مركز جرم(Barycenter) مركز جرمي كه يك سيستم اجسام به دور آن مي چرخند. براي مثال، زمين و ماه هر دو به دور مركز جاذبة خود كه 1707 كيلومتر درون زمين و در امتداد و خط بين آنها وجود دارد، مي چرخند. پلوتون و قمر آن (شارون - charon) دور مركز جاذبة خود كه 700 متر درون پلوتون و در امتداد خط بين آنها قرار دارد وجود دارد، مي چرخند.

1,000,000,000 ميليارد (Billion)   هزار ميليون زندگي چند سلولي حدود يك ميليارد سال پيش در زمين تكامل يافت هستي حدود 17 ميليارد سال سن دارد. مركز جرم (Center of Mass) مكاني كه نمايندة تمام جرم يك جسم (يا يك سري اجسام) است و مي تواند به منظور انجام محاسبات از آن استفاده شود. اين نقطه موقيعت ميانگين وزن جسم در فضا است.

 

ماده تاريك ( Dark Matter ) ماده ناشناخته اي كه ممكن است حدود 99 درصد مواد هستي را تشكيل دهد . مدار درحال از بين رفتن ( Decaying Orbit ) مداري كه اجسام در حال چرخش آن بصورت حلزوني شكل و به آهستگي به سمت مركز اوليه مدار كشيده مي شوند . در اين حالت شعاع مداد در طول زمان كم مي شود . براي مثال , وقتي يكي از ماهواره هاي زمين در مدار در حال از بين رفتن قرار مي گيرد , به درون جو زمين وارد شده و همين طور كه به سمت زمين مي آيد , مي سوزد .

مايكل كاليز (Collins, Michael) 1930 تا حال)، فضا نور آمريكايي و خلبان نيروي هوايي آمريكا است. كاليز مأموريت سه روزه جميني (Gemini) 10 ناسا را در 18 جولاي 1966 هدايت كرد. اين مأموريت بطور موفقيت آمیزي با يك وسيلة نقلية هدف مجزاي آجنا (Agena) ملاقات و آن را تعمير كرد، و در حين مأموريت دو بار در فضا راهپيمايي كرد. كاليز آپولوي 11 را در مأموريتي كه در 16 الي 24 جولاي 1969 انجام گرفت و طي آن نيل آمسترانگ (Neil Armstrong) و ادوين الدرين (Edwin Aldrin) را روي ماه پياده شدند،‌هدايت مي كرد. وي هنگامي كه آنها روي ماه فرود آمدند دور ماه چرخيد و بعداٌ آنها را مجدداٌ ملاقات كرد.

 

N=R*fs*fp*ne*fl*fi*fc*L معادله دريك ( Drake Equation ) فرمولي براي تخمين تعداد احتمالي تمدنهاي هوشمند دركهكشان ما. اغلب بخش هاي اين معادلات ناشناخته است .  L×  fe×fi  ×fl  ×ne  × fp ×fs  ×R  = N  در اين معادله N  تعداد تمدنها , R  ميانگين نرخ تشكيل ستاره در كهكشان ( حدود 20 ستاره در سال ) , fs كسري از ستاره ها ي با سياره ( حدود 0/5 ) , ne ميانگين تعداد سياراتي كه در منطقه قبل سكونت ( Habitable zone ) , يعني جاييكه آب به شكل مايع وجود دارد , قرار دارند . fl كسري از اين سياراتي كه حيات در حال تكامل است , fi كسري از جاهاييكه حيات باشعور مي شود , fe  كسري از گونه هاي هوشمندي كه مي توانند با ما ارتباط برقرار كنند و L  طول عمر ( به سال ) تمدن (كه كاملاً ناشناخته است ) . اين فرمول در سال 1961 توسط يك ستاره شناس رادويويي به نام فرانك دريك ( Frank Drake ) ارائه شد.

مدار بيضوي ( Elliptcal Orit ) مداري كه از يك شكل بيضوي تبعيت مي كند , بطوريكه جسم در خال چرخش حول پيكره اي ديگر ( كه در يكي از  كانونهاي بيضي قرار دارد ) مي چرخد . مشعل (خورشيدي)  (Faculae ) بخيه هاي درخشان روي خورشيد كه مرتبط با لكه هاي خورشيدي ست يا هر ناحيه كه درخشانتر از ناحيه اطراف يك سياره يا يك ماه است را مي گويند .

 

مسير تكاملي   ( Evolutionary Track ) تغيير در موقعيت يك ستاره در نمودار هرتز پرانگ  –  راسل       ( R – H و Russel  - Hetzprung  ). وقتي ستاره اي تكامل مي يابد مي تواند تاريخ آنرا روي اين نمودار تعقيب كرد .

