1-
مخروط دماوند ، شاخصترین آتشفشان چینهای کواترنری ایران
است. تاریخ فعالیت این آتشفشان بخوبی شناخته نشده و مخروط
آن استراتر ولکانی است که ارتفاع آن از سطح دریا 5670 متر
( 5611 متر وزیری ، 1362 ) ولی از زمینهای اطراف 1600 متر
تا 2000 متر است. مخروط آن منظم و روی کوههای فراسایش
یافتهای که در حدود 3500 متر از سطح دریا ارتفاع دارند
واقع است. دامنه کوه بوسیله جریانهای گدازههای متعدد که
از قله یا از مخروطهای فرعی سرازیر شده اند پوشیده شده
است.
|
2-
جریان گدازه که از دامنه غربی سرازیر گردیده وارد رودخانه
لار شده است و در مسیر آن سدی ایجاد کرده و دریاچه سدی لار
را پدید آورده است. این سد بوسیله رسوبات پر گردیده و پس
از شکسته شدن گدازههای سدکننده مزبور ، جریانهای آب روی
آن برقرار گردید، شاهد این امر وجود تراس (پادگانه آبرفتی)
در قاعده دامنه غربی دماوند است.
|
3-
کوه دماوند یک آتشفشان مختلط است که جریانهای گدازه آن
زیاد و مواد پیروکلاستیک آن نسبتا کم و شامل پوسن ، توف و
رسوبات لاهار می باشد. فراوانترین گدازه دماوند ، سنگی است
که به آن تراکیت گفته میشود ( به علت بافت پورفیری ، رنگ
روشن ، با بلورهای پلاژیوکلاز ، سانیدین ، بیوتیت ،
پیروکسن و آپاتیت) و پس از آن آندزیت و بازالت است.
|
4-
در بین سنگهای آتشفشانی دماوند توفها جایگاه ویژه دارند که
شامل انواع متعددی از توف شیشهای (در دره هراز و شمال
دماوند) ، توف تراکیتی (در قله) ، توف شیشهای پامیسی (در
تینه) هستند. جدا از سنگهای گفته شده ، نهشتههای جریانی
آذر آواری باختر دماوند و نهشتههای بلوک مانند از
فراوردههای آتشفشان دماوند هستند.
|
5-
کهنترین گدازههای کواترنری دماوند از نوع بازالت قلیایی
است که در نتیجه تفریق ماگمایی پرمایه تر از سیلیس ، ظاهر
شدهاند. بطور کلی ، سنگهای دماوند از سه نوع بازیک ، حد
واسط اسیدی هستند. انواع بازیک فقط شامل گدازههای بازالتی
و تراکی بازالتی است ولی در انواع حد واسط و اسیدی افزون
بر گدازهها ، سنگهای آذر آواری و اپی کلاستیک نیز وجود
دارد. حجم اصلی کوه دماوند را سنگهایی تشکیل میدهند که از
نظر سیلیس ، حد واسط بوده و مقدار سنگهای بازیک ، بسیار
کمتر از دیگر سنگهاست.
|