H

اچ (H)  قدرت درخشندگي مطلق يك سيارك هنگامي كه درخشندگي آن قابل رويت بوده و در فاصله Au 1 از كره زمين قرار گرفته باشد .

جان هادلي (Hadley John . H )  ( 1682 تا 1744 ) رياضيدان انگليسي و مخترع اولين تلسكوپ انعكاسي

 

هادلي ريل ( Hadley Rille )   دره طويل در سطح ماه كه 75 مايل ( 125 كيلومتر ) طول و 1300 فوت ( 400 متر ) عمق و عريض ترين نقطه درحدود 1مايل ( 1500 متر ) پهنا دارد . اين دره در اثر جاري شدن گدازه بازالتي مذابي كه كانال شيبداري بوجود آمده است .

ستاره دنباله دار هال – باپ (Hale –Bopp Comet) ( C/1995 O1) ستاره دنباله دار دوره اي متشكل از گاز يخ زده و غبار كه دور خورشيد مي چرخد . اين ستاره دنباله دار اولين بار در 23 جولاي 1995 ديده و ثبت شد . بطوريكه بطور مجزا توسط دو منجم آماتور , آلن هال (Alen Hale )  و توماس باپ ( Thomas Bopp ) كشف شد , قطر آن حدود 40 كيلومتر و نرخ  چرخش آن  11/4 ساعت است اين ستاره دنباله دار آخرين بار در سال 1997 ديده شد و در دفعه بعد در سال 4377 ديده خواهد شد ( دوره آن 2380 سال است ) .

 

جورج هال ( Hale George E ) ( 9 ژوئن 1868 تا 21 فوريه 1938 ) ستاره شناسي كه رصد خانه يركر ( Yerker )  را در سال 1892 , رصد خانه آقاي ويلسون ( Mr. Wilson ) را در سال 1904 و رصد خانه پالومر ( Palomer ) را تاسيس كرد . زمانيكه او در حال فارغ التحصيل شدن از موسسه فني ماسا چوست بود . ( كمبريچ , ايالات متحده ) اسيكرو هليوگراف كه وسيله اي براي تجزيه طيف خورشيدي ست را اختراع كرد . بعد ها او كشف كرد كه نقاط خورشيدي نواحي كم دماي خورشيد هستند كه داراي ميدان مغناطيسي بالايي هستند .

نيم عمر (HalfLife– ) نيم عمر راديو  ايزوتوپي ميزان زماني ست كه طول ميكشد تا نيم از يك عنصر راديو ايزوتوپي نصف شود.

نيم ماه ( Half Moon ) نيم ماه شبيه به يك نيم دايره است . گاهي ربع ماه نيز گفته مي شود ( اين ماه يك چهارم مدار كامل دور كره زمين را پيموده و يك چهارم سطح ماه از روي كره زمين قابل مشاهده است )

 

آساف هال  ( Hale . Asaph ) ( 1829 تا 1907 ) منجم آمريكايي كه دو قمر كره مريخ به نامهاي فوبوس و ديموس را در 12 آگوست 1877 بوسيله  تلسكوپ انعكاسي 26  اينچي رصد خانه نيروي دريايي ايالات متحده كشف كرد . آنجلينا هال ( Angelina Hall ) استاد رياضي هال و همسر وي , در اين كار به او كمك كرد.

( Halley . Edmund )ادموند هالي ( 1656 تا 1742 ) ستاره شناس انگليسي كه بازگشت يك ستاره دنباله دار قابل مشاهده را در سال 1758 پيش بيني كرد ( بعد از مرگش اين موضوع توسط جان پالتيش(Johan  G. Palitzsch )   ثابت شد . اين ستاره دنباله دار قبل از آن در سال 1531 , 1607 و 1682 ديده شده بود. اين ستاره دنباله دار به عنوان ستاره دنباله دار هالي شناخته شده است . در سال 1716 ادموند هالي مقاله اي درباره چگونگي اينكه عبور سياره ميتواند براي محاسبه فاصله مان از خورشيد به كار گرفته شود , مقاله اي منتشر كرد.