ماه كامل  ( Full Moon ) دايره كاملي در آسمان از ماه كه درخشندگي خود را از خورشيد و زمين مي گيرد . در اينصورت , طرف هميشه روز آنرا مي بينيم . هنگاميكه ماه در طرف مقابل خورشيد و پشت زمين قرار مي گيرد , ماه كامل مي شود . پس در هرماه قمري مي توان يكبار ماه كامل را ديد . مدار هم زمان زميني ( Geosynchronous Orbit )   ماهوارهاي كه دوره مداري آن (GEO )24 ساعت ( برابر با دوره چرخشي كره زمين ) باشد , در يك مدار هم زمان زميني قرار دارد . در اين حالت ماهواره نزديك نقطه ثابتي بر روي كره زمين ( جايي نزديك به استوا ) باقي مي ماند. بسيار ي از ماهواره هاي هواشناسي و ارتباطي در مدار هم زمان قرار مي گيرند .

 

مدار زمين ساكن ( Geostationary Orbit ) ماهواره اي كه بالاي نقطه ثابتي بر روي كره زمين ( جايي در امتداد استوا ) باقي مي ماند, اين ماهواره در مدار زمين ساكن ( GSO ) است . دوره مداري ( برابر با دوره چرخشي زمين ) 24 ساعت است . يك مدار زمين ثبت هم زمان   ( Geosynchronous ) , دايره اي و با انحراف ( Inclination ) صفر است . تنها يك مدار زمين ساكن كه كمربندي به دور استواي كره زمين و در ارتفاع حدود 22236 مايلي ( 35786 كيلومتري ) است , وجود دارد. امكان ندارد كه ماهواره اي در مدار زمين ثابتي بالاي نقطه اي غير از نقاط هم امتداد با استوا وجود داشته باشد . بسياري از ماهواره هاي هواشناسي و ارتباطي در مدار زمين ساكن وجود دارند , اما از آنجا كه تمام آنها در مدار مشتركي وجود دارند و بايد براي جلوگيري از تداخل امواج , فاصله كافي از هم داشته باشند , تعداد آنها محدود است .

ماه محدب ( Gibbous Moon ) حالتي از ماه بين ماه كامل و ماه نيمه و يا نيمه و ماه كامل.

 

ماه هاروست ( Harvest Moon ) ماه كاملي كه به نظر از نظر زماني به اعتدال پاييزي بسيار نزديك است و در اواخر سپتامبر و اوائل اكتبر اتفاق مي افتد .

مسير هاياشي ( Hayashi Track ) مرحله اي در چرخه حيات يك ستاره كه در آن درخشش ستاره كاهش مي يابد , اما سطح دما ثابت باقي مي ماند و ستاره سري اصلي را وارد نمودار H-R  مي كند. مد (High Tide ) زماني كه آب دريا در بيشترين حد خود است . بیشترین مدها هنگامي حادث مي شود كه جذب گراني ماه باعث مي شود اقيانوس ها به سمت ماه و به سمت خارج ،برآمده مي شود .

 

مدار هذلولي  (Hyperbolic Oreit) مداري كه داراي گريز از مركزيت بيشتر از يك است .

مذاب برخوردي ( Impaet Melt ) سنگي كه حين تشكيل دهانه برخوردي ذوب مي شود . وقتيكه جسمي به يك سياره يا قمر برخورد مي كند و دهانه اي راشكل مي دهد ، انرژي برخورد باعث توليد دماهاي بسيار زيادي كه ميتواند سنگ اطراف را ذوب كند مي شود و استخرچه ها يا ورقه هايي از گدازه را بر روي كف دانه ايجاد مي كند . مذاب برخوردي داراي بافت بسيار متنوعي است . اما تركيب يكنواختي دارد و عمدتاً ا ز سنگهاي سياره يا قمر و كمي از مواد جسم برخورد شده (سيارك ، ستاره دنباله دار يا شهاب سنگ ) است .

 

ميل يا انحراف ( Inclination )   زاويه بين صفحه مدار و صفحه حاصل از عبور ساليانه خورشيد يا دايره البروج، انحراف محوري با حرفi   نشان داده مي شود .

موتور يوني   ( Ion Engine ) موتوري كه گاز را به منظور جلو بردن فضا ، يونيزه مي كند . بار الكتريكي براي يونيزه كردن گاز زنون ( گاز بي اثري مانند نئون يا هليم ) به كارگرفته مي شود . در يك منطقه الكتريكي يونها تا سرعت حدود 30 كيلومتر در ثانيه سرعت مي يابند . يونهاي پرسرعت زنون ، وقتي تحليل رفتند ، بيرون مي روند و فضا پيما در جهت دلخواه پيش مي رود. . اين نوع موتور 10 برابر موتورهاي مرسوم با همان ميزان سوخت ، كارايي بيشتري دارد . اين موتور تنها براي فضاي خارجي به كار برده مي شود.

