سوال
1 – آيا
سياره سدنا (Sedna) يك سمبل
دارد؟
پاسخ:هرچند
سدنا يك شبه سياره است. اما در زمره سيارگان نيست و فكر نميكنم يك
سمبل داشته باشد.
سوال2 –
دوستم ميگفت كه دانشمندان سياره جديدي كشف كردهاند؟ درست ميگويد؟
پاسخ:اخيراً يك جسم بزرگ
كه سدنا (Sedna)
ناميده شده در خارج از منظومه شمسي (در كمربند كپلر) پيدا شده است.
سدنا يك شبه سياره با تلولو قرمز است كه در سحابي
اورت (Oort
cloud) در
فاصله تقريباً
13
ميليون كيلومتر (8 بيليون مايل) (سه برابر فاصله زمين تا پلوتو) قرار
دارد. شعاع سدنا برابر 1100 –
800 مايل (حدود
4/3 اندازه پلوتو) است. سدنا توسط مايك براون
(Mike Brown)،
چاد ترجيلو (Chad
tryjillo) و
ديويد رابينويتز
(David Rabinowitz)
در چهاردهم نوامبر 2003
كشف شد. و نام سدنا از رب النوع اقيانوس اقتباس شده است.
سوال3 –
سيارگان چگونه نامگذاري شدند؟
پاسخ:سيارگاني كه بدون تلسكوپ قابل رويت هستند (عطارد، ناهيد، مريخ،
مشتري و زحل) در زمانهاي باستان نامگذاري شدهاند و بقيه آنها به نام
كاشفانشان ناميده شدهاند.
عطارد از نام يك پيك بالدار در افسانه رومي برگرفته شده كه روح
مردگان را به دنياي پست همراهي مي كرد.
چون اين سياره سريع ترين حركت را دارد آن را به نام عطارد سريع
ناميدهاند. ونوس يا ناهيد از نام رب النوع عشق رومي گرفته شده. مريخ
نام خداي جنگ روميان بوده و ژوپيتر يا مشتري اولين خداي روميان است.
ساترن
يا زحل از نام رب النوع زراعت گرفته شده است.
اورانوس در 1781 توسط ستاره شناس بريتانيايي ويليام هرشل
(William Herschel)
نامگذاري شد. او اين سياره را
Georgium sidus
به معني سياره جرج براي سپاس از شاه جرج سوم انگلستان به اين نام
خواند. اما اين نام بعداً به اورانوس، خداي
آسمان در افسانههاي باستان تغيير كرد. اين نام توسط ستاره شناس
آلماني يوهان البرت باد
(Johann Elert Bode)
پيشنهاد شد. نپتون از نام خداي درياها در افسانههاي رومي گرفته شد.
پلوتو از نام خداي رومي جهان پست گرفته شد. سمبل آن از دو حرف
P
و L
از كلمات
Percival Lowell
يا پلوتو تشكيل شده است. نام پلوتو توسط وينتا بارني
(Venetia Burney)
از انگلستان پيشنهاد شد. در آن زمان او يازده ساله بود. او اين نام
را به پدر بزرگش كه كتابدار آكسفورد بود پيشنهاد كرد. و او نيز اين
پيشنهاد را با ستاره شناساني كه به دنبال يافتن نامي براي ستاره تازه
كشف شده بودند در ميان گذاشت.
سوال
4 – در
پروژه علوم كلاس سه من فكر ميكنم كه مريخ توسط يك دنباله دار بزرگ
درست شده است. آيا اطلاعاتي وجود دارد كه نظريه مرا تاييد كند؟
پاسخ: خير،
فكر نميكنم اما يك نظريه است كه ميگويد دو قمر
كوچك مريخ شبه سيارههايي هستند كه در دام اين سياره افتادهاند.
سوال5 –چرا
گفته ميشود كه كهكشان راه شيري داراي 5 بازو است كه از مركز آن شكل
گرفتهاند.در دياگرام 6 اسم براي بازوها
است؟ اين چطور امكان دارد؟
پاسخ:اختلافات
زيادي بر سر اسامي و تعدادي بازوهاي راه شيري است. كهكشانهاي مارپيچي
(Spiral
galaxies) (شبيه راه شيري) بازوهاي
اصلي يا بزرگي دارند. در عين حال ميتوانند بازوهاي كوچكتر و فرعي،
بازوهاي پهلويي (مانند
بازوهاي اوريون
(Orion) در راه شيري) و يا بخشهايي از
يك بازو را داشته باشند. (همين طور ستاره هاي زيادي در بين بازوها
قرار دارند). براي كهكشان راه شيري، ستاره شناسان چهار بازوي اصلي
ساجیتاریوس ،سیگنوس ،سنتاروس ،پرسیوس
(Perseus,
Cygnus, cenaurus, Sagittarius) علاوه
بر بازوي پهلويي (بازوي اوريون،
محلي كه ما هستيم) –بعضي ستاره شناسان فكر ميكنند كه اوريون بخشي از
بازوي
پرسیوس (Perseus)است
– در نظر مي گيرند. بعضي ستارهشناسان بازوي
سنتاریوس
Centaurus
را به دو بازوي
اسکوتم (Scutum)وسیراکس
(Crux)تقسيم
كرده و برآمدگي بازوي
کارینا(Carina)را
متعلق به بازوي
ساجیتاریوس (Sagittarius)ميدانند.
به علاوه بعضي ستاره
شناسان بر اين انديشه هستند كه
كهكشان راه شيري يك
كهكشان، مارپيچي ناقص است و يك كهكشان مارپيچي واقعي از همه نظر
نيست. اساساً نگاه امروز به دياگرام راه شيري شباهت كمي به تصور ما
از نقشه قديمي جهان دارد. در عين حال هر دو نادرست هستند زيرا اساس
آنها دادههاي خيلي محدودي است. شايد در آينده يكي از دانش آموزان
شما اين موضوع را براي ما حل كند.
سوال6 –
بزرگي ستارهها چگونه است؟
پاسخ:از
نظر اندازه ستاره ها كاملا متفاوتند، از ستارههاي نوتروني كوچك
(اينها ستارههاي مردهاي با شعاع فقط 5 تا 10 مايل هستند(
تا ستارگان عظيم الجثه باد كرده مثل
بطلجیوس
(Betelgeuse)
كه بزرگترين ستاره با شعاع بيش از 600 ميليون مايل است.
سوال
7 –
چرا ما
نميتوانيم
جاذبه را
ببينيم؟
شما فقط اجسامي را ميبينيد كه نور را منعكس ميكنند (شما خود جسم را
نميبينيد). جاذبه نور را منعكس نميكند. لنزهاي جاذبهاي نور را
منحرف ميكند (يك توده در فضا كه نور را از مسير خود در اثر
نيروهاي جاذبهاي منحرف مي كند). و در اين حالت
است
كه جاذبه ميتواند به اصطلاح ديده شود.
سوال 8 – چرا آسمان آبي است؟
سوال
9 –
چرا يك ستاره سرد در حدود 3500 درجه سانتيگراد امواج ماوراي بنفش را
حذف ميكند؟
پس از اينكه ستاره اوليه به صورت مجموعهاي از ابرهاي گازي در آمد چه
اتفاقي ميافتد؟
پاسخ:الف.ستارههاي
سرد در رنج دمايي قرمز يا نارنجي مشخص ميشوند و بنابراين آنها فقط
مقادير كمي از
UV را
ميپراكنند.(ستاره
هاي داغ مقادير زيادتري از
UV
را انتشار ميدهند).
سوال
10 –
چهار اختلاف بين سطح و اتمسفر مريخ و زمين را بنويسيد؟
پاسخ:الف.
براي قسمت اتمسفر سوال، تفاوت در تركيب هوا (نوع عناصر و درصد
آنهاست)، مقدار گاز موجود در اتمسفر (فشارهوا)، دما (مريخ سردتر
است)، و تفاوت در مدل آب و هوايي است (براي مثال، در مريخ باران
نميبارد). براي قسمت سطح سوال؛ تفاوت در تركيب خاك و سنگها (حضور
اكسيد آهن قرمز در مريخ بسيار محسوس است). كراترهاي بسياري در مريخ
است، و لكانيسم در مريخ زياد است.
نبود آب مايع در مريخ، تپه ماسه هاي مريخ بيشتر از زمين است. اندازه
و تركيب كلاهك هاي يخي قطبها (دي اكسيد كربن به جاي آب در مريخ) و
نبود گياهان و حيوانات در مريخ از ديگر تفاوت هاي زمين و مريخ است.
باد عامل اصلي فرسايش در مريخ است. و در آنجا طوفانهاي غبار خيلي
بيشتر از زمين است. (در زمين آب عامل اصلي فرسايش است). آن دو تفاوت
بيشتري دارند اما ما برجستهترين تفاوتها را آورديم.
سوال 11 – فاصله ما از خورشيد چقدر بايد باشد تا اندازه زاويهاي فعلي آن دو
برابر شود.
پاسخ:اين
مسأله اصولاً هندسي است. اگر به دياگرام بالا نگاه كنيد، شما
خواهيد ديد كه زاويه توسط خورشيد قطع شده است (زاويه
X) و دياگرام را به صورت
يك مثلث در آورده است. و تانژانت زاويه
X/2 = r/D
است (تانژانت زاويه برابر است با ضلع مقابل تقسيم بر ضلع مجاور مثلث.
هم چنين توجه كنيد كه
r شعاع
خورشيد و
D فاصله
زمين تا
خورشيد است). براي زواياي كوچك. تانژانت زاويه برابر با خود زاويه
است (در حالت راديان). بنابراين مسأله به اين صورت ساده ميشود.