 

ستاره دنباله دار هالي ( Halley s  Comet )   ستاره دنباله دار دوره اي شامل گاز يخ زده و غبار كه دور خورشيد مي چرخد و اولين جسم آسماني ثبت شده در سال 240 قبل از ميلاد در چين بود, اما ادموند هالي اولين كسي بود كه فهميد اين ستاره دنباله دار بطور متناوب ديده مي شود . اين ستاره دنباله دار آخرين بار در سال 1986 ديده شد و بار ديگر در سال 1061 ديده خواهد شد و دوره آن 76ساله است . هنگامي كه كره زمين از ميان مدار ستاره دنباله دار هالي مي گذرد ( دوبار درسال ) , اثر اين ستاره باعث حدوث باران شهاب سنگ آلواريدز Aquarids )  ) و  جباريها ( Orionids ) مي شود .

حلقه نور ( Halo )   حلقه درخشاني كه گاهي اوقات اطراف خورشيد يا ماه ديده مي شود . برخي قسمت هاي اين هاله بسيار روشن است و گاهي اوقات تنها قسمتي از اين حلقه قابل مشاهده است . اين پديده زماني اتفاق مي افتد كه نور بطور چند باره در بلورهاي يخي مسطح جو منعكس مي شود . اين هاله هميشه داراي زاوايه 22 نسبت به ماه يا  خورشيد است , زيرا ساختار بلورهاي يخي شش گوش است .

 

جونز هارتمن ( Hartman Johannes F )   ( 1865 تا 1936 ) فيزيكدان نجومي آلماني كه در سال 1904 ابرهاي بين ستاره اي گاز كلسيم را كشف كرد ( او خطوط جذب اتمهاي كلسيم يونيزه شده را با استفاده از طيف سنجي در حين مطالعه ستاره هاي دوگانه را آشكار كرد )همچنين او نظريه اي را درباره نواخترها توسعه داد و سيارك433 #( اروس – Eros   ) را مطالعه كرد و روشي براي آزمايش عدسي های تلسكوپ ابداع كرد كه هنوز به نام او است .

ماه هاروست ( Harvest Moon )   ماه كاملي كه به نظر از نظر زماني به اعتدال پاييزي بسيار نزديك است و در اواخر سپتامبر و اوائل اكتبر اتفاق مي افتد .

 

استفان هاوكينگ ( Hawking Stephen )   ( از سال 1942 تا به حال ) فيزيكدان و ستاره شناس انگليسي كه تمركز كاري اش بر روي فيزيك گودال هاي سياه و خصوصيات زمان – فضا بود. در سال 1971 پيشنهاد كرد كه زمان كوتاهي بعداز انفجار بزرگ , گودالهاي سياه كوچك وجود داشته , كه بواسطه اندازه نيمه اتمي خود از قوانين  مكانيك كوانتومي تبعيت مي كردند . در سال 1947  اوفرضيه اينكه گودالهاي سياه تا هنگاميكه منفجر شوند , ذرات نيمه اتمي از خود ساتع مي كنند را ارائه داد .

انقباض  هاياشي (Hayashi Contraction ) شكستگي يا انقباض هاياشي پديده گراني ست كه طبق آن يك تك ستاره كوچكتر شده و بصورت يك سري ستاره اصلي در مي آيند .

 

مسير هاياشي ( Hayashi Track ) مرحله اي در چرخه حيات يك ستاره كه در آن درخشش ستاره كاهش مي يابد , اما سطح دما ثابت باقي مي ماند و ستاره سري اصلي را وارد نمودار H-R  مي كند .

عدد HD    ( HD Number ) ( عدد هنري دراپر – Henry Draper  ) عدد معيني كه در طبقه بندي هنري دراپر به ستاره ها اطلاق مي شود . در اين سيستم , هر ستاره توسط  طيف ستاره اي رتبه بندي مي شود . اين سيستم به نام ستاره شناس هنري دراپر نام گرفت و توسط آني كانون (Annie J. Cannon )  تا 225300 ستاره توسعه يافت . بعدها نيز اين طبقه بندي توسط مارگارت مايال (Margaret W. Mayall ) توسعه پيدا كرد . براي مثال , ستاره نسر واقع يا كركس نشسته   172167 HD( Vega ) است ( نوع طيف آن در عدد HD نيست ) .