 

ماس جميسون ( Jemison, Mae C. ) (17 اكتبر 1956 تاكنون ) اولين زن سياهپوستي كه به فضا رفت . دكتر جميسون ، جراح و پزشكي با تجربيات مهندسي بود. او در سال 1987 در برنامه فضايي  ناسا (NASA) پذيرفته شد و به عنوان متخصص ماموريت Endeavor (STS-47, Spacelab-J(  كه در 12 سپتامبر 1992 پرتاب شد و در 20 سپتامبر 1920 به زمين نشست ، به فضا رفت . دكتر جميسون در سال 1994 اردوي علمي بين المللي را در شيكاگو تاسيس كرد كه برنامه اي براي كودكان علاقه مند به علم و فضا بود .

مشتري مانند  ( Jovian )  به معني يا مرتبط با سياره مشتري . مشتري (Jupiter ) بزرگترين سياره سيستم خورشيدي و پنجمين سياره از خورشيد. اين غول گازي داراي جوي ضخيم ، 17 قمر و يك حلقه تيره مبهم دارد . برجسته ترين اشكال آن وجود نوارهايي در ارتفاعات آن و يك لكه قرمز بزرگ ( كه يك طوفان است ) در سطح آن ، مي باشد.

 

مقياس دماي كلوين  ( Kelvin Temperature Scale ) اين مقياس طوري طراحي شده است كه صفر درجه كلوين به عنوان صفر مطلق تعريف مي شود و اندازه يك واحد آن برابر با اندازه يك واحد سليسيوس است . آب در 16/273 درجه كلوين يخ مي بندد و در 16/273 درجه كلوين جوش مي آيد . اين مقياس دمايي توسط لرد كلوين ( ويليام تامپسون، 1824 تا 1907 – Lord Kelvin William Thampson  ) طاحي شد  ( 32+ C905= F ، 273+C= K

كلوين ( Kelvin ) لرد كلوين يا ويليام تامپسون ( 1824 تا 1907  William Tham pson ) ، كسي بود كه مقياس كلوين را طراحي كرد . بر طبق  اين مقياس صفر درجه كلوين به عنوان صفر مطلق در نظر گرفته مي شود و اندازه يك درجه به اندازه يك درجه سليسيوس است . آب در 16/273 درجه كلوين يخ مي بندد و 16/373 درجه مي جوشد .

 

موج كلوين  ( Kelvin Wave )   بر آمدگي ملايم اما عظيمي از آب گرم در اقيانوس آرام . اين حجم آبي چند درجه گرمتر و تنها 5 تا 10 سانتي متر بلند تر از آبهاي اطراف است اما پهنا ي آن صدها كيلومتر است .

مايع (Liquid)  حالتي از ماده كه مولكولها در آن به يكديگر نزديكند و مي‌توانند به آرامي حركت كنند. مدار كوتاه زمين (Low Earth Orbit) يك ماهواره وقتيكه در نزديكي بالاي جو زمين و در ارتفاع حدود100  تا 200 مايلي (160 تا320  كيلومتري) دور مي زند   در مدار كوتاه زمين (LEO) قرار دارد. اين ماهواره‌ها تقريباً در 90 دقيقه زمين را دور مي‌زنند

 

ماه قمري (Lunar Month)  زمان بين ماه نو و ماه كامل كه 29 روز و 12 ساعت و 44 دقيقه طول مي‌كشد. ماشين پرسه زن ماه (Lunar Rover) وسيله نقلية جيپ مانندي كه فضانوردان حين مأموريت‌هاي15،16 و 17 آپولو براي رانندگي روي سطح ماه بكار مي‌برند. وزن آن 450 پوند (يا 75  پوند در جاذبة‌ ماه) بود و مي‌‌توانست 1000 پوند زميني را حمل كند. در پرواز از زمين به ماه، ماشين پرسه زن ماه به سفينه ماه نشين وصل بود. هم اكنون سه عدد از اين ماشين ها روي ماه جا مانده‌اند.

مراحل قمري (Lunar Phases)  هنگاميكه ماه به دور خورشيد مي چرخد، شكل ماه تغيير مي‌كند. اين امر به علت تفاوت در مقدار بخش درخشاني‌ست كه رو به ما قرار دارد. اين شكل از ماه كامل (هنگاميكه ماه بين خورشيد و ماه قرار دارد) تا ماه نو (وقتي مابين خورشيد و زمين قرار دارد) تغيير مي‌كند. مراحل ماه شامل: ماه نو،‌ هلال اول ماه، ربع اول ماه، بيشتر از ربع اول ماه (Waxing gibbous)، ماه نيمه، بيشتر از نيمه ماه (Waining gibbous) ،ربع آخرماه، هلال آخر ماه و ماه نو.

 

ماگما  (Magma) سنگ مذابي (گدازه) كه سنهاي آذرين از آنها بوجود مي‌آيند.

ماكو (MACHO) به معني جسم هاله‌اي فشردةتوده‌اي   (Massive Compact Halo Object) اجسامي هستند كه مي‌توانند به عنوان برخي يا تمام مواد تاريك واقع در هالة كهكشان ها درنظر گرفته نشوند مانند كوتوله‌هاي سفيد، ستاره‌هاي  نوتروني و سياه چال ها.