X/2
- r/D
حالا برحسب X
مسأله را حل مي كنيم:
X=2
r/D
حالا به سوال شما بر ميگرديم. براي دو برابر شدن زاويه ظاهري،
X، شما بايد
D را (فاصله از خورشيد)
را با نصف كردن آن كم كنيد (در
حاليكه r،
شعاع خورشيد ثابت
است) بياد داشته
باشيد كه اين حالت براي مقادير نسبتاً كم
X
صحيح است. اين محاسبات نه تنها براي خورشيد بلكه براي ساير سيارات
نيز به كار ميروند.
سوال
12 – من
مي دانم كه هاله خورشيد بي نهايت داغ است در حدود ميليونها درجه يا
بيشتر. سوال من اين است آيا گداخت هيدروژن در هاله خورشيد ميتواند
رخ دهد؟ اگر نه چرا؟
پاسخ:الف.
خير،
جوش
هستهاي در هاله نميتواند رخ دهد. هرچند هاله خورشيد در بعضي جاها
ميتواند به داغي هسته خورشيد باشد.اما
دانسيته برابر با آن ندارد (جوش هستهاي در دماي بي نهايت بالا و در
دانسيته بي نهايت بالايي روي
ميدهد)
سوال 13 – مفهوم تريتون
قمر نپتون
(Neptunes moon triton) چيست؟ مفهوم خود تريتون
(triton)
چيست؟
پاسخ: تريتون نام فرمانروا يا خداي دريا در افسانههاي يوناني است.
سوال 14
– چرا عناصر مختلف، طيف هاي متفاوتي دارند؟
پاسخ:هر
عنصر ساختار اتمي متفاوتي دارد. در نتيجه طول موجهاي مختلفي را توليد
يا جذب ميكند. حركت الكترونها (ذرات بسيار ريز كه هسته هاي بسيار
سنگين را احاطه كردهاند) و
جهشهاي
آنها بين اربيتالهاي مختلف (محلهايي كه بيشترين احتمال يا رفتن
الكترونها در آنجاست) موجب ايجاد طيف مخصوص يك عنصر ميگردد.
وقتي نور يا هر انرژي ديگري توسط اتم جذب ميشود، يك الكترون از
اربيتال انرژي پايين تر به اربيتال انرژي بالاتر ميجهد و وقتي
الكترون به اربيتال انرژي پايين تر بر مي گردد نور يا تشعشع
الكترومغناطيسي توليد ميكند. و چون تعداد بسياري اربيتالهاي انرژي
سطح بالاتر وجود دارد كه الكترون ميتواند به آنها برود بنابراين شما
نورهاي با طول موجهاي مختلفي خواهيد داشت. بيشترين اختلاف در انرژي
اربيتالها، موجب توليد يا جذب طول موجهاي كوتاهتر خواهد شد.
سوال 15 – مفهوم تريتون
قمر نپتون
(Neptunes moon triton) چيست؟ مفهوم خود تريتون
(triton)
چيست؟
پاسخ:تريتون
نام فرمانروا يا خداي دريا در افسانههاي يوناني است.
سوال 16 –
چرا عناصر مختلف، طيف هاي متفاوتي دارند؟
پاسخ:هر
عنصر ساختار اتمي متفاوتي دارد. در نتيجه طول موجهاي مختلفي را توليد
يا جذب ميكند. حركت الكترونها (ذرات بسيار ريز كه هسته هاي بسيار
سنگين را احاطه كردهاند) و
جهشهاي
آنها بين اربيتالهاي مختلف (محلهايي كه بيشترين احتمال يا رفتن
الكترونها در آنجاست) موجب ايجاد طيف مخصوص يك عنصر ميگردد.
وقتي نور يا هر انرژي ديگري توسط اتم جذب ميشود، يك الكترون از
اربيتال انرژي پايين تر به اربيتال انرژي بالاتر ميجهد و وقتي
الكترون به اربيتال انرژي پايين تر بر مي گردد نور يا تشعشع
الكترومغناطيسي توليد ميكند. و چون تعداد بسياري اربيتالهاي انرژي
سطح بالاتر وجود دارد كه الكترون ميتواند به آنها برود بنابراين شما
نورهاي با طول موجهاي مختلفي خواهيد داشت. بيشترين اختلاف در انرژي
اربيتالها، موجب توليد يا جذب طول موجهاي كوتاهتر خواهد شد.
سوال 17
– آيا سياره هاي ديگري
مثل زمين براي زندگي هستند؟ اگر وجود دارند. نام آن را به من بگوييد؟
پاسخ:كسي
نميداند كه سياره ديگري براي زندگي هست يا نه. اما اين به معني
نبودن چنين سيارهاي نيست.
سوال 18 – چه كسي زحل را كشف كرد؟
پاسخ:زحل
سيارهاي است كه بدون تلسكوپ ديده ميشود. بنابراين از زمانهاي
باستان شناخته شده بود.
سوال 19
– علت كسوف خورشيدي چيست؟
پاسخ:يك
كسوف خورشيدي زماني رخ مي دهد كه ماه مانع ديده شدن خورشيد ميشود.
سوال 20 –
آيا ساير سيارهها را ميتوان از زمين مشاهده كرد؟ چرا؟
پاسخ: گاهي
شما ميتوانيد، عطارد، ناهيد و مريخ، مشتري و زحل را به دليل اينكه
آنها به اندازه كافي به زمين نزديك هستند را بدون تلسكوپ ببينيد.
سوال
21
–
چگونه دانشمندان ميتوانند گازها را در ستارهها يا سحابي ها
(nebulae) پيدا كنند؟
پاسخ:
آنها
نوري (طيف) را كه از ستاره ميآيد آزمايش مي كنند.
سوال 22 – كربنادوز
Carbonadose
چيست؟ نام ديگر آن چيست؟
پاسخ: يك
نوع كمياب از الماس سياه است. كه به عنوان جواهر به كار نميرود.
بلكه براي تيغههاي حفاري و چرخهاي ساينده به كار ميرود. تصور بر
اين است كه آنها در اثر برخورد ستاره دنباله دار در 2 بيليون سال پيش
تشكيل شدهاند. البته چندان صحيح به نظر نميرسد. براي اطلاعات بيشتر
اينجا را كليك كنيد.
سوال 23 –
لوتوروس (Lo
Torus) چيست و
علت آن چيست؟
پاسخ: يك
ابر پلاسمايي دونات شكل در اطراف زحل و نزديك به مدار
JO'S (كهIo
Plasma torus نيز ناميده ميشود)است. و در اثر ميدان مغناطيسي قوي زحل ايجاد شده است.
كه از چرخش IO
يونها به صورت نوار در آمدهاند.
IO
مثل يك ژنراتور برق عمل ميكند.
سوال 24
– فراوانترين عنصر در خورشيد كدام است؟
پاسخ:
هيدروژن. خورشيد از 75 درصد هيدروژن و 25درصد هليم و 1/0 درصد فلزات
(حاصل از گرافت هستهاي هيدروژن) تشكيل شده است. اين تركيب در طي
زمان به آرامي تغيير ميكند در اثر ادامه واكنش هاي هستهاي، اتمهاي
كوچكتر به انواع بسيار سنگين تر تبديل ميشوند
سوال 25
– من در حال تهيه گزارشي درباره ساب رحمانيان چاندرسخار
(Subrahmanyan chandre sekhar)
هستم و...
پاسخ:او در لاهور پاكستان در 1910 متولد شد و در شيكاگو آمريكا در 1995
درگذشت. او يك فيزيك ستارهشناس هندي – آمريكايي بود كه در باره
فيزيك ستارهاي، گسترش و سياه چاله ها مطالعه ميكرد. او عقيده داشت
كه سرانجام ستارههاي در حال مرگ وابسته به جرم آنهاست،
در
مقادير بزرگتر از يك نقطه بحراني (4/1 برابرجرم خورشيد، كه امروزه به
نام حد چاندرسخارناميده
(chandrasekhar)
ميشود) يك ستاره به شدت فرو خواهد ريخت و به سادگي تبديل به يك
كوتوله سفيد نميشود.
او برنده نوبل 1983 شد. رصدخانه اشعه
X
چاند
را به افتخار او به
اين نام خوانده شده است.
سوال 26
– سرعت نور چقدر است؟
پاسخ:
سريعترين سرعتي كه نور ميتواند سير كند 186300 مايل در ثانيه است.
سوال 27
– پالما (Plama)
چيست؟ كهكشان چيست؟ راه شيري چيست؟ سحابي چيست؟ صورت فلكي چيست؟ ساب رحمانيان
چاندرسخا(Subrahmanyan chandresekhar)
براي چه مشهور است؟
پاسخ: تمام
اين اصطلاحات در فرهنگ ستاره شناسي وجود دارند.
سوال 28
– كيهان شناسي چيست؟ تئوري حالت ثابت چيست؟ اصطلاح
انفجار بزرگ (BIG BANG)
از كجا آمده است؟ سرعت نور چقدر است؟ سال نوري چيست؟ تغيير رنگ قرمز
و تغيير رنگ آبي چيست؟
پاسخ: تمام
اين اصطلاحات در فرهنگ ستاره شناسي است.
سوال
29
–
كوتوله قهوهاي چيست؟ تفاوت بين نوا
(Nova)
و سوپرنوا (Supernova)
چيست؟ كمربند كپلر كجاست و چيست؟ سحابي اورت
(Oort)
چيست و كجاست؟
كمربند آستروئيد چيست
و كجاست؟
پاسخ: تمام
اين اصطلاحات در فرهنگ ستاره شناسي است.
سوال 30 – نام اولين ماهوارهاي كه به مدار فرستاده شد چه بود؟
پاسخ: اولين
ماهواره اسپوتنيك
(Sputnik) بود كه
توسط اتحاد جماهير شوروري در 4 اكتبر 1957 به فضا پرتاب شد. اسپوتنيك
به اندازه يك توپ بسكتبال بود و وزن آن 183 پوند بود. اين ماهواره در
يك مدار بيضوي در حدود 98 دقيقه به دور زمين ميچرخد.
