خوشه بندی کهکشان
دید کلی
در سلسله مراتب نظام ساختمانی جهان ، کهکشانها ، خود
واحدهایی در سیستمهای عالیتر هستند. کهکشانهای منفرد
کمیاب هستند و در عوض ، آنچه فراوان است کهکشانهای چند
تایی و دستههای کهکشانی با تعداد عضو کمتر (از مرتبه
10) و اندازه ای تا 3mpc است.
در شعاع 16mpc
از ما ، 55 گروه کهکشان وجود دارد ولی تعداد بسیار
کمی ازکهکشانهای
منفرد وجود دارد
که آنها را نمیتوان
به گروه یا دسته خاصی نسبت
داد. برخی از گروهها (بیشتر آنهایی که شامل
کهکشانهای
بیضوی هستند) در یک هاله تابان با اندازههایی تا حد
1.3mpc
مستقر شده اند.
تعریف خوشههای کهکشان
خوشههای کهکشانها سیستمهای بزرگتر و سنگینتری از
گروههای کهکشانها هستند که قطر آنها ، از 2 تا
5mpc
متغیر است. تعداد اعضا در
خوشه کهکشانهای فقیر ، می تواند کم (حدود 210) و در یک
خوشه غنی تا 10 3 باشد. برخی از خوشه ها ، منظم هستند
و با رفتن به سمت مرکز خوشه ، تعداد کهکشانها ، افزایش
پیدا میکنند. در این قبیل خوشه ها ، اکثریت با
کهکشانهای بیضوی است. از طرف دیگر ، خوشههای نامنظم
دارای هیچ تمرکز نشاندار و مشخصی از کهکشانها نیستند و
در آنها اکثریت با کهکشانهای مارپیچی و نامنظم است.
کاربرد خوشه های کهکشانها
خوشههای کهکشانها ، غالبا به عنوان واحدهای
اساسی در جهان بزرگ مقیاس در نظر گرفته میشوند و
تشخیص آنها از فواصل زیاد ساده است. از این رو برای
ساختن رابطه سرعت و فاصله مورد استفاده قرار میگیرند.
این رابطه از روی مشاهدات به دست آمده و دلیل ملموسی
بر انبساط جهان عرضه میکند.
ابرخوشهها
بزرگترین سیستم کهکشانی که تا کنون شناخته شده ،
نزدیک به 10 5 عضو دارد و بسته به مقیاس فاصله مورد
پذیرش ، اندازه ای بین 30 تا 60mpc
دارد. چنین سیستمهایی ، خوشههای خوشهها ،
ابرخوشهها یا ابری از کهکشانها ، خوانده
میشوند.ابرخوشه محلی نیز چنین اندازه ای دارد. مرکزش
در درون یا نزدیکی خوشه سنبله قرار دارد و از روی چرخش
آن جرم کلی 10 5 برای آن بدست آمدهاست. کهکشانها در
حاشیه ابرخوشه محلی ، یعنی نزدیک لبه جنوبی آن واقع
شده است.
مشخصات خوشههای کهکشانی
بسیاری از گروهها و خوشههای کهکشانها ، سیستمهای
ناپایداری هستند. سرعتنسبی کهکشانها در خوشه یا گروه
(و بنابراین انرژی جنبشی کل آنها) غالبا بیش از حد
بالاست. از این رو ، جرمهای مشاهده شده (و انرژی
پتانسیل حاصل آن ) کوچکتر از آن است.
در رشتههای کهکشانها ، یعنی در گروههایی که کهکشانها
به دنبال هم قرار دارند ، ناپایداری آشکاری باید وجود
داشته باشد. اگر یک عضو رشته نسبت به سایر اعضا ،
دارای سرعت چند هزار کیلومتر بر ثانیه باشد باید از
رشته فرار کند. یک چنین کهکشان پر سرعتی باید از هسته
یک عضو بسیار فعال رشته ، بیرون رانده باشد.