 

مایازارا (Maiasaura) اولين دايناسور در فضا (دايناسوري با نوك شبيه اردك) قطعه‌اي از استخوان بچة اين دايناسور و پوستة تخم آن توسط فضانورد لورن آكتون (Loren Acton) در مأموريت 8 روزة ناسا (اسپيس لب 2 – (Spacelab 2 در سال 1985 به فضا برده شد.فسيل‌هاي تاريخي مایازارا هم اكنون در موزة راكيز (Rockies)در مونتانا وجود دارد.

اندازة ميدان مغناطيسي (گاوس) در استواي زمين 0/32  گاوس در قطب هاي زمين 0/62 گاوس آهنرباهاي يخچال 102 گاوس لكه‌هاي خورشيدي 103 گاوس ميدان توليد شده در آزمايشگاه 105 گاوس ستاره‌هاي بالا ميدان مغناطيسي 104 × 8 گاوس ميدان مغناطيسي  (Magnetic Field)‌ ناحية نزديك يك آهنربا كه در آن ناحيه آهنرباهاي ديگر  تحت تأثير قرار مي‌گيرند. ميدان مغناطيسي زمين احتمالا به وسيله هسته نيكل – آهن درون آن ايجاد مي‌گردد. اين ميدان از قطب شمال تا قطب جنوب كشيده شده و در طي زمان زمين شناسي چندين بار معكوس شده است. در سال 1600 ويليام گيلبرت اين فرضيه را عنوان كرد كه زمين يك آهنرباي بسيار بزرگ است.

 

مغناطيس كره (Magnetosphere) محيط مغناطيسي كرة زمين. كرة زمين يك دو قطبي بسيار بزرگ است. احتمالاً ميدان مغناطيسي زمين به واسطة هستة نيكل – آهن مذاب آن بوجود مي‌آيد. اين ميدان بين قطب شمال و جنوب كشيده شده و در طي تاريخ زمين شناسي چندين بار از اين حالت معكوس شده است. ذرات باردار در خطوط ميدان مغناطيس كره به دام مي‌افتند. در سال 1600، ويليام گيلبرت (William Gilbert) فرضيه‌اي بر اينكه كرة‌ زمين مانند يك آهنرباي بزرگ عمل مي كنند را ارائه كرد. در سال 1959 توماس گلد (Thomas Gold) نام مغناطيس كره را به آن داد. مغناطيس كرة‌ زمين تحت تأثير  دماي خورشيدي (يونها و الكترونهاي ساتع شده از خورشيد) تا مسافت‌هاي زيادي در فضا پخش مي‌شود. مغناطيس كرة زمين از 60 تا 37280 مايل (100 تا 60000 كيلومتر) به سمت خورشيد و بيش از 186500 مايل (300000 كيلومتر) در جهت مخالف باد خورشيدي گسترش دارد  كه دم مغناطيسي كرة زمين را مي‌سازد.

 

مريخ (Mars)  چهارمين سيارة ازخورشيدكه قرمزرنگ است.   ماده (Matter) اجسام فيزيكي از ماده ساخته شده‌اند. ماده مي‌تواند در چهار حالت وجود داشته باشد (جامد، مايع، گاز و پلاسما) و چند حالت ديگر مانند سيالات بحراني و گازهاي واپاشيده.

منطقة تبديل توالي اصلي  (Main Sequence Turnoff)  جايي در نمودار هرتز پرانگ – راسل (Hertzsprung-Russell Diagram) كه ستارة سن دار در حال چرخشي شروع به تمام كردن هيدروژن خود در هسته‌اش كرده و ضبط مي‌شود و بنابراين از توالي اصلي دور مي شود.

 

مروسفر (Mesosphere)  لاية جوي بين آستنوسفر در زير و يونسفر در بالا. خصوصيت اين لايه كاهش سريع دما با افزايش ارتفاع در آن است. اين لايه از 31 تا 50 مايلي (17 تا 80 كيلومتري) بالاي سطح زمين گسترش دارد.

مگاپارسس  (Megaparsec)  MPC، واحد فاصله كه برابر با يك ميليون پارس، 106 × 3/26 سال نوري يا 1019 × 3/085678 كيلومتر است. گروه محلي كهكشانها (Local Group) تقريباً يك مگا پارسس قطر دارد.   متان (Methane)  CH4 گازي بي بو، بي رنگ و قابل اشتعال

 

ميليكان (Millikan) روبرت آندروزميليكان (22 مارس 1868 تا 19 دسامبر 1953)‌فيزيكدان آمريكايي و كسي كه بار الكترون (سال 1911، با آزمايش قطره چكان) را اندازه گرفت. وي پرتوهاي آسماني (Cosmic Rays) را در سال 1928 و زمانيكه تشعشع كيهاني را مطالعه مي‌كرد، نامگذاري كرد. او در سال 1923 جايزة نوبل فيزيك را در رشتة فيزيك و به خاطر كار بر روي بار الكترون و اثر فتوالكتريك گرفت. ميليكان كتابهاي زيادي نوشته است. ميلي بار (Millibar)  واحد فشار و برابر با هزار بار