آبهاي بهشتي ( Heavenly Waters )  خانواده اي شامل  صورت فلكي شامل دلفينوس يا دلفين (Delphinus )  , كلومبا يا فاخته ( Columba ) , صورت فلكي نهر  يا رودخانه( Eridanus )  , صورت فلكي حوت آوستر ينوس يا ماهي جنوبي ( Pises Austrinus )  , ولا يا كشتي بادباني( Vela )   , وپيكسيس يا قطب نماي دريانوردان

 

ستاره فلز سنگين  ( Metal Star -  Heavy  )  نوع غير معمولي از ستاره عظيم شامل ستاره هاي باريم ( Ba  II ) كه نوعي ستاره عظيم ثانويه است , و ستاره هاي S  كه نوعي از ستاره هاي عظيم قرمز  رنگ است .

هكتور (  Hektor )  بزرگترين سيارك تراوايي ( Trojan )  يا سيارك624 كه طول آن 100 كيلومتر و دوره چرخش آن 6/9225 ساعت است  .

 

هلن ( Helen )   يكي از اقمار 18 گانه زحل كه ابعاد آن 15× 16× 18 كيلومتر است و شكل نامنظمي دارد . هلن در فاصله 377400 كيلومتري به دور زحل مي گردد و دوره مدار ي آن 2/74 روز است . هلن در سال 1980 توسط لاكوئز  ( D. Laque   ليساچيوس (J .Lecucheus )  كشف شد .

خورشيد محوري ( Heliocentric )    سيستمي كه زمين در مركز همه چيز است .

 

سيستم خورشيد محوري  ( Heliocentrie System )  در مدل خورشيد محوري سيستم خورشيدي , تمام سيارات به دور خورشید مي چرخند .

هليو پاوز ( Heliopause) مرز بين هليوسفر خورشيد سرعت و چگالي بادهاي خورشيدي  در آن به شدت افزايش يافته . موقعيت اين ناحيه انتقالي ناشناخته است اما مي بايستي بيش از Au 51  از خورشيد فاصله داشته باشد .

 

( Heliosphere ) هليوسفر ناحيه اي  اطراف خورشيد كه تاثير باد خورشيدي در آن ناحيه توسعه يافته است . اين ناحيه تا پشت مدار سياره پلوتون گسترش دارد .

ضربه پاياني هليوسفري  ( Heliospheric Termination Shock )   ضربه يا شوكي كه در هنگام باد خورشيدي به وجود مي آيد و به هليوسفر ضربه وارد مي كند و بعد از آن سرعت ضربه به شدت كاهش مي يابد ( كمتر از حدود 20 كيلومتردر ثانيه)

 

( Helium )  هليم عنصري با عدد اتمي 2 كه دو پروتون و نوترون در هسته خود دارد و الكترونها به دور هسته مي گردند. اين عنصر دومين عنصر فراوان در هستي ست . اين عنصر طي فرآيند گداخت هسته اي كه درون ستاره ها اتفاق مي افتد از هيدروژن بوجود مي آيد . حدود 25 درصد خورشيد از هليم تشكيل شده , از آنجا كه اين عنصر در سال 1868 توسط جولز جنسن ( Jules Janssen ) كشف شد , لذا بعد از خورشيد نامگذاري شد . اين عنصر در خورشيد فراوان و در كره زمين ناياب است .

سوختن هليم  ( Helivm Burning )   مرحله اي از حيات ستاره كه در آن هليم در حين گداخت هسته اي با اكسيژن و كربن تركيب مي شود . هر ستاره اي كه با جرمي بيش از نصف جرم خورشيد متولد شود , عاقبت هليم خواهد سوزاند .

 

سحابي هليكس ( Helix Nelula )   يا NGC 7293  , سحابي سياره اي ست كه بزرگترين قطر زاو يه اي تمام سحابي هاي شناخته شده را دارا است . فاصله آن حدود 140 پارس(Parsec)  و در صوزت فلكي دلو ( Aquarius )  است  .

