دیمترودون
ديمترودون گرانديس به
معناي دو دندانه
·
دايناسور
نيست اما نوعي
پليكوزار
است
·
گوشتخوار
· در
دوره پرمین(245-280 میلیون سال قبل) می زیست
· در
طول پشتش، بادبانی خاردار داشت
· روی
چهار پای پهن راه می رفت
ديمترودون، جانوري گوشتخوار
و دارای بادبان پشتی بود که در دوره پرمین، حدود 280میلیون سال قبل، قبل
از پیدایش دایناسورها، می زیست. این جانور خزنده پستاندار شکل بود و از
اجداد پستانداران است.
این
عکس بزرگ از دیمترودون توسط جیم پاکت در موزه طبیعت و علم دنور گرفته شده
است.
آناتومي:
طول
دیمترودون
حدود 5/11 فوت(5/3متر) و وزن آن حدود 550
پوند(250كيلوگرم) بود. این جانور در پشتش، زبانه بادبانی شکل
بزرگي
از پوست داشت كه پر از رگهاي خوني بود. این بادبان، خارهایی بلند و
استخوانی داشت که هر یک از مهره جداگانه ای از ستون فقرات(استخوانی در
پشت)رشد کرده بودند. این بادبان، ساختاری برای تنظیم دما بود و برای جذب
و دفع گرما به کار می رفت. به علاوه، احتمالا این بادبان برای جفت گیری و
تشریفات آن و/یا برای اینکه جانور در نظر شکارچیان بزرگتر از حد واقعی به
نظر برسد هم به کار می رفته است. دیمترودون دندانهایی تیز و پاهایی چنگال
دار داشت.
محیط زیست:
ديمترودون، در دوران
پالئوزوييك پسين، در دوره پرمين(حدود280 میلیون سال قبل)، قبل از پیدایش
دایناسورها، ظاهر شد. دیمترودون در انقراض بزرگ پرمین، 245 میلیون سال
قبل، از بین رفت که درست بعد از این زمان، دوران مزوزوییک آغاز شد.
دیمترودون، فراوانترین گوشتخوار دوره پرمین بود که در مناطق مردابی می
زیست. برخلاف پلیکوزارهای بدون پره، دیمترودونها بعد از طلوع آفتاب به
سرعت گرم می شدند و به هنگام گرمای روز، به سرعت خنک می شدند. این تنظیم
کننده کارآمد حرارتی، به همراه آرواره های بزرگ و قدرتمند، باعث برتری
آنها درگروه خود و همچنین سبب فراوانی آنها شده بود.
تحرک:
دیمترودون، روی چهارپا راه می رفت که به سمت خارج پهن می شدند(برخلاف
دایناسورها که پاهایشان در زیر بدنشان قرار می گرفت). احتمالا دیمترودون
دونده ای سریع بوده است.
طبقه بندی:
دیمترودون دایناسور نیست و احتمالا بیشتر به ما منسوب است تا به
دایناسورها. این جانور نوعی پلیکوزار است که بسیاری از ویژگیهای آنها
شبیه پستانداران است و منسوب به پستانداران خونگرم است. رده بندی
دیمترودون در زیر آمده است:
·
قلمرو(جانوران)
·
شاخه
مهره داران(طناب داران)
·
زير
شاخه مهره داران
·
رورده
تتراپودا(تتراپودها- چهار پا داشتند)
·
رده
سيناپسيدا- سيناپسيداها شامل پستانداران، اسفگودونتها،
تراپسيدهاي
قاعده اي، كازازارها و پليكوزارها هستند. از
ویژگیهای آنها داشتن جمجمه اي با حفره ای کوچک در پشت چشمهاست که تنها
بازماندگان منقرض نشده آنها، پستانداران هستند.
·
راسته
پليكوزاريا(پليكوزارها)-
اولين سيناپسيدهايي
كه در دوره كربونيفر، 300 ميليون سال قبل تكامل يافتند و شامل آركاوتريس،
افياكودون، وارانوزاروس، كاسيا و ادافوزاروس مي باشند.
·
خانواده
اسفناگودونتيدا(پليكوزارهاي
فاقد پره، دیمترودون، اسفناکودون، تنوسپوندیلوس و سکودونتوزاروس).
·
جنس
دیمترودون
.
·
گونه
هاي بسيار- بزرگترين آنهادیمترودون
آنجلنسيس است.
رفتار:
احتمالا
دیمترودون هر روز آفتاب می گرفته تا دمای بدنش بالا رفته و کرختی و خمودی
شبانه بدنش از بین برود. بادبان او این فرآیند را بسیار تسریع می کرد.
تخمین زده شده که به طور میانگین، دیمترودون بالغ(به وزن حدود 440 پوند=
200کیلوگرم) 5/1 ساعت در معرض آفتاب قرار می گرفته تا دمای بدنش از
79درجه فارنهایت به 90درجه فارنهایت(26 درجه سلسیوس به 32 درجه سلسیوس)
برسد.
تغذیه:
دیمترودون گوشتخواری با سر و دهان بزرگ، آرواره های بزرگ و قدرتمند و دو
نوع مختلف دندان بود- دندانهای تیز سگ مانند و دندانهای برنده. احتمالا
دیمترودون، پلیکوزارهای دیگر(از بستگان نزدیکش)، حشرات و جانوران دیگر را
می خورده است. این جانور بعد از طلوع خورشید، سرما و خمودی بدنش را خیلی
سریع تراز پلیکوزارهای دیگر، که فاقد بادبان بودند(مانند آرکائوتریس،
کاسیا، افیاکودون و ارانوزاروس) از دست می داد و به دست می آورد و آنها
را می خورد.
کشف
فسیلها و نامگذاری:
فسیلهای
دیمترودون، در تگزاس و اوکلاهامای ایالات متحده کشف شده اند. ردپای فسیل
شده دیمترودون هم در نوااسکوتیای کانادا کشف شده است. دیمترودون توسط
دیرینه شناس، ادوارد درنیکر کوپ نامگذاری شد.