متيس (Metis) نزديك ترين قمر از 16 قمر مشتري با قطر 15 مايل (40 كيلومتر) و فاصلة 795000 مايلي (128000 كيلومتري) از مشتري و در مدار اصلي آن. متيس و قمر بعدي آن آدرسيتا (Adrastea)، احتمالاً از مبناء غبار در اين حلقه هستند. جرم متيس 1016 × 9 كيلوگرم. اين قمر هر 0/294780 روز زميني يك بار به دور مشتري مي‌گردد كه اين از سرعت چرخش مشتري به دور محور خود بيشتر است. اين قمر توسط استفن سينوت (Stephen synnott) در سال 1980 كشف شد.

 

ميماس (Mimas)  بزرگترين قمر زحل به قطر 235 مايل (390 كيلومتر) كه در فاصله 116000 مايلي از زمين مي‌چرخد. ميماس داراي سطح بسيار دهانه داري است كه داراي يك دهانه بسيار بزرگ به نام هرشل (Herschel) است. قطر اين دهانه حدود يك چهارم قطر ماه (80 مايل = 130 كيلومتر) پهنا دارد. كوه مركزي هرشل 4 مايل (6 كيلومتر) ارتفاع دارد كه بزرگتر از قلة اورست است. اين قمر دماي بسيار پاييني دارد. (300 – درجه سانتي گراد يا 328 – درجه فارنهايت) دورة‌ مداري آن تقريباً 22/5 روز زميني است. ميماس در سال 1789 توسط ويليام هرشل (William Herschel) كشف شد.

ميليون MILLION(1,000,000)  هزار هزار، دايناسور ها ميليونها سال قبل زندگي مي‌كردند. مير (Mir)  كه به زبان روسي به معني صلح است، ايستگاه فضايي روسي و اولين مسكن نيمه موقت انسان در مدار دور زمين است. اولين بخش مير در 20 فوريه 1986 به فضا پرتاب شد كه براي 15 سال به دور زمين چرخيد. مير از بخشهاي بسيار متفاوتي كه در طول سالها به آن وصل بود ساخته شده بود. هر بخش عملكرد متفاوتي ارائه مي‌داد. فضانوردها و فضاشناس هاي كشورهاي زيادي در مير زندگي كردند و آزمايشات علمي زيادي انجام دادند. مير در 23 مارس 2001 به زمين بازگشت.

 

مينتاكا (Mintaka) يا دلتا جباريها (Delta Orions) خارجي ترين و بي رنگ ترين ستاره از سه ستارة اصلي كه كمربند اوريون (Orion) كه صورتي فلكي در نيمكرة شمالي ست، را شكل مي دهد (دو ستارة‌ ديگر اين كمربند آلنيتاك - Alnitak –و آلنيلام Alnilam است).مينتاكا كه به معني كمربند است بسيار نزديك به استواي آسماني قرار گرفته است. اين ستاره، هفتمين ستارة درخشان در كمربند اوريون است (ستاره‌اي متغير با قدرت درخشندگي 2/22 تا 2/5 كه يك ستاره جفت است). اين ستاره تقريباً 915سال نوري از زمين فاصله دارد و نوع طيف آن 9.5 II است.

ميراندا (Miranda) يكي از هجده قمر اورانوس كه داراي قطري برابر با 290 مايل (470 كيلومتر) و جرمي برابر با  6.3*10+19  كيلوگرم است. سطح اين قمر داراي گودالهاي بسيار بزرگي است و به نظر مي‌رسد بارها خرد شده باشد. در سطح آن  شكاف روشن و  V شكلي وجود دارد كه به آن لقب شورون (Chevron) داده‌اند. ميراندا در فاصله‌اي حدود 80000 مايل (129780 كيلومتر) از اورانوس به دور آن مي‌چرخد و طول سال آن 8/33 ساعت است. اين قمر در سال 1948 توسط جرارد كويپر (Gerard Kuiper) كشف شد.

 

ماريا ميشل (Mitchell, Maria) (1 آگوست 1818 تا 28 ژوئن 1889)، اولين زن استاد نجوم ايالات متحده، در سال 1865 ماريا ميشل استاد نجوم دانشكدة وسار (Vessar College) پاوگكيپسي نيويورك (Paughkeepsi) شد. وي كه قبلاً كتابدار بود، در سال 1847 ستاره دنباله دار را كشف كرد، سياره‌هاي مشتري و زحل را مطالعه كرد و از بسياري از ستاره‌ها عكس گرفت. علي‌رغم موفقيت‌هايش، وقتي رصدخانة واتيكان در ايتاليا را ديد، تنها اجازه يافت در طول روز وارد رصدخانه شود. وي اولين زني بود كه در سال 1848 در آكادمي هنر و علوم آمريكا، انجمن پيشرفت علم (1850) و جامعة فيلسوفي آمريكا (1869) پذيرفته شد. ميشل يكي از بنيانگذاران انجمن آمريكايي براي پيشرفت زنان (1873) بود.