انقباض هلمولتز ( Helmholtz Contraction )    فروريزش گراني يك ابر تك ستاره اي كه با فشار گاز خروجي و سرعت محدود فرار تشعشع , آهسته مي شود .

 

هرمن وان هلمولتز ( Helmholtz  Hermann Von )   ( 1821 تا 1894 ) فيزيكدان نجومي آلماني كه توليد انرژي خورشيدي و تشكيل ستاره ها را مطالعه مي كند .

نيمكره ( Hemisphere ) نصف يك كره

 

طبقه بندي هنري دراپر  ( Henry Draper Catalog ) طبقه بندي از ستاره ها كه در آن هر ستاره بر اساس طيف نوري اش رده بندي شده است . اين سيستم نام منجمي به نام هنري  دراپر را به خود گرفته , اما توسط آني كانون ( Annie J . Cannon )  تا 225300 ستاره و سپس توسط مارگارت مايال ( Margaret  W. Mayall )  توسعه يافت . براي مثال , ستاره  نسر واقع يا كركس نشسته ( Vega )  داراي HD   172167 است ( نوع طيفي آن درعدد HD  نيست ) .

صورت فلكي هركول يا جاثي علي ركبته  ( Hercules )   صورت فلكي نيمكره شمالي كه پنجمين صورت فلكي بزرگ آسمان است . نام آن از قهرمان باستاني يونان منشاء گرفته  است . چهار ستاره مركزي  صورت فلكي هركول  , خرده سيارهي به نام كي استون  ( Keystone )  است ( شامل اپسيلون , زتا , اتا و پي هركول ) خوشه ستاره گوي مانند M 13  در بخش غربي كيستون است . به نظر مي رسد باران شهاب سنگ هركول تاTau Her)) از صورت فلكي هركول  نشات مي گيرد .

 

ويليام هرشل ( Willianm  Herschel )   ( 1738 تا 1822 ) ستاره شناس و عضوشناس انگليسي كه تلسكوپ انعكاسي پيشرفته اي ساخت و آنرا براي كشف سياره اورانوس و قمرهاي آن و قمرهاي زحل بكار برده ( در 13 مارس 1781 ) . وي همچنين بيش از 2500 اكتشاف ديگر درباره اجسام ژرف آسمان انجام داد . خواهر هرشل , كارولين لوسرش هرسل  (   Caroline Lucretia Herschel  )        ( 1750 تا 1848 )  در اكتشافات به وي كمك كرد و خود نيز بسياری از خوشه ها و سحابي ها ( و 8 ستاره دنباله دار ) را كشف كرد .

اوجز هرتز پرانگ  ( Hertzsprung Ejnar )   (1873 تا 1967 ) ستاره شناس دانماركي كه بطور مستقل از راسل     ( H. N. Russel)    ارتباط بين دماي ستاره (رنگ ) و درخشندگي آنرا فهميدند و  دياگرامي را كه اين ارتباط  را نشان مي دهد را در سال 1911 طراحي كردند , كه بعدها نمودار هرتز پراك – راسل  ناميده مي شود .

 

دياگرام راسل (Hertzsprung- Russell Diagram ) دياگرام H-R ترسيمي است كه رنگ ستاره ها ( نوع طيفي يا حرارت سطحي ) را در مقابل قدرت درخشندگي ( روشني ذاتي يا قدرت درخشندگي مطلق ) نشان مي دهد . در اين دياگرام ، ستاره شناسان ، رنگ ، دما ، درخشندگي ، نوع طيفي و مرحله تكاملي ستاره را رسم مي كنند . اين دياگرام نشان مي دهد كه 3 نوع ستاره مختلف وجود دارد : • اغلب ستاره ها شامل خورشيد ، كه ستاره هاي سري اصلي هستند با گداخت هسته اي تبديل هيدروژن به هليم ، نيرو مي گيرند . در اين دسته از ستاره ها ، هر چه ستاره داغتر باشد ، روشن تر است . • غول ها و ابر غول ها (Giantsand Supergiants ) بالاي سري اصلي قرار دارند. • كوتوله هاي سفيد ( ستاره هاي كمرنگ داغ ) در زير ستاره هاي سري اصلي هستند .

