ايگوانودون
ايگوانودون يك دايناسور گياهخوار بود كه بر روي هر انگشت شصتش يك عضو
ميخي استوانه اي داشت. اين دايناسور 30 فوت طول داشت و در طول دوره
كرتاسه آغازين يعني حدود 125تا 135 ميليون سال پيش زندگي مي كرد.
آناتومي:
ايگوا
نودون دايناسوري بود كه منقار ( پوزه اي ) بدون دندان و شاخ مانند و
دندانهاي گونه اي متراكم داشت. ايگوانودون در هر دستش چهار انگشت به
اضافه يك عضو ميخ مانند مخروطي شكل داشت( اين عضو عمود بر ساير انگشتان
بود). اين ميخهاي شصتي احتمالا" به منظور دفاع و به دست آوردن غذا به
كار ميرفته است: اين ميخها 2تا 6 اينچ طول داشتند. ايگوانودون دمي
طويل، مسطح و سخت، پاهاي 3 انگشتي با پنجه هاي سم مانند داشت. پاهاي
اين دايناسور بسيار بزرگتر از بازوهايش بود.
ايگوانودون حدود 30 فوت(3/9 متر) طول و 16 فوت(5 متر) بلندي داشت، طول
ران اين دايناسور 9 فوت(7/2 متر) و 4تا5 تن وزن داشت.
زمان
زيست:
ايگوانودون
در دوره كرتاسه آغازين حدود 135-125 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. ابر
قاره پانجه آدراين زمان شكسته شد، اما ايگوانودون همراه با گسترش قاره
ها به جز قاره قطب جنوب در همه جا خودش را منطبق كرد. دايناسورهاي هم
عصر ايگوانودون با ريونيكس، براكيوساروس و هيپسيلوپودون مي باشد.
رفتار:
ايگوانودون دايناسوري گياهخوار بود دلايل اين امر لايه هاي استخوان دار
كشف شده در بلژيك است. در اين لايه هاي زغال دار با توجه به انبوه
فسيلهاي ايگوانودون كه با هم يافت شدند پيشنهاد مي شود كه آنها در طول
زندگيشان با هم زندگي مي كردند.
تغذيه
و دندان:
ايگوانودون يك دايناسور گياهخوار بود كه از گياهان تغذيه مي كرد.
احتمالا" اين جانور سيكاتها و ساير گياهان ما قبل تاريخ را با پوزه
دندان دار خود، مي خورد. در قسمت جلوئي دهان اين دايناسور دنداني وجود
نداشت، اما وجود دندان هاي قوي (با اندازه حدود 2 اينچ) در طرفين
آرواره هاي اين دايناسور به آن كمك مي كرد تا گياهان را به خوبي كنده و
بخورد.
هوش:
ايگوانودون يك اورنيتوپود است، هوش اين دايناسور (هوش دايناسورها با
توجه به نسبت بين مغزشان با وزن بدن آنها يا
EQ سنجيده مي شود) در ميان ساير دايناسورها متوسط بود.
EQ-
بهره هوشي:
تحرك:
ايگوانودون بر روي دو پا مي دويد و بر روي چهار پا راه مي رفته است، و
اختمالا" دايناسوري تندرو بود. ديرينه شناس انگليسي بنام ديويد نرمن
نشان داد كه برخي از ايگوانودونهاي بالغ، چهارپا بوده اند. ايگوانودون
با سرعت 15تا20 كيلومتر بر ساعت حركت مي كرد. سرعت دايناسور ها بر اساس
مورفولوژي بدنشان( خصوصياتي نظير طول پا و وزن بدن آنها ) و ردپاهاي
فسيل شده شان تعيين مي شود.
كشف
فسيل:
ايگوانودون بوسيله گيدئون مانتل در سال 1825 نامگذاري شد. دندانها و
تعداد كمي از استخوانهاي اين دايناسور در سال 1822 ( احتمالا" بوسيله
همسر گيدئون مانتل: خانم ماري مانتل) در سوسكس( جنوب انگلستان) كشف شد.
مانتل شباهت هايي را بين دندانهاي ايگوانودون يا ايگواناهاي امروزي كشف
كرد. البته با توجه به اينكه دندانهاي ايگوانودون بزرگتر بودند .
(ايگوانا نوعي سوسمار بزرگ و بومي مناطق استوايي قاره آمريكا است).
ايگوانودون دومين دايناسوري است كه نامگذاري شده و مانتل نام آن را
ايگوانودون نهاد، ايگوانودون به معني دندان ايگوانا است.
صدها فسيل ايگوانودون در جهان بويژه در كشورهاي بلژيك، انگلستان،
آلمان، شمال آفريقا و ايالات متحده يافت شده است. گونه خاصي از اين
دايناسور برنيسارتنسيس نام دارد كه بوسيله بولنگر و وان بندون در سال
1881 نامگذاري شد.
طبقه بندي:
ايگوانودون متعلق است به:
•
قلمرو جانوران
•
شاخه كورداتا(يك طناب عصبي تو خالي در انتهاي مغزشان داشتند)
•
رده وزريا(دياپسيدهايي با مجموعه هاي حفره اي دنداني و غيره)
•
راسته يتيچياايناسورهاي گياهخوار پرنده مانند
•
زير راسته يتوپودا-دايناسورهاي گياهخوار، دو پا و منقار دار (پوزه
دار) كه غذايشان نظير پرندگان بود
•
خانواده ايگوانودونيتد–خانواده
اي از دايناسورهاي گياهخوار بزرگ، دو پا با انگشتان بزرگ و شصتهاي
ميخ مانند كه شامل اورانوساروس، پروباكتروساروس و غيره مي شوند.
•
جنس ايگوانودون
•
گونه: يك گونه آن آنجليوس نام دارد. ساير گونه هاي ايگوانودون
شامل: آترفلدنسيس، برنيسارتنسيس، داوسوني، فيتوني، هوگي،
لاكوتانسيس و آتين جري مي باشد. اين گونه ها با هم در اندازه و شكل
پوزه تفاوت دارند. 17 گونه ديگر هستند كه مشكوك به جنس ايگوانودون
مي باشند.