سوال
31
–
آيا شما ميتوانيد جواب اين سوالات را بدهيد؟ مفهوم مربع
E=mc2
چيست؟
ساب رحمانيان
چاندرسخا(Subrahmanyan
chandresekhar)
براي چه مشهور است؟ كمربند كپلر چيست و كجاست؟ سحابي اورت چيست و
كجاست؟
پاسخ:اين
اصطلاحات تماماً در فرهنگ ستاره شناسي توضيح داده شدهاند. قسمت
انيشتن
E=mc2
، ساب رحمانيان چاندرسخا
(chandresekhar). كمربند كپلر و
سحابي اورت را نگاه كنيد.
سوال 32
– اولين كسي كه در ناهيد پياده شد چه كسي بود؟
هيچ كس در ناهيد نبوده است.
سوال 33
– پولسار (Pulsar)
چيست؟
پاسخ:پولسار
(Pulsar)
يك ستاره نوتروني چرخشي سريع است كه انرژي را به صورت ضرباني
ميپراكند. دليل ناميده شدن آنها به علت انتشار ضرباني آنهاست.
تغيير رنگ آبي چيست؟
MACHOS
چيست؟ چرا زباله هاي فضايي زيادي وجود دارند و از كجا ميآيند؟
پاسخ:فرهنگ
ستارهشناسي را براي
MACHO
تغيير رنگ آبي و تغيير رنگ قرمز
ببينيد.
سوال 34
– آيا انسانها ميتوانند علاوه بر زمين در ديگر سيارات نيز زندگي
كنند؟
پاسخ:احتمالاً
سوال 35
– عنصري كه سوخت اوليه براي ستارگان است چيست؟
پاسخ:هيدروژن اولين سوخت ستارگان است. انرژي افزاينده آن در فرآيند
هستهاي،
گداخت ناميده مي شود.
سوال 36 – دانشمندان چگونه گازهاي ستارگان يا نبيولا را پيدا ميكنند؟
پاسخ:ستارهشناسان
ميتوانند تركيب گازهاي ستارگان را با مشاهده فركانسهاي ويژه در
تشعشعات طيفي آنها تعيين كنند. (آنها نوري را كه از ستاره خارج
ميشود و نوري كه از نبيولا ميگذرد را بررسي ميكنند)
سوال 37 – چرا شهاب باران رخ ميدهد؟
پاسخ:ما
شهاب باران را زماني كه ذرات جدا شده از دنباله دار به زمين برخورد
ميكنند و در اتمسفر زمين مشتعل مي شوند تجربه ميكنيم. شهاب لئونيد(Leonid)
را
فقط زماني كه خرده سنگهاي دنبالهدارتمپل
تاتل
(Temple. Tuttle)
از آن جدا ميشدندديديم.
سوال 38
– مدار يك دنباله دار چه شكلي است؟ چرا آنها را در سالهاي محدودي
ميبينيم؟
پاسخ:دنباله
دارها در مدارهاي شديداً بيضوي به دور خورشيد ميچرخند (شكلهاي شبيه
دايرههاي اسكواچ). ما فقط زماني دنبالهدار را ميبينيم كه نزديك
خورشيد است. اغلب اوقات دنباله دار دور از خورشيد است و قابل رويت
نيست.
سوال
39
– فراوانترين عنصر خورشيد چيست؟ كدام عنصر نامش را از خورشيد گرفته
است؟ خورشيد جامد، مايع يا گاز است؟
پاسخ: صفحه
مربوط به خورشيد را ببينيد.
سوال 40 – آسمان زمين
آبي است در حاليكه آسمان مريخ صورتي است. چرا؟
پاسخ:آسمان
زمين آبي به نظر ميرسد زيرا مولكولهاي گاز اتمسفر زمين انرژي هاي
بالاتر (فركانس بالاتر) را ميپراكنند. بخش آبي پرتوهاي خورشيدي
بيشتر از قسمت قرمز انرژي كم پرتوهاي خورشيدي پراكنده ميشوند (آن را
پراكنش رايلي، به نام لرد جان رايلي
(Lord John
Rayleigh) فيزيكدان مينامند). در
مريخ، غبارهاي زيادي در اتمسفر معلق هستند. اين ذرات (شامل مقادير
زيادي اكسيد آهن) نور آبي
راجذب كرده بنابراين آسمان آبي كمي داشته و به صورت صورتي / زرد رنگ
ديده ميشود.
سوال
41
– چند وقت يك بار يك دنباله دار به زمين برخورد ميكند؟
پاسخ:متاسفم.
دنباله دار ها به زمين اصابت نميكنند بلكه ها از دنبال آنها رد
ميشويم و در اين زمان است كه شهاب باران را ميتوانيم ببينيم.
سوال 42
– ستارگان چگونه نامگذاري ميشوند؟
پاسخ:اسامي
ستارگان جديد در ژورنال هاي آموزشي، توسط دانشمندان تشخيص
دهنده آورده ميشوند اين اسامي بايد
مورد
تاييد انجمن بين المللي ستاره شناسي باشند (درخشانترين ستارهها،
اسامي عربي قديمي دارند مثل
الدباران(Aldebaran)،
يك شركت هست كه اسامي ستارهها را ميفروشد اما اين اسامي توسط ستاره
شناسان شناخته
نشدهاند.
سوال 43 – چگونه ميتوانيم بفهميم كه خورشيد يك ستاره نسل اول يا نسل دوم است؟
پاسخ:خورشيد ما يك ستاره نسل دوم يا سوم
است. ستارههاي نسل دوم فقط هيدروژن گداخته ندارد، بلكه داراي عناصر
سنگين تر مثل هليم و فلزات و از انفجارات سوپرنواها به وجود ميآيند.
سوال 44
– چه زماني از زمين ميتوانيم عطارد را ببينيم؟
پاسخ:چون
عطارد خيلي به خورشيد نزديك است فقط زمان غروب يا طلوع خورشيد ديده
ميشود.
سوال
45
– وسيله اي را كه به فضا فرستاده مي شود. تا اطلاعاتي را به زمين
بفرستد چه ميناميد؟
پاسخ: پروب (Probe)
ناميده ميشود.
سوال 46
– فرآيندي را كه در آن يك جسم ماده (مثل هسته يك دنباله دار)
مستقيماً به حالت گاز در ميآيد چه ناميده مي شود؟
پاسخ: وقتي
كه يك جامد مستقيماً به حالت گاز در ميآيد (بدون گذر از فاز مايع)
آن را تصعيد مينامند.
سوال 47
– چه مدت طول ميكشد تا يك سفينه فضايي از زمين به پلوتو برسد؟
پاسخ: اين
زمان وابسته به سرعت حركت شما و موقعيت نسبي پلوتو نسبت به زمين است.
به طور متوسط. پلوتو حدود 6 بيليون كيلومتر از خورشيد دورتر است. و
زمين حدود 150 ميليون كيلومتر از خورشيد فاصله دارد بنابراين سفر از
زمين تا پلوتو حدود 6 بيليون كيلومتر خواهد بود. و از نظر نوري حدود
6 ساعت براي تكميل اين سفر وقت لازم است (سرعت سير نور 300000000 متر
در متر ثانيه = حدود يك بيليون كيلومتر در هر ساعت است). اگر شما
بتوانيد با سرعت 100000 كيلومتر در ساعت حركت كنيد (اين سرعت بسيار
زيادي است حدود 100 برابر سريع تر از جت اما فقط
حدود يك هزارم
سرعت نور است):
8/6=)روز/
سال (365
/
1×)ساعت
/روز
(24
/1
×(
كيلومتر
/ ساعت
1/100000 (
× 6(
بيليون مايل)
8/6 سال با سرعت 100000 كيلومتر در هر ساعت براي رفتن به پلوتو زمان
لازم است.
سوال 48
– زمان دور كامل ونوس به دور خورشيد چقدر است؟
پاسخ:
244/7
روز زميني براي طي يك بار مدار ونوس به دور خورشيد وقت ميبرد.
سوال 49
– سيارههاي گازي چگونه گازهاي خود را نگه ميدارند؟
پاسخ: نيروهاي
جاذبه گازها را نزديك هر سياره نگه مي دارند، نيروي جاذبه مانع
پراكنده شدن اتمسفر زمين در فضا ميشود.
سوال 50
– چرا يك روز در ناهيد طولاني تر از يك سال آن است؟
پاسخ: هر
روز در ناهيد 243 روز زميني طول ميكشد و هر سال در آن برابر
224/7 روز
زميني است. طول يك روز حاصل از زماني است كه طول ميكشد تا سياره به
دور خود بچرخد. و طول يك سال زماني است كه يك سياره به دور خورشيد
بچرخد. ناهيد بسيار آرام ميچرخد.
سوال 51
– چرا خورشيد به يك رنگ است؟
پاسخ: رنگي
كه شما از خورشيد (يا هر ستاره ديگري) ميبينيد حاصل مولكولها و
عناصر مختلفي در گازهاي خورشيد است كه در اثر حرارت سفيد شدهاند.
ستاره شناسان ميتوانند تركيب گازهاي ستارگان را از روي فركانسهاي
ويژه تشخيص دهند.
سوال 52 – پلوتو در دورترين حالت چقدر از خورشيد فاصله دارد؟
پاسخ:
دورترين فاصله پلوتو از خورشيد حدود 7380000000 كيلومتر است و آفليون
(aphelio) ناميده ميشود.
سوال 53
– آيا سيارگاني هستند كه نامشان را از مردم گرفته باشند؟
پاسخ:اغلب
سيارات به نام شخصيت هاي افسانه اي ناميده شدهاند.