مولداويت (Moldavite)  سنگ قيمتي ناياب، شيشه‌اي، شفاف و سبز پر رنگ كه در واقع يك تكتيت سيليكاته است. تكتيت كاني‌ست كه هنگام برخورد يك شهابسنگ به سطح كرة زمين و در نتيجه ذوب كردن و پراكنده كردن سنگ اطراف، بوجود مي‌آيد. اين گوهر تنها در بوهمياي جمهوري چك (Bohemia) يافت مي‌شود. مولداويت در اواخر سال 1800 كشف شد. دهانه برخوردي كه مولداويت در آنجا شكل گرفته است متعلق به 14/7 ميليون سال قبل است. سختي موس مولداويت 5/5 تا 6/6 است. تداخل هاي حباب ها گاز و كره‌هاي نيكل – آهني در اين كاني متداول است. اين شيشة طبيعي و زمان ماقبل از تاريخ درجواهر سازي، مواد مذهبي و اشياء تزييني به كار گرفته مي شده.

 

ماشين ماه (Moon Buggy) يا وسيله نقلية گشت زن ماه (Lunar Roving Vehicle) وسيلة‌ نقليه جيپ مانندي كه فضانوردان در طول مأموريت هاي فضايي، 15، 16 و 17 از آن براي حركت روي سطح ماه استفاده مي‌كردند. اين وسيله 450 پوند (تا 75 پوند در جاذبة ماه) وزن داشت و مي‌توانست 1000 پوند زميني را حمل كند. بر روي سطح ماه هم اكنون سه عدد از اين وسايل نقليه جا گذاشته شده است.

مونس  (Mons)  يعني كوه، مانند المپيوس مونس (Olympus Mons) كه كوهي (آتشفشان غير فعال) بر روي سطح مريخ است.

 

ماتينك (Muttnik)  واژه‌اي كه بسياري از مردم براي سگي كه در مأموريت اسپوتنيك 2 (Sputnik 2) به فضا فرستاده شد بكار مي بردند. بين سال 1958 و 1967 روسية كنوني 13 سگ براي آمادگي براي مأموريت هاي آينده به فضا فرستاد. لاليكا (Lalika) كه به زبان روسي به معني پارس كننده مي‌باشد اولين سگ در فضا بود. اين سگ ماده در 3 نوامبر 1957 به فضا فرستاده شد.

ماه (Moon) تنها ماهوارة طبيعي زمين كه هر ماه يك بار (27 روز و 8 ساعت) به دور زمين مي‌گردد. فاصلة آن از زمين 240000 مايل (384000 كيلومتر) و دماي آن بين ‎ْ320 – تا 248 درجة فارنهايت (120 تا 160 درجة سانتي گراد) است. ماه جو ندارد.

 

موسس – سي ان ((MUSES - CN يك گشت زن بسيار ريز ژاپني به اندازة يك كتاب كه براي Mu Space Engineeving Spacecroft (فضاپيماي مهندسي فضايي مو)، C به معني سومين سري توليد و N به معني NASA است. اين گشت زن در سال 2002 از ژاپن پرتاب شد اين ماشين كوچكترين گشت زني‌ست كه تا به حال در مأموريت فضايي پرواز كرده است. اين گشت زن مي‌تواند نمونه‌هاي سنگي را آزمايش كند، تصوير ويدئويي رنگي به زمين بفرستد، نمونة سنگي جمع كند و نهايتاً در سال 2006 به زمين برگردد.

ماه نو (New Moon)‌‌ مرحله‌اي از شكل ماه كه در آن ماه از زمين قابل رويت نيست، زيرا آن طرف ماه كه رو به ما است، توسط خورشيد روشن نشده است. مجموعة سوالات آلبرز  (Olber's Paradox)  سئوالات ظاهراً ساده كه اصلاً توسط ويليام هالي (Wm. Halley) فرموله شد و سپس توسط آلبرز منتشر گرديد. برخي از اين سوالات شامل:‌ «چرا آسمان شب تاريك است؟ چرا نور ستاره نمي‌تواند شب را روشن كند؟» اگر هستي مشخصاً پيرو پر از ستاره ها است، پس به هر سمت كه نگاه كنيد، ستاره‌اي بايد وجود داشته باشد كه آسمان را روشن كند. جواب اين سؤالات هم در انبساط هستي (تغيير رنگ قرمز ستاره‌هاي در حال حركت كه نور قابل رويت را كم مي‌كند) و هم در سن نامعين هستي پنهان است.

 

مدار (Orbit) مسير بسته اي كه يك جسم هنگامي كه دور جسمي ديگر ميچرخد، طي مي‌كند. عموماًُ مدارهاي بيضوي اند اما ممكن است در اثر حضور يك پيكرة ديگر مختل شوند و حتي ممكن است به اشكال غير معمولي شوند.

