V

 

خلا (Vacuum)

فضايي بدون فشار گازي و يا با كمي فشار گاز.

 

جيمز ون آلن

(Van Allen, James A.)

فيزيكدان آمريكايي كه كمربندهاي بادامي شكل تشعشع در اطراف زمين را كشف كرد (كمربندهاي وان آلن).

 

 

كمربندهاي وان آلن

(Van Allen Belts)

كمربندهاي تشعشع وان آلن، دو كمربند گازهاي يونيزه (پلاسما) هستند كه دور زمين را احاطه كرده اند. اين كمربندها در اثر برهم كنش بين ميدان مغناطيسي زمين و بارخوشيدي (جريان يونها يا همان ذرات باردار الكتريكي ، كه توسط خورشيد پراكنده ميشوند) بوجود ميآيند. ذرات (پلاسما) بوسيله مغناطيس كره زمين به دام ميافتد. وقتي ذرات سرگردان اين كمربندها با هوا برخورد ميكنند، نور خارج ميكنند و باعث تشكيل آورورا (aurora) ميشوند.

 

بعضي ستاره هار متغير

نوع تنوع

حدود قدرت درخشندگي

دوره (روز)

اتا آئولا
(Eta Auilae)

قيفاووسي

4/4-3/5

7/2

آر كارينا
(R Carinae)

شگفت اختر ياستاره اعجوبه
(Mira)

10/5-3/9

308/7

آر قنطورس
(R Centauri)

شگفت اختر ياستاره اعجوبه
(Mira)

11/8-5/3

546/2

دلتا سفي (DeltaCephi)

قيفاووسي

(Cepheid)

4/4-3/5

5/4

شگفت اختر ياستاره اعجوبه (اوميكرون ستي) Mira (OmicronCeti)

شگفت اختر ياستاره اعجوبه
(Mira)

9/3-3/4

332/0

زتاجمينوريوم (Zeta Geminonum)

قيفاووسي
(Cepheid)

4/2-3/7

10/2

دلتا ليبرا (Delta Librae)

دوگانه كسوفي
(Eclipsing binary)

5/9-4/9

2/3

Algol
(Beta Persei)

دوگانه كسوفي
(Eclipsing binary)

3/4-2/1

2/9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ستاره متغير

ستاره متغير

(Variable Star)

ستاره اي كه درخشندگي آن به طور منظم تغيير مي كند. اين ستاره ها مي توانند داراي دوره هاي متغيري از دقيقه تا سال باشند. تغييرات ظاهري درخشندگي به علت پديده هاي مختلفي صورت مي گيرد. برخي از نظر اندازه تغيير ميكنند، برخي ماده پرتاب ميكنند و برخي ديگر بطور جفتي قرار دارند و متناوباَ همديگر را تار  و روشن ميكنند.

 
 

وارانا (Varuna)

جسم بزرگ كوئپري (kuiper) در منظومه شمسي ما كه در فاصله دوري از خورشيد به دور آن ميچرخد. وارانا (2000 WR106) پيكره سنگي با قطر حدود 900 كيلومتر كه در مدت 285 روز به دور خورشيد ميچرخد و داراي قدرت درخشندگي 20 است. اين جسم فرانپتوني (TNO) در 28 نوامبر 2000 در رصدخانه كيت پيك(Kitt Peak Observatiry) توسط روبرت مك ميلان (Robert Mc Millan) کشف شد.

 

وستيتاس(Vastitas)

دشت بزرگ بسيار گسترده.

 

بردار (Vector)

يك مقدار به علاوه يك جهت. يك بردار ميتواند توسط يك فلش كه طولش مقدار عدد و جهتش، حهت را نشان دهد، نماس داده شود. براي مثال سرعت يك بردار سرعت است، زيرا به شما ميگويد يك جسم چقدر سريع و در چه جهتي حركت ميكند.

 

ستاره نسر واقع يا كركس نشسته

(Vega)

يا آلفاليرا  (Alpha Lyrae)، ستاره بسيار درخشاني در صورت فلكي ليرا كه ستاره چنگ (Harp Star) يا فيديس (Fidis) هم شناخته ميشود. ستاره نسر واقع يا كركس نشسته پنجمين ستاره درخشان آسمان به رنگ آبي كمرنگ است. اين ستاره حدود 25 سال نوري از زمين فاصله دارد و نوع طيفي آن AOVa است. صفحه اي از غبار دور ستاره نسر واقع يا كركس نشسته را احاطه كرده است كه احتمالاَ سياره ها از آن بوجود آمده اند. ستاره نسر واقع يا كركس نشسته به همراه ستاره دم (Denb) و صورت فلكي نسر طاير يا كركس پرنده (Altair)، مثلث تابستان را ميسازند.

 

سرعت (Velocity)

 ميزان حركت در واحد زمان و جهت حركت يك جسم سرعت (Speed) داراي اطلاعات كمتري است و يك اسكولار محسوب ميشود.

پراكندگي سرعت

 (Velocity Dispersion)

حدود يا ميانگين سرعت هاي مختلف كه با حركات داخلي اتفاقي در يك سيستم مانند كهكشان يا خوشه كروي يافت ميشود.

 

ناهيد (Venus)

دومين سياره از طرف خورشيد است.


 

 

اعتدال بهاري

 (Vernal Equinox)

ايامي كه دوره هاي روز و شب آن با هم برابر هستند. در سال دوبار اعتدال شبانه روز اتفاق مي افتد و آن زمانيست كه خورشيد از جلوي استواي آسماني عبور ميكند. اعتدال بهاري در 21 مارس و اعتدال پائيزه در 21 سپتامبر اتفاق مي افتد.

