قبل از آزمایش
اهداف:
بررسی
ترازها
چگونه
نقشه های
توپوگرافي تهيه ميشوند
لغات:
تراز
نقشه
توپوگرافي
مواد:
تصويرساز
كاغذ مومي
مواد مومي
موضوع:
نقشه يك صفحه كاغذ مسطح است اما سطح زمين در همه جا هموار نيست.
نقشه
ها دو بعدي هستند. در حاليكه سطح زمين سه بعدي است. در نقشه ها از
تراز براي نشان دادن بلنديهاي بالاتر از سطح دريا استفاده ميشود. نقشه هاي داراي تراز را نقشه
هاي توپوگرافي مينامند.
براي كمك به تصور شكل سطح زمين كه روي نقشه نشان داده شده، يك جزيره
را در اقيانوس تصور كنيد جزيره توسط آب احاطه شده است و خط اطراف
جزيره در محل تماس آن با آب سطح تراز آب درياست، سپس يك خط در فاصله
25 فوتي بالاي سطح تراز دريا تصور كنيد كه در اطراف جزيره است. اين
خط با ارتفاع ثابت يك خط تراز ناميده ميشود. اين خط شكل جزيره را
در آن سطح نشان ميدهد تراز صفر، خط ساحلي است.
خطوط تراز يك جزيره –
سطح تراز دريا، تراز صفر است.
در يك نقشه توپوگرافي، فا صله عمودي بين خطوط تراز، گام ناميده
ميشود كه مقدار ثابتي است. براي مثال جزيره، تراز بعد از 25 فوت، تراز 50 فوت خواهد بود. اين خط از اتصال نقاط با
ارتفاع 50 فوت از سطح تراز دريا به دست ميآيد. اگر ارتفاع جزيره 130
فوت باشد. ترازهاي 75، 100 و 125 نيز لازمند. تراز 125 فوت احتمالاً يك دايره بيسار كوچك
خواهد بود زيرا فقط 5 فوت از جزيره بالاي آن است. اين به شما
ميگويد كه هرچه داخل تراز بسته باشد بلندتر از آن و هرچه بيرون آن
باشد كوتاهتر از خط خواهد بود.
انتقال مفهوم خطوط تراز در نقشه هاي توپوگرافي به دانش آموزان مشكل
است. يك روش
خوب براي تفهيم خطوط تراز براي دانش آموزان اين است كه يك تصوير
دوبعدي از يك شي
سه بعدي رسم كنند.
روش:
1 – روش و منظور از رسم نقشه هاي توپوگرافي را براي دانش آموزان توضيح
دهيد ميتوانيد از مثال جزيره استفاده كنيد.
2 –
تصويرساز را براي دانش آموزان معرفي كنيد. احتياط هاي لازم را انجام
دهيد زيرا در وهله اول دانش آموزان با آن بازي خواهند كرد. اين
احتياط ها شامل: - سوزنها به اندازه كافي كند هستند كه آسيبي به شما
نرسانند اما هرگز با چشم هاي باز تصوير صورتشان را بر نداريد. –
سوزنهاي را فشار ندهيد – از دسترس كودكان دور نگه داريد. – هنگامي كه
كسي در حال استفاده از آن است آن را نكشيد.
3
–
به دانش آموزان بگوييد يك جسم سه بعدي را به صورت نقشه بياورند.
4
–
تصويرساز را تنظيم كنيد و يك جسم زير آن قرار دهيد كه مثل جزيره به
نظر آيد. مي توانيد يك تكه كاغذ را به شكل جزيره ببريد.
5 –
اگر فقط يك تصوير ساز داريد آن را به دانش آموزان بدهيد تا در طي روز
تا آن كار كنند. به هر دانش آموز يك تكه كاغذ مومي بدهيد تا آن را در
دستگاه قرار دهند. سپس با يك مواد مومي مدل را رسم كنند. از دانش
آموزان بخواهيد كه يك نقشه رسم كنند. بعضي از دانش آموزان خواهند
دانست كه اگر مستقيم نگاه كنند ترازها را خواهند ديد سوزنها در
ارتفاعات موجود خطوط تراز را رسم خواهند كرد. مطمئن شويد كه دانش
آموزان آنچه را كه ديدهاند رسم كردهاند. آنها بايد يك تصوير سطح
براي نشان دادن تصوير رسم كنند. 6 – از دانش آموزان بخواهيد كه كه
نامشان را روي برگه ها بنويسند. درباره ساير روشهايي كه دانش آموزان
ميتوانند استفاده كنند بحث كنيد.