جوانر وليوس  (Hevlius . Johannes ) (1611 تا 1687 ) ستاره شناس آلماني كه  اولين نقشه ماه را تهيه كرد . همچنين اطلس آسماني كه صور فلكي مختلفي را معرفي كرده ( شامل كانس -  Canes، وناتيسي –Venatici ، لاسرتا – Lacerta ، لينكس  Lynx‌ ، سكتانز – Sextans ، و غيره )  انتشار داد .

 

مد (High Tide ) زماني كه آب دريا در بيشترين حد خود است . بیشترین مدها هنگامي حادث مي شود كه جذب گراني ماه باعث مي شود اقيانوس ها به سمت ماه و به سمت خارج ،برآمده مي شود .

هيماليا ( Himalia ) دهمين قمر مشتري به قطر 110 مايل ( 170 كيلومتر ) و در فاصله 7000000 مايلي ( 11480000 كيلومتري ) از مشتري مي چرخد . هيماليا  داراي جرم 10× 9/5 كيلوگرم در مدت 250/5662 روز زميني به دور مشتري مي چرخد. درباره اين قمر اطلاعات كمي در دست است . و اين قمر توسط پرين (C. Perrine) در سال 1904 كشف شد .

 

هيپارچوس (HipparChus ) (190 تا 120 قبل از ميلاد ) منجم يونان باستان كه اولين طبقه بندي ستاره ها و اولين نقشه آسمان را تهيه كرد . او 850 تا 1000 ستاره را فهرست كرد و براساس صور فلكي آنها سازماندهي كرد . او موقعيت و درخشندگي هر ستاره را يادداشت كرد ( درخشندگي را با مقياس از يك تا شش عنوان كرد كه درخشانترين ستاره ، يك مي بود ) . همچنين او سيستم زمين محوري را ارائه داد و مثلثات را كشف كرد .

افق ( Horizone ) دايره فرضي كه حدود آسمان و كره زمين را مشخص مي كند . يا گستره صفحه بيننده  (در ارتفاع صفر درجه ) .

 

شاخه افقي  ( Horizontal  Branch )   بخشي از دياگرام هارتزپراگ – راسل كه ستاره هايي را كه در هسته خود هليم مي سوزانند را نشان مي دهد . ستاره ها بزرگ تر ) H- R  يا   Hettzspung- Russel   ) در امتداد راس دياگرام H R–  هستند .

سحابي سر اسب  ( Horsehead Nebula ) ابر بزرگي از غبار در فضا كه شبيه سر اسب است . اين سحابي به علت اينكه لبه هايش رو به تداخل سحابي  روشن است  ، داراي لبه هاي درخشاني بوده و در صورت فلكي  جبار يا شكارچي ( Orion )  قرار دارد .

 

دياگرام H-R (H-R  Diagram) دياگرام H-R ترسيمي است كه رنگ ستاره ها ( نوع طيفي يا حرارت سطحي ) را در مقابل قدرت درخشندگي ( روشني ذاتي يا قدرت درخشندگي مطلق ) نشان مي دهد . در اين دياگرام ، ستاره شناسان ، رنگ ، دما ، درخشندگي ، نوع طيفي و مرحله تكاملي ستاره را رسم مي كنند . اين دياگرام نشان مي دهد كه 3 نوع ستاره مختلف وجود دارد : • اغلب ستاره ها شامل خورشيد ، كه ستاره هاي سري اصلي هستند با گداخت هسته اي تبديل هيدروژن به هليم ، نيرو مي گيرند . در اين دسته از ستاره ها ، هر چه ستاره داغتر باشد ، روشن تر است . • غول ها و ابر غول ها (Giantsand Supergiants ) بالاي سري اصلي قرار دارند. • كوتوله هاي سفيد ( ستاره هاي كمرنگ داغ ) در زير ستاره هاي سري اصلي هستند .

