آكنوزاروس(
AACHENOSURUS):
آكنوزاروس فسيلي است كه درابتدا گمان مي شد قطعات آرواره
دايناسورهاي منقاراردكي ( يك هادروزور) است اما آكنوزاروس به وسيله
دانشمندي به اسم آبيي ايسمتس درسال 1888 نام گذاري شد.( گونه خاص
آن آكنوزاروس مولتي دنس ناميده مي شود).نام اين فسيل به معني
سوسمارآكن است كه ازروسوبات آكنين درمنطقه مونست ( درخاك بلژيك)
يعني جائيكه اين فسيل درآنجا كشف شد، گرفته شده است.
آباورنيس(
ABAVORNIS):
آباورنيس ( كه به معني پرنده پدربزرگ بزرگ است). ازپرندگان اوليه
است كه درطول دوره كرتاسه پاياني، حدود85 ميليون سال پيش زندگي مي
كرد فسيلهاي اين جانوردرسازند بيسكتي دركشورازبكستان يافت شد. گونه
خاص آن آباورنيس بوناپارتي است. آباوارنيس بوسيله پانتليودرسال
1998 نام گذاري شد.
آبييلزاروس(ABELISAURUS):
(
بصورت آي – بل – اي – زار – وس تلفظ مي شود) آيبليزاروس ( به معني
سوسمارآبل است) يك تروپود ابتدايي ( دايناسورگوشتخوارودوپا) بود،
كه حدود 21تا 26 فوت طول و1500 كيلوگرم وزن داشت. اين
دايناسوردرطول كرتاسه پاياني، حدود75 – 70 ميليون سال پيش درمنطقه
اي كه امروزه پاتاگونيا – آرژانتين ناميده مي شود، زندگي مي كرد.
فسيل ناقص اين دايناسور حدود35 اينچ ( 90 سانتي متر) طول دارد اين
دايناسور به افتخار رابرتآبل ( موئسس موره علوم طبعيي آرژانتين)
بوسيله ديرينه شناساني به نامهاي جي – اف – بوناپارت واف. اي. نواس
درسال 1985 نام گذاري شد. گونه خاص اين جنس آيبليزاروس كوماهونسيس
نام دارد.
آبريكتيوزاروس(ABRICTUSAURUS):
(
به صورت آ – بريك – تو – زار – توس تلفظ مي شود) آبريكتيوزاروس( به
معني سوسمارهوشيار) يك هترودونتوزاريده( يك اورنيتيچين ) بود يعني
دايناسوري دوپا، گياهخوار، بادمي بلند بود: كه حدود6/4 فوت ( 2/1
متر) طول و43 كيلوگرم وزن داشت. اين دايناسوردندانهاي تاج
داروبلندداشت ودرطول ژوراسيك آغازين زندگي مي كرد. برخلا ف ساير
هترودونتوزاريدها، اين دايناسور دندانهاي سگ مانند درآرواره پائيني
خودنداشت. اين دايناسور ازروي يك اسكلت وجمجمه اي كه
درلسوتودرافريقاي جنوبي كشف شده شناخته شده است. وبه وسيله ديرينه
شناسي بنام جي . آ. هوپسون درسال 1975 نام گذاري شد.
آبروزاروس(
ABROSAURUS):
(به
صورت آب–رو– زار–وس تلفظ مي شود) آبروزاروس ( به معني سوسمارجمجمه
ظريف يا نرم است) يك ساروپود يعني دايناسوري گردن دراز
وگياهخواربود. اين دايناسور بدني حجيم، پاهاي ستون مانند، وسري
كوچك بايك تاج غنه اي داشت، سوراخهاي بيني آن بالاي چشمان بود اين
جانوردرطول كرتاسه آغازين زندگي مي كرد.آبروزاروس بوسيله ديرينه
شناسي به نام ايو درسال 1986 نام گذاري شد. اين جانور بااستفاده
ازفسيلهاي يافت شده درچين شناخته شد.گونه ويژه آن آبروزاروس دونگ
پويي است كه بسيار كوچك بود.
تعيين
سن مطلق (
ABSOLVTE AGEDATING):
تعيين سن مطلق تعيين سن حقيقي وواقعي يك موجودزنده است ( ويا
هررويدادي كه رخ داده است). ونسبت به تعيين سن نسبي دقيق تراست.
آكانتوديان
(
ACANTHODIAN):
آكانتوديانها اولين پستانداران آرواره داربودند. اين ماهيان
ابتدايي (رده آكانتودي) دراردويسين تاكربونيفر زندگي مي كردند.