عطارد به نام پيك بالدار افسانه رومي كه ارواح مردگان را به دنياي
پست ميبرد ناميده شده. ونوس الهه عشق روم بوده. مريخ از نام خداي
جنگ گرفته شده. مشتري اولين خداي روم بوده. زحل رب النوع كشاورزي
بوده، اورانوس خداي آسمان يونان باستان بوده و نپتون به نام خداي
درياها در افسانه رومي ناميده شده و پلوتو خداي دنياي
پست روميان
بوده است.
سوال 54
– بزرگترين درخشندگي خورشيدي كجا ثبت شده است؟
بزرگترين درخشندگي خورشيدي اخيرا در آوريل 2001 كه از ناحيه فعال
9393 آمده بود رخ داد.
سوال 55
– نپتون بزرگتر است يا اورانوس؟
پاسخ:شعاع
نپتون در حدود 30775 مايل (كيلومتر 49528) است و شعاع اورانوس در
حدود 31690 مايل (كيلومتر 51118) است. اورانوس كمي بزرگتر است.
سوال 54– چرا فصول نپتون طولاني هستند؟ لطفاً با جزئيات شرح دهيد.
پاسخ: محور
چرخشي نپتون نسبت به صفحه چرخشي مدار آن به دور خورشيد، 30 درجه مايل
است. (كمي بيشتر از انحناي محور زمين) و اين علت فصول نپتون است هر
فصل 40 سال است. و قطب ها به مدت 40 سال يا تاريك اند و يا روشن.
سوال 55 – چرا شما نميتوانيد در فضا تنفس كنيد؟
پاسخ:چون
در فضا هوا نيست شما نمي توانيد نفس بكشيد (فضا صرفاً يك فضا است)
سوال 56 – پلوتو چگونه كشف شد. چرا دانشمندان در قرار دادن آن جزو سيارات شك
داشتند؟
پاسخ: پلوتو
آخرين سيارهاي است كه كشف شد. سياره
X اولين نام براي سياره
ناشناختهاي آن سوي
نپتون بود كه مدارهاي اورانوس و نپتون را آشفته
ميكرد.پرسیوال
لاول(
Percival Lowell)
موقعيت مدار
X را
محاسبه كرد. اما او قبل از پيدا شدن آن
در 1916 بدرود حيات گفت. اين سياره عاقبت توسط ستاره شناس
آمريكايي
تامباف(Clyde W.
Tombaugh)در
1930 پيدا شد و پلوتو نام گرفت.
مدار غير معمول پلوتو اين فكر را به دانشمندان القا كرد كه پلوتو
قاعدتاً يك سياره نيست. بلكه يك سياره فرعي يا يك جسم نپتوني
(TNO)
است (اجسام كمربند كپلر باقي ماندههايي پس از تشكيل منظومه شمسي
هستند)، در آينده ممكن است
پلوتو جزو ليست
شبه سیاره ها
(احتمالاً 10000 آستروئيد
یا شبه سیاره
وجود دارد) بيايد و هم چنين اولين
TNO
باشد كه تا حال يك سياره درنظر گرفته شده.
سوال 57
– پديده گلخانهاي چگونه
گرما را در زهره به دام مياندازد؟ و چرا عطارد در يك سمت بسيار سرد
و در سمت ديگر بسيار داغ است؟
پاسخ:زهره اتمسفر ضخيمي دارد. (بيشتر دي اكسيد كربن) و با لايه ضخيمي از
ابر پوشانده شده. (اين ابرها شديداً از اسيد سولفوريك ساخته شدهاند)
پديده گلخانهاي گرمايي را كه از خورشيد ساطع ميشود را در اتمسفر به
دام مياندازد. اتمسفر ضخيم دي اكسيد كربني اجازه خروج مقدار بسيار
كمي از پرتوهاي مادون قرمز را به فضا ميدهد. و بيشتر آن به سطح
سياره باز تابيده ميشود
سوال 58 – اگر ستارهاي در هنگام حركت از زمين دور شود. طول موجهاي ساطع شده از آن
افزايش يا كاهش مي يابد؟ و اين حالت يك تغيير رنگ كپلر به سمت قرمز
است يا آبي؟
پاسخ:جسمي
كه از ما دور ميشود. تغيير رنگ قرمز دارد و طول موج هاي آن بلندتر
مي شود.
سوال 59
– زحل چگونه ساخته شده است؟
پاسخ: منظومه شمسي ما (شامل زحل) حدود 5 بيليون سال پس از حجم عظيمي از
ابر و غبار و گاز يك
نبيولا
ساخته شده است.
سوال 60 – پديده دوپلر
(Doppler effect)
چيست؟
پاسخ: تغيير دوپلر (يا پديده دوپلر) افزايش يا كاهش طول موج منتشره از
جسمي است كه نسبت به مشاهده گر در حركت است. براي مثال صداي سوت وقتي
كه به شمانزديك است بلندتر است (امواج فشرده شده و طول موج كوتاهتر
است) و وقتي از شما دور ميشود آهسته تر مي شود (امواج طويل شده و
طول موج بلندتر مي شود). وقتي كه امواج نوري از منبع خود به سمت ما
ميآيند و يا از ما دور ميشوند
چنين اتفاقي رخ ميدهد. براي مثال وقتي ستارهاي
اززمين
دور ميشود. نور آن سرخ تر ميشود. (امواج نوري طويل تر و طول موج
بلند تر ميشود.) كه آن را تغيير رنگ سرخ مي نامند. جهان منبسط شونده
زماني كشف شد كه هابل
(E. Hubble)مشاهده
كرد كه نورهاي تقريباً تمام كهشكانها تغيير رنگ سرخ بودند.
سوال 61
– كدام اطلاعات درباره سيارات نشان ميدهند كه انسان قادر به رفتن به
آنها نيست؟
پاسخ:
يك پروب فضايي ميتواند به مكانهايي كه انسانها در آنها باقي
نميمانند برود. مثل مكانهاي با فشارهاي خيلي زياد، گرم و يا
اتمسفرهاي سمي يا خورنده و همين طور كه از منظومه شمسي دورتر ميشود
اطلاعات را به زمين بفرستد.
سوال
62
– تئوري انفجار بزرگ چيست؟
پاسخ: تئوري انفجار بزرگ ميگويد كه جهان در اثر يك انفجار قوي در فضا در
حدود 15 تا 30 بيليون سال
قبل آغاز شده است. در 1965 آرنوپنزياس
(Arno
penzias) و
رابرت ويلسون
(Robert
Wilson) يك آنتن ميلهاي را در تپه
كرافورد (Crawford Hill, N.J)
به كار بردند و امواج ماكر
و ويو تشعشع شده
(CMB)
از
زمينه
هستي با دماي
2/7
كلوين را كشف كردند اين
CMB
توسط جرج گارمو (George
Gamow)
ورالف
الفر(Ralph
Alpher)در
1948 پيش بيني شده بودند.
سوال 63
– چه كسي پلوتو را كشف كرد؟
پاسخ: پلوتو آخرين سيارهاي بود كه كشف شد. سياره
X اولين نامي
كه به سياره ناشناخته اي در آن سوي نپتون داده شده بود كه مدارهاي
اورانوس و نپتون را آشفته
کرد.رسیوال
لاول(Lowell
Percival)مكان
غير دقيق مدار سياره
X را محاسبه
كرد
اما او در 1916 قبل از پيدا شدن آن از دنيا رفت. اين سياره سرانجام
توسط يك ستاره شناس آمريكايي
تامباف (W.Tombaugh
Clyde)در
1930 پيدا و به نام پلوتو خوانده
شد. او مشاهدات خود
را در رصدخان هلاول (Lowell)در
آريزونا انجام داد.
سوال 64
– گرمای
خورشيد چگونه توليد ميشود؟
پاسخ: لايه هاي مختلف خورشيد حرارتهاي متفاوتي دارند
به
صفحه خورشید مراجعه کنید.
سوال 65 – چه تعداد ستاره در منظومه شمسي وجود دارد؟
پاسخ: در
منظومه شمسي فقط يك خورشيد وجود دارد.
سوال 66
– علت بزرگي غير معمول يا پايين آمدن در افق و نارنجي شدن ماه چيست؟
پاسخ: رنگ
نارنجي به علت اتمسفر زمين است. وقتي كه به ماه (يا ساير اجسام)
نزديك افق نگاه كنيد شما آنها را از پشت يك لايه ضخيم تر از اتمسفر
نسبت به وقتي كه به بالاي سرمان نگاه كنيم. خواهيم ديد.اندازه
ظاهري ماه به علت خطاي ديد در هنگام نزديك شدن آن به افق است (هرچند
باور كردن آن مشكل است).
سوال
67
– چرا هسته زمين و چرا خورشيد داغ هستند؟
پاسخ: فشار
زياد داخل زمين علت گرماي زياد هسته است. اما در مورد خورشيد،
واكنشهاي هستهاي (گداخت)
موجب افزايش گرما ميشوند.
سوال 68
– بزرگترين ستاره كدام است؟
پاسخ: بزرگترين
ستارهها فوق العاده سرخ و نزديك به انتهاي حيات خودشان
هستند. اندازه شعاع اين ستارهها خيلي متفاوت است. امابطل
جیوس(Betel geuse)(در
اوريون) يكي از بزرگترين هاي شناخته شده است.
سوال 69 – ميزان كشش جاذبه نپتون در مقايسه با زمين چقدر است؟
پاسخ:قدرت
جاذبه نپتون مشابه جاذبه زمين است.جاذبه در نپتون فقط 19/1 برابر
جاذبه در زمين است. علت آن اين است كه اين سياره وزين (جرم نپتون
حدود kg
26/1 × 02/1) خيلي هم بزرگ است و نيروي جاذبهاي يك سياره بر روي يك
جسم در سطح سياره متناسب با جرم و عكس مربع شعاع است. يك شخص 100
پوندي در روي نپتون 119 پوند وزن خواهد داشت.
