دید کلی
آتشفشان سبلان در مشرق تبریز و شمال غربی اردبیل واقع است.
ارتفاع آن از سطح دریا 4800 متر و گدازههای آن سطحی معادل
1200
کیلومتر را اشغال نمودهاند و به علت فروریختگی و ریزش
متعدد (کالدرا) به شدت قطعه قطعه است. سبلان اصلی ، سبلان
کوچک ، کوه سلطان و آغان داغ قلههای آتشفشانی متعدد این
کوه را تشکیل میدهند.
در قسمت شمال و قاعدهای که بلندترین قله سبلان در آن واقع
است دریاچه کوچکی وجود دارد که احتمالا باقیمانده دهانه
آتشفشان است.
مکانیسم تشکیل دریاچه
در مباحث بالا ، نحوه تشکیل انواع کالدراها ذکر شد. پس
از ایجاد کالدرا و خاموشی آتشفشان یا گذراندن دوره آرامش
، آبها و نزولات جوی که شامل برف و باران میشود در این
حفره در دهانه آتشفشان جمع شده و به تدریج یک دریاچهای
را در این قسمت تشکیل میدهند.
نمونه کاملی از یک دریاچه آتشفشانی
دریاچه کراتر (Crater
Lake) واقع در جنوب ایالت
اورگان (Oregon)
در حوضچهای
قرار گرفته است که میتواند مثال کاملی از شکل کالدرا
باشد. قطر این حوضچه دایرهای شکل ، کمی بیش از 8.5
کیلومتر و بیشترین عمق آن 1200 متر است. ارتفاع صخرههای
احاطه کننده این حوضچه بین 750 تا 1200 متر است.
خود دریاچه کراتر عمقی حدود 600 متر دارد. این کالدرا هنگامی تشکیل شد
که قسمت بالای مخروط متقارن آتشفشان مازاما در حین یکی از
فورانها ناپدید گشت. زمین شناسان از طریق مطالعه رسوبات
دامنه آتشفشان ، سعی کردند تاریخ و چگونگی تشکیل این حوضچه
را مشخص سازند.
