زمين ساخت
ورقه اي – زمين لرزه ها
"" 7 ""
قبل از
آزمايش
اهداف:
مقايسه امواج انرژي ناشي از زلزله
بررسي اينكه چطور امواج در درون مواد متفاوت حركت ميكنند.
لغات:
قله
سامد يا فركانس
آبگيري
موج
لرزهاي
لرزه نگار
گودي
سرعت موج
ارتفاع موج
مواد:
هيچ
زمينه:
انرزي آزاد شده توسط زلزله
به صورت امواج لرزهاي در درون زمين حركت ميكند. اين امواج از درون مواد
متفاوت با سرعت و فركانسهاي متفاوت عبور ميكنند. امواج لرزهاي
ميتواند روي
يك لرزهنگار ثبت و اندازهگيري شود. ركورد توليد شده يك
لرزهنگار، لرزه نگاشت خوانده ميشود. تفسير امواج راهي را براي ديدن
درون زمين براي لرزه شناسان فراهم ميكند. چون ما قادر به حفاري عميق در
درون پوسته نيستم، مدارك ناشي از امواج لرزهاي براي تفسير ساختار دروني
زمين خيلي مهم ميباشد.
امواج، انرژي را بين نقاط متفاوت منتقل ميكنند. امواج لرزهاي نوعي از
امواج فيزيكي را يا نوساني ميباشند. امواج بخشهاي زيادي دارد، همانطور
كه در شكل 1 نشان داده شده است. در شكل زير، نقاط نقطه چين نقاط بدون
اغتشاش را نشان ميدهد، و مرجع در حال حركت به راست يا چپ ميباشد. قله،
نقطه بالاي يك موج ميباشد. گودي نقطه پايين ميباشد طول موج فاصلهاي
بين قلههاي مجاور(يا گوديهاي مجاور) ميباشد. ارتفاع هنگاميكه امواج از
درون مواد متفاوت ميگذرند، امواج لرزهاي سرعت را و گاهي اوقات جهت را
تغيير خواهند داد. در آزمايش، دانشآموزان بعضي از اين تغييرات را خواهند
ديد. در طي يك زلزله حركت موج باعث خسارت زيادي ميشود. به عنوان مثال،
يك زلزله ممكن است خسارت كمي در مركز سطحي خود ايجاد كند اگر آن ناحيه
روي يك سنگ بستر پايدار قرار داشته باشد، اگرچه اين نقطه نزديكترين نقطه
به كانون ميباشد.
بنابراين، هنگاميكه امواج در مسيرهاي دورتر از زمين حركت
ميكند، ممكن است با سنگها يا خاك ناپايدار مواجه شوند. اين مناطق ممكن
است به واسطه آبگيري نشست كنند. آبگيري، باعث ناپايداري ساختمانها و
افتادن آنها ميشود. اگرچه در مناطق دورتر كه خسارت در چنين نواحي ممكن
است از مركز سطحي بيشتر باشد.
قبل از آزمايش، به دانشآموزان كمك ميكند تا حركت امواج را
مجسم كنند. در آزمايش از دانشآموزان پرسيده خواهد شد كه اين موضوع را كه
چطور انرژي از مواد متفاوت عبور ميكنند را مجسم كنند.
- روشها:
1-
ليست لغات را در كندس مرور كنيد، اين موضوع مهم ميباشد كه آنها
اصطلاحاتي را كه
كسي در
آزمايش استفاده ميكنند. را بفهمند دياگرام موج را كه در بخش پس زمينه
تخته نشان داده شده را بكشيد.
2-
لرزه نگاشتهاي زير را روي تخته بكشيد، يا از تصاوير تعريفي استفاده
كنيد. سوالات زير را از دانشآموزان زير بپرسيد.
- كدام لرزه
نگاشت كوتاهترين فركانس را دارا ميباشد؟
A
- كدام لرزه
نگاشت بيشترين انرژي را نشان ميدهد؟
B
كدام لرزه
نگاشت بزرگترين طول موج را دارا ميباشد؟D
كدام لرزه
نگاشت كوتاهترين طول موج را دارد؟
A
كدام لرزه
نگاشت اندازههاي متفاوتي امواج را نشان ميدهد?B
