این آتشفشانها در طول شکافهایی در قلمرو اقیانوسها و یا در
قلمرو قارهها حاصل میشوند. شکافهای مزبور به صورت ریفتهای
طویلی هستند که گاه هزاران کیلومتر طول دارند و در امتداد
آنها دو صفحه از هم دور میشوند. عملکرد ریفتهای مذکور در
اقیانوسها و قارهها نسبت به هم متفاوت است. ریفتهای
اقیانوسی در پشته میانی اقیانوسها قرار دارند. در این محلها
، ماگمای تازه از آستنوسفر بالا میآید.
112-چگونگی تشکیل جزیره ایسلند را تعریف کنید.
جزیره ایسلند بر روی مرز واگرای اقیانوس اطلس واقع است و
بزرگترین جزیره متعددی است که منشا کاملا آتشفشانی دارد و از
مخروطهای آتشفشانی متعدد تشکیل گردیده است. کف اقیانوس اطلس
دائما در حال کشش و بازشدگی است و ایسلند نیز از این قاره
مجزا نیست. کشش باعث پیدایش شکاف و گسترش کف اقیانوس میشود.
این شکافها با پشته میانی اقیانوس موازیاند و در امتداد
آنها آتشفشانهایی در حال فعالیتاند.
113-از کدام قسمت
نقاط داغ تاولهایی از ماگما به خارج صادر میشود؟
در محل این نقاط داغ ، از نقطه ثابتی که در زیر لیتوسفر واقع
است تاولهایی از ماگما به خارج صادر میشود.
114-مرحله خاموشی آتشفشان چیست؟
در بسیاری از آتشفشانها ، فعالیت به یکباره به اتمام نمیرسد
و در اکثر موارد ، مراحل خروج مواد یا مراحل فعالیت
آتشفشانها با مراحل آرامش توام است. مرحله آرامش یک آتشفشان
، که ممکن است بسیار طولانی هم باشد، به نام مرحله خاموشی
آتشفشان نامیده میشود
115-انواع فعالیتهای آتشفشانی بر اساس اهمیت مواد خارج شده به
چه صورند؟
انواع فعالیتهای آتشفشانی بر اساس اهمیت مواد خارج شده به
قرار زیر است:
فورانهای اصلی -فورانهای گازی -فورانهای آبدار
116-فورانهای اصلی آتشفشان چیست؟
معمولا تحت عنوان فوران اصلی از مراحل تشکیل یک آتشفشان جدید
صحبت میشود. این فورانها را نمیتوان از فورانهایی که دودکش
مسدود دارند مجزا نمود. ولی میتوان ادعا کرد که در فورانهای
اصلی دودکش جدید حاصل میشود در حالی که در فورانهای گازی
فقط دودکش قدیمی دوباره باز میگردد از نظر توصیفی مراحل
تولید یک آتشفشان به شرح زیر است:
اول خاکهای محل دهانه بر اثر انفجار به اطراف پراکنه میشود.
این عمل با لرزشهای موضعی شدید همراه است. بعد فوران گاز
شروع میگردد که آبهای زیرزمینی و گل را به خارج پرتاب
میکند و پس از باز شدن دودکش آغاز میگردد که قطعات سنگ با
شدت به اطراف پراکنده میشود و برش خاصی تولید میکند که به
آن برش حفر دودکش میگویند. و به این ترتیب آتشفشان متولد
میشود و تمام آتشفشانهایی که در قرن اخیر فعالیت نمودهاند
در مجاورت آتشفشانهای قدیمی تولید شدهاند.
117-فورانهای گازی آتشفشان چیست؟
فوران گازی
انفجاری ممکن است دهانه مسدود آتشفشان را باز نماید و یا قله
آن را به خارج پرتاب کند. در حالی که فاقد هرگونه گدازه است.
نمیتوانیم منشا گازهایی را که سبب انفجار میشوند با
اطمینان تعیین کنیم، زیرا انفجار ممکن است مربوط به خروج
گازهای ماگمایی یا مربوط به آبهای زیرزمینی باشد که بر اثر
گرما تبخیر گردیدهاند. فورانهای گازی غالبا در آتشفشانهای
نیمه خاموشی که دهانه مسدود دارند، حاصل میشود. فورانهای
مزبور بوسیله دانا (Dana)
نیمه ولکانیک ، بوسیله موکالی اولتراولکانیک و بوسیله
فونولف فوران غیرمستقیم نامگذاری گردید. از بین گازها هم
بخار آب دارای اهمیت فوقالعاده است.
118- فورانهای آبدار را توضیح دهید.
درحالت کلی هنگامی که سفرههای آبدار زیرزمینی در مجاورت
ستونهای ماگمایی قرار گیرد، آب آن گرم و به بخار تبدیل
میشود. افزایش فشار باعث انفجار مخزن بخار میگردد و در این
حالت از فورانهای آبدار صحبت میشود. این قبیل فورانها
انفجاریاند و به همین دلیل به آنها انفجار آبدار میگویند.
مآرهای بازالتی به این طریق بوجود میآیند.
119- هر آتشفشان بر حسب مراحل فعالیت به چند گروه تقسیم می
شود؟
به دو گروه: آتشفشان یک مرحلهای- آتشفشان چند مرحلهای
120- آتشفشان یک مرحلهای چیست؟
که فعالیت آن در طی یک مرحله به صورت محصول انفجاری یا جریان
گدازه خاتمه مییابد. مدت این قبیل فعالیت ممکن است کوتاه و
تا چندین سال طول بکشد ولی ترکیب و نوع مواد مذاب یک سال است
و تنها یک مسیر ساده برای خروج مواد وجود دارد.