بيشترآكانتوديانها كوچك بودند وطولي حدود 6 – 5 اينچ ( 15 – 13
سانتي متر ) داشتند.اما برخي از آنها بزرگتر بودند (به عنوان مثال
جنس زيلا كانتوس كه آرواره هاي بزرگي داشته است احتمالا 3 پوند( 1
متر) طول داشته است) . برخي از آكانتوديان ها احتمالا ماهيان كوسه
مانند ابتدايي بودند.
آكا
نتوپوليس(
ACANTHUPHOLIS):
(به صورت آ – كان – تو – پو – ليس تلفظ مي شود) آكا نتوپوليس ( به
معني پوست خارداراست) داريناسورآنكيلوزورچهارپا، زره
داروگياهخواربود كه دركرتاسه آغازين ( 91 – 115 ميليون سال
پيش)زندگي مي كرد. زره اين دايناسوررديفهايي ازصفحات بيضي شكلي بود
كه درپوستش قرارداشتند. علاوه بر برزيها ميخهاي 9 اينچي ( 24 سانتي
متر) نيزداشت كه ازگردن ونواحي كتفهايش بيرون زده بودند. اين
دايناسورحدود15 فوت (4 متر) طول و380 كيلوگرم وزن داشت. گونه ويژه
آن آكانتوپوليس هوريديوس نام داشت.
آكا
نتوس تگا(
ACANTHDSTEGA):
آكا نتوس تگا( به معني صفحه خاردار) اولين تتراپودي بود كه درطول
دوره دونين ( يعني حدود 360 ميليون سال پيش ) زندگي مي كرد. اين
جانور چهارپا حدود60 سانتي متر( 2فوت ) طول داشت ( كه شامل دم
طويلش نيزبود) دستان ( واحتمالا پاهاي ) اين جانورهركدام هشت انگشت
داشتند. اين جانور آبشش وشش داخلي داشت. صفحات بيضي شكل محافظ
ازاين شكم اين دانياسورمحافظت مي كرد، فسيلهاي اين ساكن رودخانه اي
درشرق گرنيلند يافت شده است. گونه خاص اين دايناسورآكا نتوس تگا
گونري نام دارد كه درسال 1933 يافت شد وبه وسيله اريك جارويل درسال
1952 نام گذاري شد. نمونه هاي ديگر ازاين دايناسور درسال 1970
بوسيله جني كلاك وپرآلبرگ درشرق گرنيلند كشف شد.
آكتا
بولوم (ACE
TABULUM):
آكتابولوم به معني مخرج است.
آكلوزاروس(
ACHEOUSAURUS):
(به صورت
آ–
كه–لو–و–زار–وس تلفظ مي شود) آكلوزاروس ويا آكلوزاروس ( به معني
سوسمار آكلوس « خداي رودخانه كه شاخش راگم كرد» يك
دايناسورساتوپسيد بود كه دركرتاسه پاياني مي زيست. اين دايناسور
چهارپا، سپردار، بدون شاخ وگياهخواربود كه حدود 20 فوت ( 6 متر طول
داشت.اين دايناسور يك استخوان ناسال ( يك استخوان گردبرآمده بزرگ)
برروي پشتش داشت ودوميخ بزرگ درانتهاي سپرش داشت. به نظر مي رسد
آكلوزاروس يك دايناسورحدواسط بين اينيوزاروس ( كه سپري بسيارشبيه
آكلوزاروس داشت) وپاكي رنيوزاروس ( كه استخوان شبيه آن داشت) بود.
بخشي ازاسكلت اين دايناسوردرمونتانا ايالات متحده يافت شد. گونه
خاص آن آكلوزاروس هورنري بود. آكلوزاروس بوسيله سمپسون درسال 1995
نام گذاري شد.
باران
اسيدي (
ACID RAIN):
باران اسيدي آلوده
كننده است وبراي محيط زيست مضراست. باران اسيدي
PH
پايني دارد. باران اسيدي احتمالا ازمولفه هاي انقراض كرتاسه –
ترشياري بوده است.
آكروكا
نتوزاروس(
ACRUCANTHUSAURUS):
(بصورت آك–رو–كان–تو–زار–وس تلفظ مي شود) آكروكا نتوزاروس(به معني
سوسمار پشت بلند زيرا ميخهايي ازپشتش به سمت بيرون آمده است)، يك
تروپود ( دايناسور گوشتخوار ودوپا) بود كه حدود 40 -30 فوت ( 12 –
9 متر) طول وحدود 2300 كيلوگرم وزن داشت. اين دايناسورسري بزرگ (
5/4 فوت / 4/1 مترطول) داشت كه 68 دندان كوچك، تيزواره مانندداشت.
