شتاب (Acceleration) حدود تغيير سرعت را شتاب مي‌گويند. وقتي جسمي با سرعت ثابت در حال حركت است (با ثابت و بي‌حركت است)، شتاب آن صفر است. جسمي كه سرعت آن در حال افزايش است، شتاب مثبت دارد.

شهاب‌سنگ (Achondritic Meteorite) ‌شهاب‌سنگ سنگي، درشت بلور با تعدادي كاني مختلف قابل رؤيت با چشم غيرمسلح را گويند.

 

شعبة عظيم مجانبي (Asymptotic Giant Branch) بخش سمت راست و مركزي دياگرام هررتزپرانگ – راسل (Hertzsprung- Russell Diagram)كه ستاره هايي را كه گداخت هليم در هستة آنها حادث نمي شود را نشان مي دهد. زماني كه هستند كربني اين ستاره هاي قديمي فرو ريزش مي كند، لايه هاي بالايي گسترده شده و ستاره ها به هيولات قرمز عظيم الجثه اي تبديل مي شوند.

شخانه (Aerolite)   شهابسنگي كه غالباً از مواد سنگي تشكيل شده است. شاتل فضايي چلنجر (Challenger, Space Shuttle) اين شامل فضايي دومين شاتل ناسا بود كه به كار گرفته شد (اولين آن كلمبيا بود). اولين اعزام چلنجر، ششمين اعزام شاتل فضايي بود كه 6-STS چلنجر نام داشت. اين اعزام در 4 آوريل 1983 از فلوريدا انجام گرفت و در 16 آوريل 1983 در پايگاه نيروي هوايي ادوارد پايان يافت. اولين خدمة آن شامل افراد زير بودند. پاول وتيز (Paul J. Weitz)، كارول بوبكو (Kard J. Bobko)، دوناله پترسون (Donald H. Peterson) .

 

شهاب سنگ كندريتي (Chondritic Meteor) شهاب سنگ هاي سنگي همراه با گوي هاي شيشه اي بسيار كوچك. اين شهاب سنگ ها از زمان تشكيل خود كه مدت كوتاهي بعد از تشكيل خورشيد بوده، بي تغيير مانده است. اين شهاب سنگ ها حاوي موادی هستند كه در هستة زمين نيز يافت مي شود.

شبكه ديپ اسپيس ( Deep Space Network ) شبكه ديپ اسپيس ناسا (DSN) , شبكه بين المللي آنتن هايي ست كه با فضا پيما ها در ارتباط است و مشاهدات راديو ستاره شناختي و رادار ستاره شناختي را ارائه مي دهد.

 

شكست ( Diffraction ) توانايي موج در تغيير مسير در گوشه ها . شكست نور نشان ماهيت موجي نور دارد .

شكافت  ( Fission ) شكافت هسته اي واكنشي ست كه طي آن هسته يك اتم تفكيك شده  و انرژي فوق العاده زيادي آزاد مي كند . شكافت هسته در بسياري از دستگاهها نيرو زاي زمين ( و سلاحهاي هسته اي ) به كار برده مي شود . شكافت هسته اي در خورشيد واكنش مهمي نيست ( براي شكافت هسته اي , واكنش هسته اي لازم است كه در خورشيد به وقوع مي پيوندد) .

 

شاخه افقي  ( Horizontal  Branch ) بخشي از دياگرام هارتزپراگ – راسل كه ستاره هايي را كه در هسته خود هليم مي سوزانند را نشان مي دهد . ستاره ها بزرگ تر ) H- R  يا   Hettzspung- Russel   ) در امتداد راس دياگرام H R–  هستند .

شكاف بزرگ ( Great Rift )   يك سري ابرهاي غباري كدر و تاريك در كهكشان راه شيري كه از صورت فلكي  قوس يا رامي    ( Sagittarius )  تا صورت فلكي  دجاجه يا صورت فلكي ماكيان (Cygnus )  كشيده شده اند .   شهاب سنگ دنباله دار (Meteor) جسم آسماني سنگي كه به جو زمين وارد شده و معمولاً در هنگام سقوط دم آتشيني ايجاد مي‌كند. اين پديده گاهي ستارة پرتابه‌اي هم ناميده مي‌شد. اغلب شهابسنگ‌ها قبل از برخورد به زمين متلاشي مي‌شوند.