 

 

ورونيكا(Veronika)

 (VN1906) یا (612) شبه قاره اي كه در 8 اكتبر 1906 توسط آگست كف  (August Kopff) در آلمان كشف شد.

 

ويكينگ (Viking)

ناسا دو ماموريت ويكينگ داشت، ويكينگ 1 و 2 كه هر دو در سال 1975 پرتاب شدند و به يك چرخاننده و يك فرودآورنده مجهز شده بودند. در اين ماموريت عكس هايي از مريخ و قمرهايش به زمين فرستاده شد.

 

 صورت فلكي سنبله يا عذرا

(Virgo)

صورت فلكي در منطقه البروج (Zodiac) كه در امتداد صفحه عبور خورشيدي و بين صورت فلكي  اسد يا شير  (Leo) و صورت فلكي ميزان (Libra) قرار دارند. درخشانترين ستاره آن اسپيكا (Spica) به معني گوش گندم است،‌  صورت فلكي سنبله يا عذرا دومين صورت فلكي بزرگ (از 88 صورت فلكي) بعد از هادرا (Hydra) است.

 

خوشه  صورت فلكي سنبله
يا عذرا

 (Virgo Cluster)

خوشه وزيني متشكل از 100 كهكشان (M100,M90,M87,M61) و گاز داغ پراكنده كننده اشعه ايكس است. اين خوشه غالباَ‌ درون   صورت فلكي سنبله يا عذرا قرار گرفته است. اين خوشه تقريباٌ َ‌ 60 ميليون سال نوري از زمين فاصله دارد و نزديكترين خوشه كهكشانها به كهكشان راه شيري است.

 

 

گرانروي (Viscosity)

ميزان مقاومت ماده در برابر جريان يافتن، گرانروي در نتيجه اصطكاك داخلي مولكولهاي مواد است. مواد با گرانروي بالا با سرعت جريان نمي يابند و مواد با گرانروي پائين، سيالتر و روانتر هستند.

 

طول و موجهاي قابل مشاهده

 (Visible Wavelengths)

بخشهايي از تشتشع الكترومغناطيسي كه ميتوانيم ببينيم. اين طول موجها از قرمز (بلندترين طول موجها در حدود 700 نانومتر) تا بنفش (كوتاهترين طول موج و در حدود 400 نانومتر) تغيير ميكند.

 

 

دوگانه بصري

 (Visual Binary)

جفت ستاره دو گانه اي كه به اندازه كافي براي ديده شدن به عنوان اجسام مجزا، دور هستند.

 

مغناطيس محدود كننده بصري

(Visual Limiting Magnitude)

مغناطيس تارترين ستاره كه ميتوانيد بالای سرخود (Zenith) ببينيد.

 

ستاره

قدرت درخشندگي مطلق بحري

قدرت درخشندگي ظاهري

فاصله تا زمين (سال نوري)

خورشيد

4/8  +

26/72 -

-

ستاره شعراي يماني  (Sirius)

1/4 +

1/46 -

8/6

ستاره سهيل (Canopus)

2/5 +

0/72 -

74

ستاره رجل قنطورس
(Rigel K.)

4/4 +

0/27 -

4/3

Arcturus

0/2 +

0/04 -

34

ستاره نسر واقع يا كركس نشسته (Vega)

0/6 +

0/03

25

ستاره عقيق (Capella)

0/4 +

0/08 +

41

ستاره رجل الجبار (Rigel)

8/1 -

0/12 +

900

ستاره منكب الجوزا يا يد الجوزا (Betelgeuse)

7/2 -

0/7 +

1/500

صورت فلكي نسر طاير يا كركس پرنده (Altair)

2/3 +

0/77 +

16

ستاره دم(Deneb)

7/2 -

1/25 +

1/500

پروكسيما قنطورس (Proxima   Centouri)

15/5 +

11/05 +

4/3

قدرت درخشش بصري

 (Visual Magnitude)

اندازه درخشندگي يك جسم آسماني وقتي كه از زمين به آن نظاره ميشود. هر چه اين عدد كوچكتر باشد، درخشش آن جسم بيشتر است. اعداد منفي نشاندهنده درخشش بيش از 6 را بدون ميكروسكوپ ميتوانيم ببينيم. قدرت درخشش ظاهري با m  نشان داده ميشود. اين سيستم درجه بندي درخشندگي اجسام آسماني توسط منجم يوناني هيپارجوش (Hipparchus) در 120 قبل از ميلاد توسعه يافت.

وي ال اي (V L A)

يا  Very Lage Array(فلش بسيار بزرگ) يك سري صفحات راديوتلسكوپهاي 27 عددي مرتبط با هم در نيومكزيكوي ايالات متحده . هركدام از صفحات فلزي 82 فوت (25 متر) قطر دارد. اين تلسكوپ حساس ترين راديوتلسكوپ جهان است.

 
 

وي ام او (VMO)

مخفف جسم بسيار وزين (Very Massive Object) است.

اين اجسام 100 برابر خورشيد جرم دارند. براي مثال، گودالهاي سياه، وي ام او هستند.

 

آتشفشان (Volcano)

وقتي يك آتشفشان فوران ميكند، گدازه و گازهايي را از درون سياره (يا قمر) به بيرون مي ريزد.

 
 

ويجر (Voyager)

ناسا (NASA): دو ماموريت ويجر در سال 1977 براي كاوش سيستم خورشيدي تدارك ديد. فضاپيماها  تصاويري از سيارات خارجي و قمرهايشان به زمين ارسال ميدارند.

 

 

Change Language | Contact us : Info@ngdir.ir | Home