سوال 70 – ما نور خورشيد را ميبينيم زيرا خورشيد يك توپ پلاسمايي آتشين است. چرا
ما نور ماه را ميبينيم؟
پاسخ: ما
نور منعكس شده از ماه را ميبينيم، خورشيد نيمهاي از ماه را روشن
ميكند و ما ميتوانيم آن نيمه را ببينيم.
سوال 71
– چرا خورشيد داغ است و چگونه داغ ميماند. همينطور، آيا شما مي
توانيد بگوئيد چگونه كسوف و خسوف رخ ميدهد؟
پاسخ: لايه هاي مختلف خورشيد دماهاي متفاوتي دارند.كسوف زماني اتفاق
ميافتد كه ماه جلوي ديده شدن خورشيد را بگيرد و خسوف زماني رخ
ميدهد كه سايه زمين بر روي ماه بيافتد و در نتيجه ما ماه را نبينيم.
72– چرا پلوتو
نسبت به ساير سياره مدار متفاوتي دارد؟
پاسخ: هيچ
كس نمي داند چرا پلوتو چنين مدار عجيبي دارد. شايد پلوتو يك آستروئيد
به دام افتاده باشد (اگر چنين باشد، دليلي ندارد كه مداري مشابه ساير
سياره ها داشته باشد).
سوال 73
– چرا مريخ قرمز است؟
پاسخ: خاك
سطح مريخ مقدار زيادي آهن دارد كه نماي قرمز به آن ميدمد (تصور بر
اين استكه زنگ زده و توليد اكسيد آهن كرده كه به رنگ قرمز – نارنجي
ديده ميشود).
سوال
74
– تئوري نمسيز
(Nemesis)
چيست؟
پاسخ: نميسز يك ستاره فرضي تاريك همراه با خورشيد ما است. هر 30 ميليون
سال اين ستاره تاريك از سحابي اورت
(Oort cloud)
خواهد گذشت. دنبالهداري به
وجود خواهد آمد كه شايد علت
انقراض
دوره اي در زمين شود.
سوال
75
– چگونه تلسكوپهاي مرئي، اشعه
X و
راديوتلسكوپها براي مطالعه ستارگان به كار ميروند؟
پاسخ: اين تلسكوپها طيفهاي مختلف ستارهها را (و ديگر اجرام سماوي) را
ميگيرند. راديوتلسكوپها اطلاعاتي را در مورد امواج راديويي كه توسط
اجرام منتشر مي شوند را
ميگيرند
و تلسكوپهاي اشعه
X
X
اطلاعات در مورد اشعه X
انتشاري
توسط اجسام را
ميگيرند. تلسكوپ هاي مرئي اطلاعات در مورد امواج طيف الكترومغناطيسي
منتشر شده توسط اجسام در محدودة مرئي را دريافت ميكنند (براي مثال،
جسم شبيه چيست).
سوال 76 – تفاوت بين سيارههاي گازي و زميني و غول و مشتري مانند چيست؟
پاسخ: سيارههاي گازي بزرگند و سيارههاي كم چگالند (و غولهاي گازي ناميده
ميشوند). آنها از گازها و مايعات ساخته شدهاند و ممكن است يك هسته
جامد داشته باشند. در منظومه شمسي ما، غولهاي گاز (سيارههاي مشتري
مانند ناميده شدهاند). مشتري، زحل، اورانوس و نپتون هستند (نام
Jovian
از كلمه Jupiter
–
سيارههايي كه ساختار مشابه مشتري دارند – گرفته شده است). سيارههاي
زميني
(يا سنگي) سطح سنگي (جامد)داشته و ساختاري مشابه زمين دارند. در
منظومه شمسي ما، سياره هاي سنگي شامل عطارد، زهره، زمين، مريخ و
پلوتو ميشود.
سوال 77
– آيا يك ماه آبي همان ماه آبي رنگ است؟
پاسخ: خير، يك ماه آبي اساساً مربوط به دومين ماه كامل در هر ماه است.
سوال 78 – اولين دو نفري كه در ماه راه رفتند چه كساني بودند؟
پاسخ: نيل آرمسترانگ
(Neil Armstrong)
و باز آلدرين(Buzz
Aldrin)اولين
كساني بودند
كه در ماه راه رفتند.
سوال 79
– خورشيد چند ساله است؟
پاسخ: سن
خورشيد 5/4 بيليون سال است.
سوال 80
– كدام سياره با چشم غير مسلح ديده مي شود؟
پاسخ:
عطارد، زهره، مريخ، مشتري و زحل (در زمانهاي مختلف) با چشم غير مسلح
قابل رويت هستند.
سوال 81
– چرا روي زمين فصول را داريم؟ لطفاً جواب دهيد اين يك پروژه اصلا
علمي است.
پاسخ:
ما فصول را داريم چون محور چرخش ما به دور خورشيد مايل است.
سوال 82 – اولين شخصي كه به فضا رفت چه كسي بود؟
پاسخ:يوري گاگارين
(Yuri
Gagarin) اولين انسان در فضا بود.
گاگارين در مأموريت
خلبان وستوك 1
(Vostok)
(وستوك در زبان روسي به معني شرق است)
بود. كه در 12 آوريل 1961 از بيكنور كاسمودرام
(Baikonui
Cosmodrome) به فضا پرتاب شد.
پرواز او 108 دقيقه طول كشيد و براي اولين بار زمين را دور زد.
كپسول در ارتفاع 112 تا 203 مايلي (km
327 – 180) بر فراز زمين با سرعت km/hr
27/400
حركت كرد. و
پرواز از سطح زمين كنترل ميشد. فضا پيما روز
بعد در ناحيه ساراتو
(Saratov) در
شوروي به زمين
بازگشت.
سوال
– نام
فرآيندي كه در آن يك ماده جامد (مثل هسته دنباله دار) مستقيماً تبديل
به گاز مي شود چيست؟
پاسخ:تصعيد
سوال 83
– فصول در زمين چگونه ميشدند اگر محور زمين مايل نبود (عمود بر صفحه
مداري زمين بود) و اگر محور به جاي 5/23 درجه 90 درجه مايل بود؟
اگر محور زمين مايل نبود، فصول وجودنداشتند و اگر محور 90 درجه مايل
بود (مثل اورانوس) ما فصول بسيار طولاني داشتيم.
سوال 84
– بزرگترين ستاره كدام است؟
پاسخ:بطلجيس(Betelgeuse)
يك غول سرخ، پير در صورت فكلي اريون
(Orion)است
كه شعاع آن 500 تا 750 برابر بزرگتر از اندازه خورشيد ما است. و يكي
از وزين ترين ستارهها
ا
تا كارین
(Eta
Carinae) است كه (يك
ستاره متغير) حدود 200 برابر
خورشيد جرم دارد.
سوال 85
– چگونه سن خود را با سيارههاي مختلف محاسبه ميكنيد؟
اگر يك سال سيارهاي طولاني تر از يك سال زمين باشد شما در آن سياره
جوانتريد. و اگر يك سال سياره كوتاهتر از يك سال زمين باشد، شما در
آن سياره مسن تريد براي مثال، اگر يك سال در سيارهاي دو برابر
طولاني تر از يك سال زمين باشد. (يك سال برابر با 730 روز زميني)
بنابراين شما هر دو سال يكبار روز تولد خواهيد داشت. و اگر شما درزمين
10 ساله با شيد در آن سياره 5 ساله خواهيد بود.
سوال 86 – رفت و برگشت به پلوتو از زمين چه مدت طول مي كشد؟
پاسخ:اين
زمان به سرعت حركت و موقعيت پلوتو نسبت به زمين بستگي دارد به طور
متوسط، پلوتو حدود 6 بيليون كيلومتر از خورشيد و زمين حدود 150
ميليون كيلومتر از خورشيد دور هستند. بنابراين سفر از زمين به پلوتو
و بازگشت از آن طي حدود 12 بيليون كيلومتر را ميطلبد. نور اين سفر
را در 12 ساعت كامل ميكند (سرعت سير نور 300000000 متر در ثانيه =
حدود يك بيليون كيلومتر در ساعت است). اگر شما در هر ساعت 100000
كيلومتر را طي كنيد. (اين سرعت زيادي است حدود 100 برابر سريعتر از
يك جت اما فقط يك ده هزارم سرعت نور است)13/7
سال در سفر هستيد.
سوال 87
– دو سيارهاي كه فاقد ماه هستند كدامند؟
پاسخ:عطارد و
زهره
سوال 88
– اگر من روي زمين 10 ساله باشم روي مشتري چند ساله خواهم بود؟
پاسخ:شما كمتر از يك سال خواهيد داشت.
سوال 89 – آيا تمام سيارات بيروني تر ما از گاز ساخته شدهاند؟
پاسخ:تقريباً، مشتري، زحل، اورانوس و نپتون غولهاي گاز هستند. اما پلوتو
سنگي است.
سوال 90 – وسعت و بزرگي زمين چگونه است؟ چرخش و گردش زمين چگونه است؟
پاسخ:به
صفحه زمین مراجعه کنید
سوال 91
– چه وقت دنباله دار و شهاب باران ميآيند؟
پاسخ:به
صفحه شهاب ها مراجعه کنید
سوال 92 – اگر من بتوانم به زحل رفته و روي حلقه هاي آن بايستم. آيا من خواهم
افتاد و يا مثل زمين،
جاذبه مرا نگاه خواهد داشت؟
پاسخ:بزرگترين قطعات در حلقههاي زحل حدوداً به اندازه يك ماشين هستند و
جاذبه كافي براي كشيدن شما ندارند. اگر شما در ميان حلقههاي زحل
قرار بگيريد شما مثل ساير ذرات حلقه در مدار زحل قرار خواهيد گرفت.