ميل مداري (Orbital Inclination) زاوية بين صفحة يك مدار صفحة خورشيدي كه آنرا با «i» نشان مي‌دهند.

 

مراحل ماه  (Phases of the Moon) همانطور كه ماه به دور زمين مي‌چرخد، شكل ظاهري آن تغيير مي‌كند، اين امر به علت تفاوت در ميزان بخش درخشان ماه كه رو به ما است، مي‌باشد. شكل ما از حالت كامل (كرة زمين بين خورشيد و ماه) تا ماه نو (ماه بين خورشيد و كرة زمين است) تغيير مي‌كند.

ماه ربع (Quarter moon) ماه ربع شبيه يك نيمدايره است كه يك چهارم مدار خود به دور زمين را طي كرده است. در اين حالت يك چهارم سطح ماه قابل رويت خواهد بود. به آن ماه نيمه هم مي‌گويند.

 

مقياس ريشتر (Richter Scale) مقياس الگاريتمي كه شدت يك زمين لرزه را اندازه مي‌گيرد. اين مقياس در سال 1935 توسط چارلز ريشتر (Charles F. Richter) توسعه يافت. بزرگي يك زمين لرزه از لگاريتم ارتفاع امواج ثبت شده در لرزه‌نگار محاسبه مي‌شود، نبوگوتنبرگ (Beno Gutenberg) هم كاربرد عمومي تر مقياس ريشتر را نشان داد.بزرگي 2 و كمتر از آن را ريز زمين‌لرزه مي‌گويند كه مردم آنرا حس نمي‌كنند. زمين لرزة با بزرگي 4  /5 يا بيشتر توسط تمام لرزه‌نگارهاي دنيا ثبت مي‌شود.

مدار پس رونده  (Retrograde orbit) وقتي كه جسمي هنگامي كه از قطب شمال مدار عبور خورشيد به آن نگريسته، به نظر داراي حركت معكوس (در جهت عقربه‌هاي ساعت) است، آن جسم در مدار پسرونده قرار داد. مدارهاي پس رونده بسيار غيرمعمول هستند. قمر تريتون (Triton) در مدار پسروندة به دور نپتون مي‌گردد.

 

ماهواره (Satellite) اجسامي هستند كه به دور يك سياره يا قمر مي‌چرخند. ماهواره‌هاي ساخت بشر فراواني همراه با تنها قمر زمين (ماه) به دور كرة زمين مي‌چرخند.

موشك (Rocket) يك موشك ماشيني است كه خود را در فضا به پيش مي‌برد و كنترل مي‌كند.

 

محور نيمه اصلي (Semi- Major Axis) بخشي از محور يك بيضوي كه نصف طول خط آن ، بلندترين بخش بيضي را قطع مي كند.

محور نيمه فرعي   (Semi- Minor Axis) بخشي از محور يك بيضوي كه نصف طول خط آن ، كوتاهترين بخش بيضي را قطع مي كند.

 

موج ضربه اي (Shock Wave) موج پرفشاري در هر واسطه الاستيك (مانند هوا، آب و يا جامد) كه بوسيله روشنايي، انفجار و يا هر پديده فوق صوتي كه تغييرات بزرگ و ناگهاني در فشار بوجود آورد، بوجود مي آيد. مقارنه خورشيدي (Solar Conjunction) هنگامي كه يك سياره در نزديكترين فاصله به خورشيد قرار مي گيرد. بطوري كه از زمين ديده شود، مقارنه خورشيدي بوجود مي آيد. عموماً اين بدين معني است كه سياره نمي تواند ديده شود. زيرا درخشندگي خورشيد، سياره را از ديد حذف مي كند. در اين مورد ، هنگامي كه سياره از وسط خورشيد عبور مي كند، استثناء وجود دارد.

ماهواره چوپان (Shepherd Satellite) ماهي از سياره كه در امتداد حلقه آن سياره مي چرخد بطوري كه نيروهاي گرانی قمر حلقه را محدود كرده و به آن لبه تيزي مي دهد. مثالهاي ماهواره هاي چوپان شامل اقمار زحل، يعني پرومتيوسPrometheus)  ) و  پاندورا (Pandora) هستند كه حلقه F خارجي و باريك را كنترل مي كنند. پيتر گلدريش (Peter Goldreich)  و اسكات ترمين (Scott Tremaine) ايده اقمار چوپان را در سال 1979 براي توضيح اينكه چرا حلقه هاي اورانوس اينقدر باريك هستند، ارائه دادند.

 

منظومه شمسي (Solar System) يك سيستم خورشيد گروهي از سيارات، اقمار ، سياركها و سنگهاي آسماني است كه به دور ماه مي چرخند. در منظومه شمسي ما، 9 سياره ، بيش از 61 ماه و بسياري از اجسام ديگر در مدار خود به دور خورشيد مي گردند. منطقه فرورانش (Subduction Zone)  ناحيه اي در پوسته يك سياره كه لبه يك صفحه قاره اي اقيانوسي به زير صفحه ديگر رانده شده است.

