141- بهمنهای سوزان چیست؟

بهمنهای سوزان فقط در نتیجه قوه ثقل بر روی توده‌ای از گدازه که قسمتی از آن جامد گردیده، بوجود می‌آیند. اگر گدازه ویسکوز که سطح آن جامد باشد و با فشار مواد مذاب زیرین از جا کنده شود و از دهانه لبریز و روی دامنه سرازیر گردد، نیروی ثقل از یک طرف و خروج شدید گازهای متراکم و محبوس از طرف دیگر ، سبب تحرک بیشتر قطعات ریزشی و سوزان در شیبهای تند دامنه آتشفشان می‌شود.

142- بارانهای ناشی از فوران چگونه بوجود می آید؟

فوران آتشفشانی همیشه بخار آب زیاد وارد اتمسفر می‌نماید که با فوران خاکستر هم همراه است. خاکسترهای ریز آتشفشانی که در هوا معلق می‌باشند، مانع رسیدن نور خورشید به سطح زمین می‌گردند و در نتیجه سبب کاهش دما می‌شوند.

143- کمانهای نورانی را تعریف کنید.

از پدیده‌های ثانوی دیگر می‌توان کمانهای نورانی را ذکر کرد که در هنگام انفجار شدید کوه وزوو مشاهده و حتی عکسبرداری شد و بسیار جالب و استثنایی است. کمانهای مزبور را باید امواج صوتی دانست که بخشهای متحدالمرکزی از انبساط و انقباض هوا در آنها پدید آمده است و این بخشها باعث شکست نور می‌شوند.

144- بررسی آب شناسی (هیدرولوژی)در هر آتشفشان چرا مورد اهمیت است؟

اول آن که آب داغ و پر فشار در هنگام نفوذ در شکستگیها و روزنه‌های آتشفشان به بخار تبدیل شده و قدرت انفجاری زیادی پیدا می‌کند که خود فوق‌العاده خطرناک بوده و ممکن است همان طور که در مورد کوه سنت هلن دیده شد، پس از باز شدن مجرای آتشفشانی فورانی عظیم بروز نماید.

دوم آن که آبهای سطحی چندین متر مکعب خاکستر دانه ریز را در خود خیس نموده و بدین وسیله جریانی از گل یعنی لاهار بوجود می‌آید که لاهارهای مشهور اندونزی از آن جمله‌اند. بر اثر همین جریان گل که در 13 نوامبر 1985 در دامنه کوه آتشفشان نوادودل روئیز به جریان افتاد، شهر کلمبیایی آرمرو در زیر آن مدفون شد. با بررسی‌های دقیق زمین شناسی می‌توان کلیه این خطرات را محدود کرد.

145-برای پیشگویی یک فوران آتشفشانی چه کار هایی می توان انجام داد؟

برای پیشگویی یک فوران آتشفشانی ، استقرار یک ایستگاه مراقبت در دامنه‌های آتشفشان دومین شرط لازم است. بطور کلی ، در حال حاضر ، حداقل دستگاههای مشاهداتی قابل قبول که باید برای مراقبت از یک آتشفشان مورد استفاده قرار گیرد، شامل تقریبا 10 زلزله سنج و شبکه‌ای از انحراف سنجها است که به نحو مناسب مستقر شده باشند. با چنان وسایل و به کمک چند متخصص وظیفه شناس و دقیق ، امروزه می‌توان اطمینان یافت که در مقابل بیداری هر آتشفشان غافلگیر نخواهیم شد. علاوه بر استقرار ابزار و مشاهداتی مدرن که به وسیله فرانسوی‌ها ، آمریکایی‌ها ، ژاپنی‌ها یا ایسلندی‌ها بکار گرفته شده است، وسایل محاسباتی و ارتباط جمعی دیگری هم به آن اضافه کرده‌اند. نتایج ایستگاهها بطور دائم در اختیار یک واحد مرکزی قرار می‌گیرد. محاسبات دائما به دستگاههای کامپیوتری هر ایستگاه سپرده می‌شود و فردای آن روز به کمک ماهواره‌ها تمام اطلاعات در اختیار آزمایشگاههای دور دست قرار می‌گیرد تا کارهای نهایی روی آن انجام شود.

146-تفرا (Tephra) چیست؟

کلیه مواد منفصل و ناپوسته] پرتاپ شده از دهانه آتشفشان را تفرا (Tephra) می‌گویند.

147-تفرا از چه موادی تشکیل شده است؟

تفرا ممکن است از جنس مواد متفاوت از جمله قطعات شیشه ، کانی ، قطعات سنگی ، موادی که مستیقما در هنگام فوران از دهانه آتشفشانی به هوا پرتاپ می‌شود و مستیقما از ماگمای سازنده حاصل شده‌اند و به آنها اجزای اصلی می‌گویند. موادی که از مجاری و دودکش آتشفشان کنده می‌شوند و ممکن است منشا ماگمایی و غیر ماگمایی داشته باشد در این صورت به آنها قطعات عارضه‌ای می‌گویند.

148-تفرا را بر اساس قطعات تشکیل دهنده به چند دسته تقسیم می کنند؟

قطعاتی که قطر آنها بین 64 تا 256 میلیمتر و حتی بزرگتر از آن باشد، تخته سنگ (بلوک) یا لمپ خوانده می‌شوند.

ذراتی را که قطر بین آنها 2 تا 64 میلیمتر داشته باشند لاپیلی می‌گویند.

ذرات با قطر کمتر از 0.06 تا 2 میلیمتر داشته باشند، خاکسترهای دانه درشت نامیده می‌شوند.

ذرات با قطر کمتر از 0.06 میلیمتر را خاکسترهای دانه ریز می‌گویند.

149-خاکستر چیست؟

مواد نرم شبیه پودر یا ماسه هستند که یا از دانه‌های ریز گدازه (خاکستر شیشه‌ای) یا از خرد شدن سنگهای جدار دودکش حاصل شده‌اند.

150-در مطالعات توصیفی خاکسترها لازم است چه نکاتی رعایت شود؟

مانند آنچه در رسوب شناسی گفته می‌شود از خاکسترها نیز باید آزمایش دانه سنجی به عمل آورد تا اندازه دانه‌ها تعیین شود و آنها را به دانه‌های ریز ، متوسط و درشت تقسیم و خاکسترها را از ماسه‌های آتشفشانی جدا نمود.

مقدار درصد خاکسترهای شیشه‌ای و منشا آنها تعیین می‌شود باید اضافه کرد که در اثر انتقال خاکستر بوسیله باد ، عمل جدا کردن دانه‌ها خودبه‌خود انجام می‌شود. خاکسترهای خیلی دانه ریز می‌توانند هفته‌ها در هوا به حالت معلق باقی بمانند، ولی خاکسترهای آتشفشانی دانه درشت خیلی زود و در مجاورت مرکز فوران بر جای گذاشته می‌شوند گسترش خاکسترها در درجه اول به شدت انفجار و در درجه دوم به وزش باد بستگی دارد.