آلبرتوزاروس

دايناسوري از آلبرتا

آناتومي

آلبرتوزاروس، يكي از اقوام تيرانوزاروس ركس بود. آلبرتوزاروس از تي ركس كوچكتربود و چند ميليون سال زودتر ازتي ركس زندگي مي كرد. آلبرتوزاروس روي دو پا راه مي رفت و سري بزرگ با دندانهايي تيز و اره مانند داشت. اين جانور بر روي بازوهاي كوتاهش، دستاني دو انگشتي داشت. دم بلند اين دايناسور، براي برقراري تعادل و چرخش سريع مناسب بود. پاهاي پشتي اين جاندار بسيار قدرتمند، سه انگشتي و داراي چنگال بودند.

طول آلبرتوزاروس،‌ حدود 30 فوت(9 متر)، ارتفاع آن حدود 11 فوت(4/3 متر) و وزن آن حدود 3 تن(به طور متوسط 2500كيلوگرم) بود. آرواره پاييني آلبرتوزاروس، بين 14 تا 16 دندان و آرواره بالايي بين 19-17 دندان داشت. در هر آرواره يك رديف دندان وجود داشت اما از زيرهر دندان حداقل يك دندان جايگزين رشد مي كرد.

آلبرتوزاروس نوعي تروپود بود كه در دوره كرتاسه در انتهاي دوران مزوزوييك مي زیست.

 

زمان زيست آلبرتوزاروس

آلبرتوزاروسها، در دوره كرتاسه پسين، حدود 74-76 ميليون سال پيش تا انتهاي مزووزييك،‌عصر خزندگان مي زيستند.

تغذيه

آلبرتوزاروس گوشتخوار بوده و احتمالا دايناسورهاي گياهخوار را مي خورده است.

گروهي از آلبرتوزاروسها:

ديرينه شناس، فيليپ كوري نه فسيل آلبرتوزاروس ساركوفاگوس را با هم پيداكرد. از آنجايي كه سن اين دايناسورها مختلف بود، ‌احتمالامربوط به يك گله بوده اند كه با هم زندگي مي كرده اند(حداقل به صورت موقتي). اين تصور كه اين دايناسورهاي درنده با هم شكار مي كرده اند، بسيار ترسناك است.

تحرك

آلبرتوزاروس روي دو پاي ماهيچه اي راه مي رفت. در مورد اينكه آيا تروپودهاي بزرگ و داراي بازوان كوتاه(مثل تي ركس، گيگانتوزاروس، آلبرتوزاروس وآلوزاروس) مي توانسته اند خيلي سريع بدوند يا نه ترديد وجود دارد زيرا اگر آنها زمين بيفتند، بازوهاي كوتاه آنها نمي شكند بلكه خيلي بد صدمه مي بينند(جيمز فارلو،1995). اين بدان معناست كه تروپودهاي بزرگ،‌جانوراني كندرو و آهسته بوده اند.

دكتر بروس روتچيلد، از مركز استخوان شناسي شمال شرق اهايو، شواهدي از 14 دنده شكسته شده را در آلوزاروسها پيدا كرد كه زخمهاي التيام يافته اي را نشان مي دادند كه احتمالا در اثر سقوط جانور به وجود آمده بودند. به احتمال زياد اين زخمها به هنگام دويدن ايجاد شده بودند(همان طور كه در 16 آوريل 1998، در مجله دانشمند جديد گزارش شد).

تجزيه اشعه ايكس آلوزاروس نشان داد كه دنده هاي آلوزاروس، در نزديكي شانه(استخوان كتف) ترك خورده و التيام يافته بود. آلوزاروس، بعد از سقوط كه احتمالا به هنگام دويدن رخ مي داده است، قادر به ترميم زخمهاي خود بود. بنابراين اين نظريه كه احتمالا تروپودهاي بزرگ و كوتاه دست،‌چون بعد از سقوط توانايي ترميم زخمهاي خود را نداشته اند پس قادر به دويدن هم نبوده اند، حداقل در مورد آلوزاروسها اشتباه است. آلوزاروسها، بارها بعد از صدمات جدي، زخمهاي خود را ترميم كرده اند.