سوال 93
– آيا مشتري فصل دارد؟
پاسخ:خير،
مشتري فصل ندارد. فصل ها در اثر انحراف محور به وجود ميآيند. محور
مشتري فقط 3 درجه مايل است (و براي ايجاد فصول كافي نيست).
سوال 94
– هيئت اعزامي كاسيني
(cassini) چه بود؟
پاسخ:فضاپيماي كاسيني – هيوجن ناسا
(Nasa's
cassini - Huygens) در اكتبر 1997 از
زمين به زحل تحت عنوان هيئت يازده ساله پرتاب شد. فضاپيما به نام
تقسيم
بندي اصلي حلقه هاي زحل، كاسيني ناميده شد. كاسيني عكس و اطلاعاتي را
از زهره (در 1998) و مشتري (در 2000) فرستاد – و از ميدانهاي
جاذبهاي سيارات براي نزديك شدن به زحل استفاده نمود – در 2004
كاسيني يك پروب
(Probe) كه
هيوجن ناميده شده (ساخته شده توسط آژانس هوايي اروپا) را به سطح
تيتان (بزرگترين قمر مشتري) خواهد فرستاد.
سوال 95 – تئوري نمسیزچيست؟
آيا ميتوانيد تئوري نسبيت
را توضيح دهيد؟ و چگونه مربوط به فضا ميشود؟
پاسخ:نمسيز
(Nemesis)
يك ستاره تاريك فرضي همراه خورشيد ما است. و هر 30 ميليون سال يكبار
اين ستاره تاريك از سحابي اورت
(Oort)
خواهد گذشت و دنباله دارهايي را ايجاد خواهد كرد كه شايد علت انقراض
دوره اي زمين باشد.
نسبیت
خاص جانشين مكانيك نيوتن است زيرا براي اجسام با سرعت هاي زياد نتايج
مختلفي حاصل ميشوند. تئوري نسبيت خاص براين اساس است كه سرعت يك مرز
فوقاني دارد و هيچ چيز نميتواند از سرعت نور بگذرد. هم چنين تئوري
ميگويد كه اندازه زمان و فاصله مطلق نبوده بلكه نسبت به مشاهده گر و
نقطه مرجع نسبي است. فضا و زمان پديدههاي مستقل بوده و فضا – زمان
ناميده ميشوند. انرژي و جنبش ارتباط مشابهي دارند. به عنوان نتيجه
جرم مي تواند به مقادير زيادي انرژي و
برعكس طبق فرمول
E=mc2
تبديل شود.تئوري نسبيت عام شامل شتاب و جاذبه است. هر دو به جاي
منحني فضا – زمان توضيح داده ميشوند.
سوال 96
– كدام ماه در منظومه شمسي داراي ميدان مغناطيسي است؟
پاسخ: گاني
مد (Ganymede)
بزرگترين قمر مشتري يك ميدان مغناطيسي دارد (بنابراين احتمالاً يك
هسته از آهن مذاب دارد).
سوال
97
– چه چيزهايي بر جاذبه يك سياره اثر مي گذارند
؟
پاسخ:جاذبه يك
سياره توسط جرم و اندازه (شعاع) آن تعيين ميشود. وزني كه شما روي يك
سياره احساس ميكنيد به خيلي چيزها بستگي دارد و شامل جرم واقعي شما،
جرمي از سياره كه شما روي آن هستيد و چگونگي دور شدن شما از مركز
سياره است.
سوال 98
– چه حادثهاي تئوري نمسيز
را تقويت مي كند؟
پاسخ:
انقراض عمومی
دورهاي كه در زمين رخ
ميدهد دليلي براي تئوري نمسيز است.
سوال 99
– سيارات در كدام جهت ميچرخند؟
پاسخ:تمام
آنها در يك جهت ميچرخند به جز زهره، پلوتو و اورانوس كه در
جهت مخالف بقيه ميچرخند.
سوال
100
– چه كسي براي اولين بار انفجار بزرگ را بيان كرد؟
پاسخ: تئوري انفجار بزرگ توسط جرج گامو(Gamow
George)و
رالف آلفر(Ralph
Alpher)در
1948 بيان شد.
سوال 101 –
كدام قمر احتمالا يك اقيانوس مايع دارد؟
پاسخ:اروپا
(Europa)
قمر مشتري يك اقيانوس مايع دارد.
سوال 102 –
كدام قمر فعاليت آتشفشاني دارد؟
پاسخ:
آيو
(IO) قمر مشتري فعاليت آتشفشاني دارد.
تريتون (Triton) قمر نپتون هم
آتشفشان دارد كه احتمالاً بيشترينشان فعال نيستند.
سوال
103 –
آيوتوراس (IO
Torus) چيست؟
و علت آن چيست؟ و مشابه چيست؟
پاسخ:
آيوتوراس يك حلقه دونات شكل از پلاسما در اطراف سياره مشتري است كه
نزديك به مدار قمر
IO است. توراس
در اثر ميدان مغناطيسي قوي مشتري ايجاد شده كه نوراني از يونها است
كه آيو آنها را ميچرخاند. عمل آيو مشابه يك ژنراتور الكتريكي است.
سوال 104
– كدام قمر در منظومه شمسي اتمسفر دارد؟
پاسخ:
تيتان قمر زحل يك اتمسفر ضخيم از نيتروژن دارد. بعضي از قمرهاي بزرتر
ديگر مثل ماه، گاني مد
(Ganymede)،
تريتون (Triton) و اروپا
(Europa) اتمسفرهاي
بسيار رقيق دارند.
سوال
105
– قانون دوم هابل چيست؟ چرا كراتربرينگر ايجاد شده؟ چه وقت؟
كربنادوز چيست؟ نام ديگر آن چيست؟ اولين كسي كه طول يك سال را محاسبه
كرد كه بود؟ بولومتر
(Bolometer)
چيست؟ دانشمندان چگونه به گازهاي موجود در ستاره ها يا
بنيولاها پي
ميبرند؟ يك راديوتلسكوپ چگونه كار ميكند؟ يك تلسكوپ ماورابنفش
چگونه كار ميكند؟
پاسخ:
مصريان باستان مفهوم سال را ميدانستند اما ممكن است كه قبل از آنها
نيز مفهوم سال معلوم بوده باشد. دانشمندان نور و ديگر پرتوهاي
الكترومغناطيسي را كه از ستارگان (يا اجسام ديگر) ميرسد را آناليز
ميكنند و مي توانند تركيب گازهاي ستارگان را با مشخص نمودن فركانس
طيف خطي مشخص كنند. يك طيف خطي شامل خطوط روشن و تيره در يك طيف است
كه از يك منبع گسيل شده، خطوط روشن نشاندهنده تشعشع و خطوط تيره
نشاندهنده جذب
هستند. خطوط روشن نشان ميدهند كه يك فركانس ويژه توسط اتم يا مولكول
تشعشع شده است. هر عضو و مولكول قضاوت يك سري واحد از فركانس نور را
ميدهد.
براي مثال اكسيد كربن
(CO) يك طيف خطي در
115 گيگاهرتز (برابر با طول موج
2/7
ميليمتر) ميدهد.
يك راديوتلسكوپ يك ديش فلزي است كه امواج راديويي را كه از فضا
ميآيد را جمع آوري ميكند و آن مثل راديوي بزرگي است كه روي يك منبع
خارج از زمين تنظيم شده
است). يك تلسكوپ
ماورابنفش (UV) امواج
UV
را كه از فضا ميآيد را جمع آوري ميكند.
سوال 106 – چه
كسي دكالو (DE CAELO) را نوشته
است؟ اهميت آن چيست؟
پاسخ:دكالو (به معني: درباره آسمان) كتابي درباره ستاره شناسي بود كه توسط
ارسطو نوشته شده كه او در آن درباره كيهان شناسي، حركت ستارگان و شكل
اجرام آسماني و غيره به شيوه رياضي بحث ميكند.
سوال 107 –
بزرگترين راكت كه تا به امروز ساخته شده كدام است؟
پاسخ: ساترن
و اس (Saturn
V'S) در حدود
111 متر بلندي داشت. اين راكتها
گروه آپولو ناسا را به فضا پرتاب كرد.
سوال
108 –
آيا نور تحت تأثير جاذبه قرار مي گيرد؟
سوال 109 –
سرعت يك راكت چقدر بايد باشد تا از ميدان جاذبه زمين خارج شود؟
پاسخ:
840/24
متر در ساعت براي اطلاعات بيشتر قسمت سرعت را در فرهنگ نجوم ببينيد.
سوال 110 – آيا سال 2100
يك سال كبيسه خواهد بود؟ لطفاً توضيح دهيد.
پاسخ: اصولاً سال كبيسه بايد به چهار بخش پذير باشد. و سالهاي قرن به خصوص
بايد به 400 بخش پذير باشند. حاصل تقسيم 2100 به 400 يك عدد صحيح
نيست بنابراين 2100 يك سال كبيسه نيست.
سوال
111
–
ويمپ
WIMP چيست؟ چه مدت طول ميكشد كه
خورشيد يك مدار را در اطراف
مركز كهكشان طي كند؟ آستروئيد تروجان چيست؟ قانون هابل چيست؟
علت ايجاد
كراتربارينگر چيست؟ چه وقت رخ ميدهد؟ كروناردوز(Caronardos)چيست؟
نام ديگر آن چيست؟ بلومتر چيست؟ دلتا وگا
(Delta Vega)
چيست؟
پاسخ:الف. WIMP
براي ذرات تودهاي كه تاثير كمي بر يكديگر دارند به كار ميرود. آنها
ذرات فرضي هست كه جرم منفي دارند و فقط در تأثير متقابل هسته ضعيف
شركت ميكنند. مواد تاريك شايد از
WIMP
تشكيل شدهاند.