طول زايده هاي ميخ مانند كه درپشتش قرارداشتند حدود17 اينچ ( 47
سانتي متر) بود كه ازناحيه گردن تاانتهاي دمش كشيده مي شد ويك
بادبان گوشتي وضخيم رادرپشتش شكل مي داد. اين دايناسوربازوهايي
نيرومند داشت ودرهردستش سه انگشت داشت وهرانگشت به پنجه اي بلند،
قوي وداس مانند مجهزبود. وزن اين دايناسور حدود4 – 2 تن ( 5/ 3 – 2
تن) مي رسيد. آكروكانتوزاروس درطول كرتاسه آغازين يعني حدود 105 –
115 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. اين دايناسور با توجه به يك فسيل
نيمه تمام ودندانهايش شناخته شد وبه وسيله ديرينه شناساني به نام
هاي استووال ولانگستون درسال 1950 نام گذاري شد.
آكروكانتوس(
ACR
OCANTHUS):
(
بصورت آك – رو – كان – توس تلفظ مي شود ) آكروكانتوس ( به معني پشت
بلند است زيرا ميخهائي درپشتش وجود داشت كه به سمت بالا رشد كرده
بودند.) درواقع يك آكروكانتوس زاروس بود اين دايناسور يك تروپود (
دايناسور گوشتخوار، دوپا) بود كه درطول كرتاسه آغازين يعني حدود105
– 115 ميليون سال پيش زندگي مي كرد. آكروكانتوس بوسيله ديرينه
شناساني بنام سزارپليوسكي، سي فلي ولانگستون درسال 1994 نام گذاري
شد ولي درسال 1947 توسط لانگستون مشخص شد.
آكتيوزاروس (
ACTIOSAURUS):
به
صورت آكت – اي – يو – زار - وس تلفظ مي شود) آكتيوزاروس ( به معني
سوسمارساحلي) دايناسوري است كه احتمالا تكامل يافته است، اين
دايناسور بوسيله ساوويج درسال 1882 نام گذاري شد.
آكتينوپتريجي
(
ACTINOPTERYGII):
ماهيان پرتوباله اي ( رده آكتينوپتريجي ) به معني ( باله پرتو
مانند) بزرگترين گروه ماهيان هستند. اين ماهيان استخواني درانتهاي
سيلورين يعني حدود 408 ميليون سال پيش بوجود آمدند، وامروزه در
درياها فراوانند. كوسه ها از ماهيان پرتوباله اي نيستند.
سازش(
ADAPTATION):
سازش پاسخ يك موجود زنده به تغييرات رخ داده درمحيط زيستش است. (
نظير زندگي انتخابي گياهان باحفظ بهتر آب دربدنشان درطول دوره هاي
طولاني خشكسالي).
تابش
تطبيقی(
ADAPTIVE RADIATIUN):
تابش تطبیقی، گوناگونی یک گونه است هنگامی که با شراط مختلف زیست
محیطی انطباق می یابد. اگر این انطباق موفقیت آمیز باشد، گونه برای
این محیط زیست جدید، انطباق می یابد(مکانیزم انتخاب طبیعی) و
درنهایت به گونه های مختلف تکامل می یابند.
آيدازاروس
(
ADASAURUS):
(به صورت آيد – ا – زار – وس تلفظ مي شود) آيدازاروس ( به معني
سوسمارآيدا« روح شيطاني وشرور درافسانه هاي مغولي است» مي باشد) يك
دايناسور پرنده مانند وگوشتخواربود كه حدود 6 فوت ( 2 متر) طول و33
پوند ( 15 كيلوگرم ) وزن داشت. اين كوئلوروزاريد يك تروپود ابتدايي
بود كه درزمان كرتاسه پاياني زندگي مي كرد. فسيلهاي غير كامل اين
دايناسوردوپادرمغولستان كشف شده است. گونه خاص اين دايناسور
آيدازاروس مونگولينسيس نام دارد. آيدازاروس بوسيله رنيكن بارسبولد
درسال 1983 نام گذاري شد.
ايجيپتوزاروس(
AEGYPTOSAURUS):
(
به صورت اي – جيپ – تو – زار – وس تلفظ مي شود) ايجيپتوزاروس
ساروپود تيتانوزاري ابتدايي بود كه حدود 50 فوت ( 15 متر) طول
و10500 كيلو گرم وزن داشت. اين دايناسور گردني دراز ودمي طويلي
داشت وجانوري چهارپا وگياهخواربود كه دربيابان صحرادرمصر درزمان
كرتاسه مياني زندگي مي كرد.ايجيپتوزاروس به معني سوسمار مصري است
كه بوسيله ديرينه شناسي بنام استروم درسال 1932 نام گذاري شد. اين
دايناسوربا توجه به تكه هايي ازمهره هاي فسيل شده وچنداستخوان پاي
كشف شده شناخته شد.