ماموريت استارداست (Stardust Mission) ماموريتي كه براي بدست آوردن اطلاعات درباره سنگهاي آسماني طراحي شده است. در اين ماموريت يك نمونه قطعات ستاره دنباله دار گرفته شد و آنها را به زمين آورده شد. فضاپيماي كوچك (حدود 770 پوند = 350 كيلوگرم) در 7 فوريه 1999 پرتاب شد و در ژانويه 2004 به ستاره دنباله دار وايه 2 (Wild 2) رسيد. اين فضاپيما در 15 ژانويه 2006 به زمين باز خواهد گشت و در يوتاي غريي ايالات متحده  (Western Ulth,USA) به زمين نشست.

 

مثلث تابستان (Summer Triangle) گروه ستاره هاي درخشان سه گانه (شامل ستاره دم(Deneb، ستاره نسر واقع يا كركس نشسته (Vega) و صورت فلكي نسر طاير يا كركس پرنده (Altair) كه طي تابستان در نيمكره شمالي قابل مشاهده است. مثلث تابستان صورت فلكي نيست بلكه يك ستاره وار (asterism) است.

مدار همزمان  (Supersynchronous Orbit)  نوعي مدار انتقالي (مدار موقتي كه يك ماهواره قبل از پرتاب به مدار هدف و مطلوب خود، در اين مدار قرار مي گيرد. يك ماهواره وقتي در مدار همزمان قرار دارد كه آپوجي آن  apogee ، (دورترين نقطه مدار) بسيار بزرگتر از ارتفاع زمين همزماني نهايي باشد). سپس ، ماهواره به مدار زمين همزمان يا زمين ثابت خود انتقال پيدا مي كند.

 

مدار/ چرخش همزمان  (Synchronous Orbit/Rotation) وقتي كه دوره مداري يك ماهواره مشابه دوره چرخشي به دور محورش باشد، آن ماهواره در مدار همزمان (يا چرخش همزمان) قرار دارد. ماه در مدار همزمان قرار دارد، بطوريكه هميشه يكطرف ماه رو به زمين است. اگر از ماه به آسمان نگاه كنيم، زمين نيز چنين حالتي را دارد. گاهي اوقات واژه همزماني به معني زمين همرماني  (geosynchronous) يا زمين ثابت (geostationary) كه باعث سردرگمي هم مي شود، به كار گرفته مي شود

ماه هلالي   (Synodic Month) يا ماه قمره، زماني ست بين دو ماه كامل يا نوي متوالي. اين ماه 29 روز و 12 ساعت و 44 دقيقه طول خواهد كشيد. مقياس تورينو   (Torrino Scale) مقياس ارزيابي خطر براي نشان دادن استعداد خطر مربوط با سنگ هاي آسماني و سياركهايي كه ممكن است با زمين برخورد كنند. اين مقياس انرژي جنبشي (مرتبط با جرم و سرعت جسم) اجسام مختلف را كه احتمال تصادف با زمين را دارند، يادآور ميشوند. مقياس تورينو توسط دكتر ريچارد بينزل  (Dr.Richard Binzel) كشف شد.

 

مغناطيس محدود كننده بصري (Visual Limiting Magnitude) مغناطيس تارترين ستاره كه ميتوانيد بالای سرخود (Zenith) ببينيد.

موج  (Wave) آشفتگي حامل انرژي كه در فضا حركت ميكند. برخي مثالهاي موج،‌ موج در آب، موج هاي صوتي و موجهاي نوري هستند.

 

معادله موج (Wave Function) (يا معادله شرودينگر (Schrodinger معادله ديفرانسيلي در نظريه كوانتوم كه از لحاظ رياضي احتمال چگالي يك جسم در فضا و زمان را تشريح ميكند.

منفجر كننده پرتوايكس (X-Ray Burster) جسمي كه انفجارات پرتوهاي ايكس صادر ميكند.

 

منطقه البروج (Zodiac) نواري از 12 صورت فلكي در امتداد صفحه عبور ساليانه خورشيد. صورت فلكي منطقه البروج شامل: صورت فلكي جدي يا بزغاله نر (بمعني بز (Capricon، صوزت فلكي دلو (بمعني آب زا (Aquarius صورت فلكي حوت (بمعني ماهي  (Pisces، صورت فلكي حمل يا بره (بمعني قوچ Aries)، صورت فلكي ثور (بمعني گاو نر (Taurus،  صورت فلكي جوزا يا دو پيكر (بمعني دو قلوها  Gemini) ، صورت فلكي سرطان يا خرچنگ (بمعني سرطان Cancer)  اسد يا شير  (بمعني شير Leo)،  صورت فلكي سنبله يا عذرا (بمعني باكره Virgo)، صورت فلكي ميزان (بمعني ترازو (Libra صورت فلكي عقرب يا كژدم (بمعني عقرب  Scropio)، صورت فلكي قوس يا رامي  (بمعني كماندار (Sagitharius