمدگيها كوه هستند. اضافه كنيد كه در غرب و شمال ايران كوه وجود دارد و مراكز ايران مسطح مي باشند. زمين مسطح، دشت ناميده مي‌شود:‌ شما ممكن است بخواهيد كه كوه ها و جلگه ها را با عكس به آنها نشان دهيد.

2 – از آنها بخواهيد كه به صورت انفرادي يا گروهي كار كنند. به هر كدام يك نقشه ايران و خمير بازي بدهيد. از آنها بخواهيد كه يك نقشه پستي و بلندي با استفاده از نقشه دو بعدي به عنوان الگو و مبنا بسازند. هدف كليدي رسم يا طراحي كوه ها نزديك غرب و شمال ايران مي باشد. نقشه پستي و بلندي ايران را در دسترس آنها قرار دهيد تا به آن مراجعه كنند. نقشه آنها را بعد از انجام تكليف شان بررسي و بازبيني كنيد.

3 – نقشه دانش آموزان را بازبيني كنيد. انتظار چيز خارق العاده‌اي نداشته باشيد. تنها كار با خمير بازي و تلاش براي ساختن كوه كافي مي‌باشد. از آنها بخواهيد كه نقشه را تميز و خمير بازي را به كنار بگذارند.