 

( HST)  اچ اس تي مخفف تلسكوپ فضايي هابل ( Hubbge Space Telescope )  كه تلسكوپ قدرتمندي ست و دور كره زمين مي چرخد ، اين تلسكوپ بدون تداخل با جود ( كه باعث بي  كيفيت شدن عكس هاي گرفته شده از روي زمين مي شود ) ، از اجسام آسماني عكس و طيف نوري مي گيرد و براي دانشمندان روي زمين ارسال مي دارد . تلسكوپ فضايي هابل در آوريل 1990 به فضا پرتاب شد و در سال 1993 آنها را تعمير شد . نام آن از نام ستاره شناس آمريكايي ادوارد هابل                        ( Edward  Hubble )گرفته شده است .

ثابت هابل ( Hubble Constant )   يا H0 عددي ست كه سرعت گسترش هستي را نشان مي دهد و در واقع يك ثابت حقيقي نيست . اين ثابت ارتباط بين اينكه يك كهكشان چه مقدار از ما دور است  و با چه سرعتي از ما دور مي شود را تعيين مي كند . H0 بين 50 تا كيلومتر بر ثانيه بر متر در پارسس ( Km/ s/ m Parses )  . ثابت هابل براي تشخيص اندازه و سن هستي به كار مي رود ( زمان هابل )  . در سال 1925 اين ثابت توسط هابل ( E.P Hubble )  فرموله شد .

 

ادوين هابل ( Hubble . Edwin  P )   ( 1889 تا 1953 ) منجم آمريكايي كه نقش بسيار موثري در نجوم جديد داشت . او نشان داد كه ساير كهكشا نها ( دركنار كهكشان راه شيري ) نيز وجود دارند و مشاهده كرد كه هستي در حال انبساط است ( زيرا نور اغلب كهكشان هاي ديگر داراي تغيیر قرمز رنگي هستند )

قانون هابل ( Hubble s Law ) ارتباط خطي بين فاصله يك كهكشان(R )  و سرعت دور شدن كهكشان ( v ) به علت انبساط هستي . قانون هابل در فرمول v= H0R  تحقق مي يابد و  H0 ثابت هابل است . اين قانون فرض مي كند كه هستي با نرخ ثابتي كه براي تنمام زمانها ثابت است ، در حال گسترش است .

 

تلسكوپ فضايي هابل ( Hubble  Space Telescope ) يا HST تلسكوپ قدرتمندي در مدار كره زمين است . اين تلسكوپ تصاوير و طيف هاي اجسام فضايي را بدون اينكه تداخل با جو داشته و كيفيت آنها كم شود ، به زمين ارسال مي كند . اين تلسكوپ آوريل 1990 به فضا پرتاب شده و در دسامبر 1993 تعمير شد . اين تلسكوپ به نام ستاره شناس آمريكايي ادوين هابل ( Edwin Hubble) نامگذاري شده است .

زمان هابل  (Hubble Time)   تخميني از سن هستي و عكس ثابت هابل

 

ويليام هاگينز و مارگارت  ( Huggins  William and Margaret )  ويليام هاگنيز ( 7 فوريه 1824 تا 12 مي 1910 ) ستاره شناس انگليسي غير حرفه اي و اولين كسي كه از طيف سنجي براي تعيين تركيب اجسام فضايي ( در 1861 ) استفاده كرد . او مشخص كرد كه خورشيد و ستاره ها غالباً از عنصر هيدروژن تشكيل شده . همچنين طيف هاي سحابي و سنگهاي آسماني را آزمايش كرد . همسر هاگنيز ( آنها در سال 1875 با هم ازدواج كردند ) مارگارت ليندزي ماري هاگينز (Margaret Lindsay Murray Huggins) 1848 تا 1915  كارهاي زيادي انجام داد. مارگارت بطور گسترده اي بر روي سحابي  جبار يا شكارچي ( Orion Nebula  ) كاركرد . آنها اولين كساني بودند كه فهميدند كه برخي سحابي ها مانند سحابي  جبار يا شكارچي از گازهاي بي شكل تشكيل شده اند ( و مانند سحابي آندرومرا تجمعي از ستاره ها نيستند ) يك دهانه برروي ماه و يك دهانه بر روي قمر مارتين ( Martion )  و يك سيارك( هاگنيز 2635  #  )  به نام ويليام هاگنيز است .