در سال 1995،‌جيمز فارلو،‌از دانشگاه اينديانا- پوردو،‌ عنوان كرد كه يك تي ركس بزرگ نمي توانسته با سرعت بيش از 20 مايل در ساعت(32 كيلومتر در ساعت) بدود، زيرا اگر با سرعتي بيشتر از اين مي دويد، آسيبهاي ناشي از زمين خوردن به حدي شديد بود كه احتمالا منجر به مرگ دايناسور مي شد. وزن تي ركس حدود 6 تن و ارتفاع آن بيش از 20فوت(6 متر) بوده اما آلوزاروس اندكي كوچكتر بوده و حدود 3 تن وزن و 5/16 فوت(5 متر) طول داشته است. فارلو مي افزايدتحليل روچيلد مبتني براين فرض است كه آلوزاروس كوچكتر از تي ركس بوده است(بدن كوچكتر او باعث مي شد كه برخورد وي با زمين شدت كمتري داشته باشد بنابراين اين جانور بعد از سقوط به هنگام دويدن، قادر به ترميم خود بوده است). آلبرتوزاروس هم كوچكتر از تي ركس بوده و احتمالا دونده سريعتري هم بوده است.

كشف فسيلها

نخستين بار،‌ آلبرتوزاروس، در سال 1884، توسط ژوزف بور تيرل،در كاناداي غربي از زيرخاك بيرون آورده شد. آلبرتوزاروس، در سال 1884، توسط اچ. اف. اسبورن نامگذاري شد. تعداد زيادي از فسيلهاي آلبرتوزاروس در آلبرتاي كانادا و در آمريكاي غربي يافت شدند. اين فسيلها گورگوزاروس ناميده شدند كه نمونه هاي نابالغ(جوان) آلبرتوزاروس بودند.

طبقه بندي

آلبرتوزاروسها متعلقند به:

  قلمرو(جانوران)

  شاخه مهره داران(داراي طناب عصبي پشتي هستند كه در مغز خاتمه مي يابد)

  رده آركوزاريا(دياپسيدها با دندانهاي سرپيچي و غيره)

  راسته ساريچيا- دايناسورهاي جهنده.

  زيرراسته تروپودا- گوشتخواران دوپا.

  سوپرخانواده مانيراپتوريفورمها-كوئلوزاروسهاي تكامل يافته كه استخوان مچ تركيبي دارند.

  جنس آلبرتوزاروس

 گونه ساركوفاگوس(نامگذاري گونه: اسبورن،1905).

 گونه گرانديس (نامگذاري گونه: مارش،‌1890،‌گونه مشكوكي كه در ابتدا اورنيتوميموس ناميده مي شد).

توجه: تصور مي شد كه گورگوزاروس،‌ نام اشتباه آلبرتوزاروس است اما امروزه اعتقاد براين است كه جنس مجزايي از تيرانوزاريدهاست.

فعاليتهاي آلبرتوزاروس

آلبرتوزاروس،‌دايناسوري بزرگ و گوشتخوار بود، نوعي تيرانوزاريد كه در دوره كرتاسه پسين، حدود 74- 76 ميليون سال قبل مي زيست. آلبرتوزاروس، كوچكتراز تي ركس بود و چند ميليون سال زودتر از تي ركس زندگي مي كرد.

فسيلها

فسيلهاي بسياري از آلبرتوزاروس در آلبرتاي كانادا و در غرب ايالات متحده يافت شده اند. اين فسيلها گورگوزاروس ناميده شدند و اين نام به نمونه هاي نابالغ(جوان) آلبرتوزاروس داده شد 

نام: آلبرتوزاروس(به معناي دايناسور آلبرتا)، در سال 1884، توسط ژوزف بور تيرل و از روي فسيلهايي كه در كاناداي غربي يافت شده بودند، نامگذاري شد. گونه نوعي، آلبرتوزاروس ساركوفاگوس است.