ب – زماني كه خورشيد (و منظومه شمسي ها) يك دور به دور كهكشان راه
شيري بگردد تقريباً 250 – 200 ميليون سال طول مي كشد
ج – آستروئيد هاي تروجان، آستروئيدهايي هستند كه مدار آنها در نقاط
لاگرانژ
(Lagrange)
پايدار جاذبه اي در مدار يك سياره است و به دنبال آن حركت كرده و يا
از آن جلو ميافتند (اين محلها، مكانهايي هستند كه جاذبه گراني
خورشيد و سياره با يكديگر موازنه ميگردد).
د- قانون هابل یک
وابستگی خطی بین فاصله تا کهکشان(R)
و سرعتی که کهکشان از ما دور می شود(
v ) زیرا هستی
در حال انبساط
است قانون هابل به صورت
V=HOR
است كه HO
ثابت
هابل است كه مشخص ميكند جهان با نسبت ثابتي در حال انبساط است كه
اين نسبت در تمام زمانها ثابت ميماند
ه -كراتر
بارينگر در آريزونا ايالات متحده است و در اثر برخورد شهابستنگ با
زمين به وجود آمده است.
كربنادوز
يك نوع كمياب الماس (با شبكه پلي
كريستالين بسيار سخت) است. در ابتدا
تصور ميشد كه كربنادوز ها در
اثر برخورد دنباله داري در 2 بيليون سال پيش درست شدهاند اما اين
فكر درست نبود. بزرگترين الماس پيدا شده كه
کربنادويي
با حدود نيم كيلوگرم وزن بود.
و-
يك بلومتر وسيله اي براي اندازهگيري مقدار كل انرژي گسيل شده (فقط
شامل نور قابل رويت نيست) و رسيده از يك ستاره به يك جرم آسماني است.
ن – دلتاوگا چهارمين سياره از ستاره وگا است (وگا هم چنين
Alphalyrae
درخشانترين ستاره در صورت فلكي ليرا
(Lyra)
نيز است). سياره ديگري در مدار وگا شناخته نشده است.
سوال 112 – چه
مدت زمان براي رسيدن به سنترال هاب
(Central Hab)
لازم است؟
پاسخ:
ما تقريباً 50 سال نوري از كهكشان راه شيري فاصله داريم. زمان رسيدن
به آنجا به سرعت ما بستگي دارد. اما 50 سال نوري طول خواهد كشيد تا
به آنجا برسيم (با سرعت كندي كه ما داريم زماني بيشتر از طول عمر يك
انسان لازم است).
سوال 113 –
چه هنگام از روي زمين مي توان زهره را ديد؟
پاسخ: زهره
فقط هنگام طلوع و غروب كه از زمين به خورشيد نزديكتر است قابل رويت
است زهره هم چنين به نام ستاره صبح يا ستاره غروب به دليل درخشندگي
آن در هنگام طلوع يا غروب ناميده ميشود.
سوال 114 – پلوتو چند حلقه دارد؟
پاسخ: هيچ
سوال115
– دماي متوسط پلوتو چقدر است؟
پاسخ:
متوسط دما در پلوتو 393 – درجه فارنهايت
(k
37 – oC
236 - ) است
سوال 116
– آيا اين صحيح است كه ستاره شناسان مطمئن نيستند كه پلوتو سياره است
يا آستروئيد.
پاسخ:
بله مدار نيمه معمول آن اين انديشه را ميان دانشمندان ايجاد كرده كه
پلوتو يك سياره نيست. اما يك سياره فرعي يا يك جسم نپتوني
(TNO)
است (مواد كمربند
كپلر كه باقي مانده تشكيل منظومه شمسي هستند). در آينده امكان دارد
پلوتو جزو آستروئيدها گردد. (و آستروئيد شماره 10000 شود) و هم چنين
اولين TNO
باشد كه علي رغم غير معمول بودنش به عنوان يك سياره در نظر گرفته شده
است.
سوال
117 – آيا ستاره شناسان قادر به يافتن سيارات
جديدي در فضا هستند؟
پاسخ:بعضي ستارهشناسان (مثل مارسي
Marcy)
سياراتي را كه به دور ستارههاي ديگر مي گردند را پيدا ميكنند.
سوال 118 –
آيا از قطب شمال و جنوب ميتوان ماه را ديد؟
پاسخ:
بله.
سوال 119 –
نام كمربندي كه از هزاران جسم بين مريخ و مشتري تشكيل شده چيست؟ يك
سياره نام ببريد كه به دور محور خود از شرق به غرب بچرخد؟
پاسخ: مدار
آستروئيدها بين مريخ و مشتري است و سيارهاي كه در جهت مخالف بقيه مي
چرخد زهره است.
سوال
120 – تلسكوپ
هابل به نام چه كسي ناميده شده و چرا؟
پاسخ:تلسكوپ فضايي هابل
(HST)
به نام ستاره شناس آمريكايي ادوين پل هابل (Edwin Powell
Hubble) (1953
– 1889) ناميده شده است هابل نشان داد كه ساير
كهكشانها (مجاور
كهكشان راه شيري) از آن دور ميشوند و جهان در حال انبساط است (نوري
كه تقريباً از تمام كهكشانها ميرسد تغيير رنگ قرمز دارد)
سوال 121 – امواج الكترومغناطيسي چيستند؟
پاسخ:
امواج الكترومغناطيسي انرژي در شكل امواج است. طيف الكترومغناطيسي
گستره كاملي از تشعشع الكترومغناطيسي است و شامل پرتوهاي گاما، اشعه
X
و پرتوهاي
UV
و نور قابل رويت مادون قرمز، ماكروويو و امواج راديويي (به ترتيب
كاهش انرژي و افزايش طول موج) است.
300 ميكرون تا يك ميلي متر
زيرميلي
متر
يك ميلي متر تا يك سانتي متر ميلي متر راديو
يك ميلي متر تا چند سانتي متر ماكروويو راديو
آنگسترم
نور قابل رويت
70000 آنگسترم تا 10 ميكرون
مادون قرمز نزديك
10 ميكرون تا 60 ميكرون مادون قرمز متوسط
60 ميكرون تا 300 ميكرون مادون قرمز دور
سوال 122 –
سه قانون حركت نيوتن چيست؟
پاسخ:1 – يك جسم تمايل به باقي ماندن در حالت حركت يكنواخت دارد تا زماني
كه نيرويي خارجي به آن وارد شود. (قانون
اینرسی) 2 –
نيرو موجب تغيير سرعت (شتاب) جسم ميشود.
(F=ma)
3 – براي هر عملي، عكسالعملي است.
هسته – محلي كه گرافت
هستهاي در آن رخ مي دهد.
كرونا – خارجي ترين حاشيه اتمسفر با ضخامت ميليونها مايل
كروموسفر – لايه نارنجي قرمز اتمسفر با ضخامت هزاران مايل
فوتوسفر – اتمسفر زيرين كه ما قادر به ديدن آن هستيم.
سوال
123
– چرا پل ديراك
(Paul Dirac)
و كارل اندرسون
(Carl
Anderson) برنده
جايزه نوبل شدند؟
پاسخ:
اروين شرودينگر
(Erwin Schrodinger)
و پل ديراك
(Paul
Dirac) جايزه نوبل
را در 1933 براي تئوري اتمي جديد بردند.
در ميان ساير چيزها، وجود پوزيترون
(Positron)
(ضد الكترون) را پيش بيني كردند. كارل اندرسون در 1936 براي فعاليت
براي كشف آزمايشگاهي پوزيترون برنده اين جايزه شد.
سوال 124 –
ضخامت لايه هاي خورشيد چقدر است؟
پاسخ:
كرونا تاميليونها مايل كشيده مي شود.
سوال
125 – تئوري
انفجار بزرگ چيست؟ زمين چند سال دارد؟
پاسخ:
تئوري انفجار بزرگ درباره منشا جهان است. اين تئوري ميگويد كه جهان
در اثر يك افنجار قوي در فاصله زماني تقريبي 15 تا 30 ميليون سال پيش
آغاز شده است.
زمين در حدود
4/5
بيليون سال سن دارد. (از روي آزمايشهاي راديوايزوتوپ بر روي قديمي
ترين سنگ ها به دست آمده است).
سوال
126 – خورشيد
از چه ساخته شده است؟
پاسخ:خورشيد از گاز تشكيل شده و حدود 75 درصد آن هيدروژن و 25 درصد هليم و
حدود 0/1
درصد فلزات (حاصل از گداخت
هستهاي نيتروژن)
سوال
127
–چه
وقتي خورشيد
می
ميرد؟
پاسخ:
خورشيد در حدود 6 بيليون سال بتديل به يك غول سرخ خواهد شد (وقتي اين
اتفاق بيافتد زمين به اندازه كافي گرم نخواهد بود) پس از آن خورشيد
به آرامي به يك كوتوله سفيد (كه نور كمي منتشر ميكند) تبديل خواهد
شد.
سوال 128
– آيا فضا انتها دارد؟
پاسخ: كسي
نميداند.
سوال
129 – يك سال و يك روز در خورشيد چقدر طول ميكشد؟
پاسخ:
يك سال زماني است كه جسمي مدار
خود را در آن مدت به دور خورشيد كامل كند. بنابراين براي خورشيد سال
مفهوم ندارد. يك روز در خورشيد زماني است كه يك دور كامل به دور خود
بزند. اين زمان حدود 31 روز زمين است. اما اين يك مقدار متوسط است
زيرا قطب هاي خورشيد سريعتر ميچرخند.
سوال
130 – چه
تعداد كهكشان خارج از منظومه شمسي وجوددارد؟
پاسخ:
تعدادي ماه، دنباله دار، آستروئيد و ديگر اجرام كوچكتر است. يك
كهكشان يك گروه بزرگ از ستارگان است. منظومه شمسي ما بخش بسيار كوچكي
از كهكشان راه شيري است.
