زمين ساخت ورقه اي –
زمين ساخت ورقه اي
""
1 ""
بعد
از آزمايش
اهداف:
-
مقايسه قاره ها با مرزهاي صفحات
-
جايگذاري قاره ها روي يك نقشه جهان
لغات:
-
قاره ها
-
ورقه
مواد:
Placemat
جهاني G.Ingoglia
كتاب Look Insidethe
Earth
زمينه:
سطح زمين به
نظر ميرسد كه به آب و خشكي تقسيم شده است. جزيره ها به هم متصل نيستند.
و كودكان زيادي فكر ميكنند كه آنها روي آب شناور هستند. كتابهاي زيادي
زمين ساخت ورقه اي را طوري تشريح ميكنند گويي كه ورقه ها همان قاره ها
هستند. اين درست نميباشد. قاره ها در ورقه ها قرار گرفته اند. قاره هاي
زيادي در وسط ورقه ها نه در مرزها و لبه ها قرار گرفته اند. ورقه ها
همچنين در زير اقيانوس هاي زمين قرار گرفته اند. يك ورقه تنها اغلب شامل
هر منطقه اقيانوس و قارهاي ميباشد. اين مهم ميباشد كه دانش آموزان
شروع به تصور يا فهميدن اينكه ورقه ها يك پوسته سنگي سخت ميباشند كه
شامل سرزمين هاي خشكي و سرزمين هاي زير اقيانوس ها ميباشند، كند. ورقه
ها از پوسته اقيانوس و گوشته بالايي تشكيل شده اند كه مجموعاً سنگ كره
ناميده ميشوند. اين لايه شبيه پوسته تخم مرغ ميباشد كه قابل مقايسه با
ضخامت كلي زمين ميباشد. ورقه ها تا مركز زمين توسعه نمييابند. همه روقه
ها در حال حركت ميباشند. آنها كند هستند و باسرعت
هاي يك سانتي متر تا ده سانتي متر در سال حركت ميكنند. آنها در طول قسمت
بالاي يك لايه گوشتهاي در زير قرار گرفته كه قسمت كره ناميده ميشود،
ميلغزند كه شامل ماگماي كمي ميباشد
(سنگ ذوب
شده).
ورقه ها شامل لايه هاي سخت، سنگهاي سخت ميباشد. بنابراين زماني كه حركت
ميكنند، ورقه ها در لبه هايشان يا مرزهايش با همديگر ارتباط دارند. سه
جهت اساسي يا انواع ارتباط مرزي وجود دارد. در بعضي از مكانها، دو ورقه
از هم دور ميشوند، كه اين ورقه مرز ورقه واگرا ناميده ميشود. جاي ديگر
دو ورقه به هم نزديك ميشوند كه مرز ورقه همگرا ناميده مي شوند. سرانجام
ورقه ها ميتوانند به طور افقي در كنار هم بلغزند كه مرز ورقه تبديلي
ناميده ميشود. آتشفشانها و زمين لرزه ها به فهميدن مرزها بين ورقه ها
كمك ميكنند. آتشفشانها اكثرا در مرزهاي ورقه هاي واگرا و همگرا رخ
ميدهند جايي كه بيشترين ماگما تشكيل ميشوند. زمين لرزه ها در هر سه نوع
مرزها رخ ميدهند. زيرا ورقه ها سخت هستند. آنها تمايل دارند كه به هم
بچسبند، اگرچه آنها دائماً در حال حركت ميباشند. زماني كه مقاومت سنگ ها
در مرزهاي ورقهها افزايش مييابد، به سرعت حركت ميكنند و به بقيه ورقه
نزديك ميشوند. و ما اين آزادسازي انرژي را به صورت زلزله درك مي كنيم
روش
ها:
1 –
كليد مفهومي بعد از آزمايش اين ميباشد كه مطمئن شويد كه دانش آموزان
قاره ها را با ورقه ها يكي نميدانند. قاره ها قسمتهايي از ورقه ها
هستند. قاره ها را روي يك نقشه به كلاس نشان دهيد. از دانش آموزان
بخواهيد كه نامهاي قاره ها را تكرار كنند و اين موضوع را تكرار كنيد كه
قاره ها با سوار شدن روي پشت پا (بالاي) ورقه ها براي ميليون ها سال حركت
كردهاند.
2 – از دانش
آموزان بپرسيد كه اگر قاره ها شبيه هم باشند آنها ممكن بود به هم متصل
ميشدند: به طور اميدوار كننده اي آنها ميتوانند بفهمند كه تطبيق بين
آمريكاي جنوي و آفريقا خيلي خوب ميباشد.
3 – كتاب(Look
Inside the Earth)
را براي كلاس بخوانيد.
داستان بيشتري در اين كتاب وجود ندارد، اما تصاوير براي هدايت يك بحث
كلاسي مفيد ميباشد. اين كتاب لايه هاي زمين را طوري از هم جدا ميكند كه
به دانش آموزان براي تصوير داخل زمين كمك ميكند، به خاطر داشته باشيد كه
روي اين موضوع تاكيد كنيد كه ورقه ها از پوسته و گوشته بالايي تشكيل شده
است. دانش آموزان با اين كتاب انس خواهند گرفت.