ايئولوزاروس(
AEOLOSAURUS):
(به صورت اي–ئو–لو–زار–وس تلفظ مي شود) ايئولوزاروس(به معني سوسمار
ايئولوس« خداي باد») يك دايناسور تيتانوزاريد مربوط به زمان كرتاسه
پاياني بود.اين ساروپود حدود 50 فوت ( 15 متر) طول و10500 كيلوگرم
وزن داشت. اين دايناسور صفحات ( زره) پوستي داشت. فسيل غير كامل
اين دايناسور چهارپاي ، گياهخوار، گردن دراز ودم بلند درمنطقه
طوفاني ( پرباد) پاتاگونيا درآرژانتين يافت شد. گونه خاص آن
ايئولوزاروس ريونجريوس نام دارد. اين دايناسور درسال 1988 بوسيله
پاول نام گذاري شد.
ايپيزاروس(AEPISAURUS):
(
به صورت اي – پي – زار – وس تلفظ مي شود) ايپيزاروس( به معني
سوسماربلند) جنس مشكوكي ازدايناسورهاي تيتانوزاريد مربوط به زمان
كرتاسه آغازين است. اين ساروپود حدود55 – 50 فوت (17 – 15 متر) طول
و10000 كيلوگرم وزن داشت. اين دايناسور نيز صفحات ( زره) پوستي
داشت. تنها يك استخوان بازو ازآن درفرانسه كشف شده است. گونه خاص
اين دايناسورايپيزاروس الفانتينوس نام دارد. اين دايناسور درسال
1953 بوسيله جرويس نام گذاري شد.
ايپيكاملوس(AEPYCAMELUS):
ايپيكاملوس كه نام جديد آن آلتي كاملوس است، يك شتر ماقبل تاريخ
است كه درزمان ميوسن پاياني زندگي مي كرد. اين شتراوليه وزرافه
مانند حدود10 فوت ( 3 متر) بلندي تا ناحيه سرش داشت. اين
جانوركوهان وسركوچكي داشت. ايپيكاملوس پاهاي بسياربلندوسمهاي كوچك
داشت كه هركدام دوانگشت داشتند علاوه براين كف پاهاي اين جانور پهن
بود. اين جانور احتمالا همانند شترهاي امروزي راه مي رفت. فسيلهاي
اين پستانداردركلورادو – ايالات متحده كشف شده است.
ايتوزار(
AETOSAUR):
(بصورت ا–اي–تو–زار تلفظ مي شود) ايتوزار( به معني سوسمارهاي
عقابي) خزندگان زره دار، ميخ دار، گياهخوار، چهارپا، خشكي زي ودم
بلندبودند( امادايناسور نبودند بلكه تكودونتهاي ابتدايي بودند) كه
ظاهرا شبيه به كردگوديلها بودند( اماپوزه منقارمانند بسياركوتاهتري
داشتند). اين حيوانات آرماذيلوشكل بدنهايي حجيم ودندانهاي برگ
مانندي داشتند. نمونه هاي از آن شامل استاگونولپيس ودسماتوسوكوس
ميباشد. اين جانوران درطول زمان ترياس پاياني درامريكاي شمالي
وجنوبي ونيز اروپا زندگي مي كردند. ايتوزارها احتمالا آشيانه مي
ساختند وازتخمهاي خود محافظت مي كردند.
ايتونيكس(
AETUNYX):
(
به صورت اي – تون – يكس تلفظ مي شود) ايتونيكس ( به معني پنجه
عقابي) نام غير موثقي براي ماسوسپوند يلوس است. گونه خاص ان
ايتونيكس پلوستريس نام دارد. اين دايناسور درسال 1911 بوسيله بروم
نام گذاري شد.
آفرووناتور(
AFRUVENATOR):
(به صورت آف–رو–ون–آ– تور تلفظ مي شود) آفرووناتور باكنسيس
دايناسوري بود كه حدود30–27 فوت (9–8 متر) طول داشت. اين
دايناسور يك تروپود دوپا، گوشتخوارسه انگشتي بادمي سخت بود اين
جانور شكارچي دركشور نيجردرافريقاودرطي زمان كرتاسه يعني حدود 130
ميليون سال پيش زندگي مي كرد. يك اسكلت تقريبا كامل آفرووناتور(به
معني شكارچي آفريقايي)درسال1993 كشف شد. اين دايناسوردرسال 1994
بوسيله ديرينه شناسي به اسم پل سرنونام گذاري شد.