سوال 131
– چرا مردم نام قمر پلوتو را شارون
(Charon)
گذاشتهاند؟
پاسخ:نام شارون توسط كاشف آن جيم كريستي
(Jim Christy)
در 1978 بر آن گذاشته شده است. شارون نام شيطان اساطيري است كه مردم
را از رودخانه
اساطيري استيكس
(Styx) به سمت
هادس (Hades)
عبور ميداد. نام همسر كريستي شارل
(Charlene)
بود. و شارون بخشي از نام اوست به افتخار او بر اين قمر نهاده شده
است.
سوال
132
– چرا ماه آبی است؟
و چطور چنین چیزی امکان دارد؟
پاسخ:یک ماه آبی به
معنی آبی بودن ماه نیست در واقع دومین کامل شدگی ماه در طی یک ماه
اسن.
سوال
133
– چه وقت محل پلوتو و نپتون نسبت به خورشيد عوض ميشود؟
پاسخ:
امروز پلوتو نسبت به نپتون از خورشيد دورتر است. و در سپتامبر 2226
نپتون نسبت به پلوتو دورتر از خورشيد قرار خواهد گرفت.
سوال
134 – سيارات
چه مدت در فضا بودهاند؟
پاسخ:از
زماني كه منظومه شمسي در حدود 5 بيليون سال پيش از ابر عظيمي از بخار
و گاز تشكيل شد.
سوال 135 – آيا مردم به مريخ خواهند رفت؟
پاسخ: احتمالا
سوال
136 – چرا
مردم پلوتو را سياره دوبله مينامند؟
پاسخ:چون پلوتو يك قمر (به نام شارون) دارد كه تقريباً به بزرگي خود
پلوتو است. اگرچه شارون
كوچك است. و شعاع آن حدود 172 و 1 كيلومتر است و برابر با نصف اندازه
خود پلوتو است (شعاع پلوتو برابر
2/274كيلومتر
است).
سوال 137
– كدام ماه در 2001 ماه آبي و يا دو بار كامل شدن ماه در طي يك ماه
راداشت؟
پاسخ:ماه آبي بعدي در 30 نوامبر 2001 در ساعت 50: 20 خواهد بود.
سوال 138
– تفاوت مسيري كه سيارگان در آسمان ميپيمايند با مسيري كه ستارگان
طي ميكنند در چيست؟
پاسخ:در
طي يك روز (24 ساعت) به نظر ميرسد كه هر دو حول يك قطب مي گردند.
اما با گذشت زمان شما متوجه تفاوت بزرگي خواهيد شد. ستاره ها در همان
محل خود در تمام طول زندگي شما باقي ميمانند (شما هميشه آن ستارگان
را ميبينيد
اما گاهي در طي روز يا شب ناپديد مي شوند).
اما سياره ها متفاوتند. با گذشت زمان،
موقعيت سيارهها عوض مي شود. (به نظر ميرسد كه روي زمينهاي از
ستارهها گردش ميكنند) و شما در زمانهاي مختلف سيارههاي مختلف را
در مكانهاي مختلف ميبينيد.
سوال 139
– دوره تناوب چرخش زهره چقدر است؟
پاسخ: 244/7
روز زميني طول مي كشد تا ونوس يك بار به دور خورشيد بگردد.
سوال 140
– چه تعداد آستروئيد وجود دارد؟
پاسخ:در حدود 40000 آستروئيد كه شناخته شده در بيش از نيم مايل (يك
كيلومتر) در شعاع كمربند آستروئيد وجود دارد. آستروئيدهاي بسيار
كوچكتر نيز وجود دارند حدود 3000 آستروئيد كاتالوگ شده اند.
سوال 141
– تبديل شدن به ستاره هاي غول چگونه است؟
پاسخ:
بستگي به جرم ابر ستاره دارد. ستارههايي كه با جرمي حدود خورشيد
شروع ميكنند تبديل به يك غول سرخ و سپس به يك غول سياه تبديل خواهند
شد. و در جرمهاي
1/5
تا سه برابر خورشيد تبديل به ستاره نوتروني شده و در جرمهاي بيش از
سه برابر خورشيد تبديل به سياه چاله خواهند شد.
سوال 142 – چه تعداد روز زميني لازم است تا حد سيارهاي يك بار در مدار خود به دور
خورشيد بگردد و دختر من در هر سيارهاي چند ساله خواهد بود؟
پاسخ:
براي رفتن به صفحهاي كه در آن سن خود را وارد كنيد و سن خود را در
سيارات ديگر پيدا كنيد اينجا را كليك كنيد. اين صفحه هم چنين مدت يك
سال را در هر سياره برحسب روز يا سال زميني نشان ميدهد.
سوال
143 – علت
بيشترين بالا آمدن مد و پايين ترين پايين رفتن جزر چيست؟
پاسخ:
جزر و مد اسپرينگ پراكسيجن
(proxigean
spring tide) يك مد غير معمول و
كمياب است. اين بالاآمدگي زياد زماني كه ماه به طور غير عادي به زمين
نزديك شود (نزديكترين با پراكيجن مينامند). و در فاز ماه جديد (وقتي
كه ماه بين زمين و خورشيد قرار ميگيرد) اتفاق ميافتد. اين حالت هر
1/5
سال يك بار اتفاق ميافتد.
جزر و مد نيپ
(Neap)
جزر و مد ضعيفي است. زماني رخ ميدهد كه نيروهاي جاذبه اي ماه و
خورشيد نسبت به يكديگر به صورت عمود قرار بگيرند (نسبت به زمين) اين
جزر و مد هر يك چهارم ماه يك بار رخ ميدهد.
سوال144
–
1-سياره
ها اولين بار كي كشف شدند، چه تعداد براي اولين بار كشف شدند و چه
كساني آنها را كشف كردند؟
2 – آخرين سياره اي كه در خارج از منظومه شمسي كشف شد چه بود؟
3 – آيا در خارج از منظومه شمسي سيارهاي كشف شده است؟
4 – چه وقت براي اولين بار تلسكوپ براي مشاهده سيارهها به كار رفت؟
5 – اولين دانشمندي كه تلسكوپ را براي مطالعه سياره ها به
كار برد كه بود؟
6 – هر سياره چند قمر دارد؟
7 – جاذبه هر سياره شبيه چيست؟ آيا متفاوت از جاذبه زمين
است؟
پاسخ:1 – اغلب سياره ها با چشم غير مسلح ديده مي شوند (عطارد، زهره،
مريخ، مشتري و زحل). اين سيارهها از زمانهاي باستان شناخته شدهاند.
اورانوس در 1781 توسط ويليام هرشل
(Wiliam
Herchel)، نپتون در 1846 توسط گال و
آرست (Galle & d'Arrest) و
پلوتو در 1930 توسط تام بان (Tom baugh)
كشف شدند.
2 – من مطمئن نيستم كه كداميك بوده است. تعداد زيادي اخيراً كشف
شدهاند.
3 – بله منظومه هاي شمسي ديگري كشف شدهاند.
4 – گاليله اولين كسي بود كه در 1600 سال قبل با تلسكوپ به سياره ها
نگا ه كرد؟
5 – گاليلو گاليله
6 – تعدادي از اقمار سيارهاي به اين شرح هستند. عطارد – 0، زهره –
0 ، زمين – 1، مريخ – 2 ، مشتري - + 16 ، زحل – 18 + تعداد زيادي
اقمار كوچكتر، اورانوس – 2، نپتون – 2، پلوتو – 1
7 – نيروي جاذبه در هر سيارهاي فرق ميكند. (در بعضي از آنها شما
احساس ميكنيد سبك تريد و در بعضي ديگر احساس ميكنيد سنگين تريد).
جاذبه نيرويي است كه سياره ها را در مدارشان به دور خورشيد نگه
ميدارد.
سوال
145 –
چرا ستاره ها چشمك ميزنند؟
پاسخ: نام نجومي براي چشمك زدن ستارهها. برق زدن است. وقتي كه از زمين به
ستارهها نگاه ميكنيم به نظر ميرسد كه آنها چشمك ميزنند. زيرا ما
آنها را از پشت لايههاي ضخيم هواي آشفته (در حركت) اتمسفر زمين
ميبينيم.
به جز خورشيد ستارهها به صورت نقاط نوراني در آسمان پديدار ميشوند.
و چون نور آنها از لايههاي متعدد اتمسفر زمين ميگذرد. نور ستاره خم
شده و اغلب اوقات در جهات مختلف منعكس ميشود. (نور وقتي به قسمتي كه
تغيير چگالي دارد برخورد مي كند خم ميشود. مثل جبهه هواي سرد يا
هواي گرم) اين انعكاس اتفاقي موجب چشمك زدن ستاره ميشود. و به نظر
ميرسد كه ستاره مقدار كمي حركت كرده و چشم ما آن را به صورت چشمك
زدن تعبير ميكند.
ستارههاييكه نزديك خط افق هستند نسبت به آنهايي كه بالاي سر ما
هستند. به نظر ميرسد كه بيشتر چشمك مي زنند زيرا نور ستارگان نزديك
به افق از لايههاي بيشتري رد شده در نتيجه بيشتر منعكس مي شوند،
اگرچه سيارهها معمولاً چشمك نميزنند چون آنها به اندازه كافي به ما
نزديك هستند. آنها به اندازه كافي بزرگ هستند كه چشمك زدن آنها جلب
توجه نكند (به جز زماني كه هوا آشفته است).
اگر ستاره ها را در فضاء خارج از اتمسفر تماشا كنيم (در سيارهها يا
ماه كه اتمسفر ندارند) چشمك نخواهند زد.