كريستين هويگنز  ( Huygens Christion )   ( 1629 تا 1695 ) فيزيكدان و ستاره شناس يوناني و كسي كه روشهاي جديدي براي تراش و برق انداختن عدسي هاي شيشه اي تلسكوپ را در سال 1654 ابداع كرد . با تلسكوپ قدرتمند جديد وي حلقه هاي زحل را تشخيص داد و تيتان را كه بزرگترين قمر زحل است را در سال 1655 كشف كرد . هويگنز ساعت آونگي را در سال 1656 اختراع كرد ( در آن فنر را حذف كرد ) ، اولين كارها را بر روي محاسبه احتمالات انجام داد ( 1955) و نظريه موجي نور را در سال 1678 ارائه داد .

 

هيدروژن ( Hydrogen )   عنصري با عدد اتمي 1 كه سبكترين و فروانترين عنصر  هستي مي باشد . هسته آن يك پروتون منفرد است كه يك الكترون به دور آن مي چرخد . اين عنصر سوخت گداخت هسته اي حادث در ستاره ها را تامين مي كند و به هليم تبديل مي شود . 75 درصد خورشيد از هيدروژن ساخته شده است .

چرخه آبي  ( Hydrologix Cyele )   يا چرخه آب (Water Cyele )  ، سفر آب هنگامي كه از زمين به آسمان و بلعكس ، در چرخش است .

 

هيدروپونيكس  ( Hydroponics) روش رشد گياهان آبي كه حاوي مواد مغذي محلول ( به جاي خاك ) است .

تعادل هيدرواستاتيك  ( Hydrostatic Equilibrium) شرايط ثابتي در ستاره كه بر اساس آن مواد سيال موجود در ستاره در كنار تمام نيروها شامل نيروي گراني درون كششي ‌، نيروي شناوري به سمت خارج حاصل از تفاوت  فشار و نيروهاي برون كششي فشار شعاعي ، با هم در تعادلند .

 

هايپتيا ( Hypetia )   هايپتيا ي الكساندريا ( 370 (؟) تا 415 بعد از ميلاد رياضيدان ، منجم ، معلم و مدير مدرسه پلاتونيست (Platonist) در الكساندريا (Alexandria)  در حدود سال 400 بعد از ميلاد بود. هايپتيا يادداشت هاي درباره حكم ستاره شناسي بطلميوس ( Dtolemy )  نوشت و بر روي مقاطع مخروطي كار كرد . كارهاي او از بين رفت ، اما  در فرهنگ سودا ( Suda )   به آن اشاره شده است . او دختر رياضيدان و فيلسوف تئون الكساندريا ( همچنين آخرين مدير موزه الكساندريا ) بود . در سال 415 او در كشمكش سياسي / مذهبي مسيحيان كشته شد. دهانه ماه هايپتيا و ريما هايپتيا                   ( Rimae Hypatia )  به نام وي است.

هذلولي ( Hyperbola )   مقطع مخروطي ( مقطع داخلي يك مخروط با يك سطح ) كه داراي دو شاخه تصوير آينه اي است . هذلولي ها داراي فركريت بيشتر از يك است .

 

مدار هذلولي  (Hyperbolic Oreit)   مداري كه داراي گريز از مركزيت بيشتر از يك است .

سياره زحل يا كيوان ( Hyperion )   يكي از 18 قمر زحل كه بزرگترين پيكره بي شكل منظومه شمسي است . اين قمر داراي دروه چرخشي متغيري ست . دهانه ايي بر روي سطح قرار دارند . قطر اين قمر 112/5×140×180 و شكلي نامنظم دارد . هيپريون در فاصله حدود 1481100 كيلومتر از زحل وجود دارد . دوره جرخشي آن 21/27 روز است . اين قمر در سال 1848 توسط برادران باند ( W & G. Bond )  و راسل  ( W . Lassell )  كشف شد.