 

شهابسنگ (Meteorite) شهابسنگ دنباله داري كه به زمين مي‌افتد و مي‌تواند سنگ، آهن يا سنگ – آهن باشد.

شهابسنگ هاي مريخ (Meteorites From Mars) از مريخ شهابسنگ هاي زيادي به زمين مي‌افتد كه يكي از آنها داراي فسيل زيستي مشكوكي است.

 

شبه شهابسنگ (Meteoroid)  سنگ هاي بسيار كوچك يا ذرات فلزي كه در فضا طي مسير مي كنند.   شكافت هسته‌اي  (Nuclear Fission) واكنشي كه طي آن هستة اتمها از شكسته شده و انرژي بسيار زيادي را آزاد مي‌كند. شكافت هسته‌اي براي توليد انرژي در بسياري از دستگاه‌ها روي زمين بكار گرفته مي شود (و در سلاحهاي اتمي هم). شكافت هسته‌اي واكنش مهمي در خورشيد نيست.

شگفت اختر ياستاره اعجوبه  (Mira)  يا اميكرون ستي (Omicron Ceti) ابر ستارة قرمز متغير معروفي در صورت فلكي به نام صورت فلكي قيطس (Cetus). اين ستاره در سال 1596 توسط منجم آلماني ديويد فابريكوس (David Fabricus) كشف شد. ميرا كه به معني «شگفت انگيز» است در سال 1662 توسط جوانز هوليوس (Johannes Hevelius) نامگذاري شد. جرم آن تقريباً برابر با جرم خورشيد است اما اندازه و روشني آن در طول دوره 332 روزه تغيير مي‌كند. در طي اين دوره، قدرت درخشندگي آن از 3/4 تا 9/3 متغير است.

 

شيشة شيء (Object-Glass) لنزهاي اصلي يك تلسكوپ انعكاسي شعاع (Radius) فاصلة بين مركز يك دايره (يا كره) تا لبة آن.

شلجمي (Parabola) بخش مخروطي و منحني كه از يك سري نقاط (P) مانند نقطه‌اي كه فاصلة يك خط  (خط محور افقي) تا آن برابر با فاصلة آن نقطه (P) تا كانون F باشد. شلجمي ها دارايگريز از مركزيت 1 است.

 

شعاع شوارزشيله  (Schwarzschild Radius) شعاع افق حوادث يك گودال سياه كه شامل فاصله اي از حفره سياه مي باشد كه در آن هيچ چيزي قادر به فرار نيست‏، حتي نور در شعاع شوارزشيله، سرعت فرار از گودال سياه بيشتر از سرعت نور  است. اندازه شعاع شوارزشيله ممكن است به جرم گودال سياه بستگي داشته باشد. براي يك گودال سياه شاخص با جرم 10 برابر جرم خورشيد، شعاع شوارزشيله تقريباً 18/6 مايل ( 30 كيلومتر) است . شعاع شوارزشيله به نام منجم آلماني، كارل شوارزشيله (Karl Schwarzschild) كه وجود پيكره هاي ستاره اي فروريخته اي را كه نمي توانند تشعشع پخش كنند‏، را در سال 1916 پيش بيني كرد.

شوميكر – لوي  (Shoemaker- Levy 9) يا SL-9 شهاب سنگ كم دوره اي كه توسط اوجين و كارولين شومیكر (Eugene and Carolyn Shoemaker) و ديويد لوي David Levy)) کشف شد. هنگامي كه اين قمر از نزديك مشتري مي گذشت. جاذبه خورشدي آن را متلاشي كرد. قطعات ستاره دنباله دار در طي جولاي 1994 در مدت 6 روز به مشتري برخورد كرد و باعث ايجاد گوي هاي آتشين بزرگي در جو مشتري شد كه از روي زمين نيز قابل مشاهده بود.

 

شهاب ثاقب (Shooting Star)  ستاره دنباله دار در واقع يك شهابسنگ دنباله دار است كه از سنگ و يا آهن ساخته شده است. ستاره دنباله دار با ورود به جو زمين مي سوزد.