کریپتون

Krypton

 

عمومی نام, علامت اختصاری, شماره Krypton, Kr, 36 گروه شیمیایی گاز کامل گروه, تناوب, بلوک 18 (VIIIA), 4 , p جرم حجمی, سختی 3.708 kg/m3 (273 K), NA رنگ بی رنگ

خواص  اتمی         وزن اتمی 83.798 amu شعاع اتمی (calc.) اطلاعات موجود نیست (88) pm شعاع کووالانسی 110 pm شعاع واندروالس 202 pm ساختار الکترونی Ar]3d10 4s2 4p6] -e بازای هر سطح انرژی 2, 8, 18, 8 درجه اکسیداسیون (اکسید) 0 (ناشناخته) ساختار کریستالی مکعبی face centered

خواص فیزیکی       حالت ماده گاز (غیر مغناطیسی) نقطه ذوب 115.79 K (-251.25 °F) نقطه جوش 119.93 K (-153.22 °F) حجم مولی  ש»10-6 * 27.99««متر مکعب بر مول گرمای تبخیر 9 .029 kJ/mol گرمای هم جوشی 1 .638 kJ/mol فشار بخار NA سرعت صوت 1120 m/s at 293.15 K

متفرقه           الکترونگاتیویته 3.00 (درجه پاولینگ) ظرفیت گرمایی ویژه 248 J/(kg*K) رسانائی الکتریکی اطلاعات موجود نیست رسانائی گرمایی 0.00949 W/(m*K) 1st پتانسیل یونیزاسیون 1350.8 kJ/mol 2nd پتانسیل یونیزاسیون 2350.4 kJ/mol 3rd پتانسیل یونیزاسیون 3565 kJ/mol 4th پتانسیل یونیزاسیون 5070 kJ/mol 5th پتانسیل یونیزاسیون 6240 kJ/mol 6th پتانسیل یونیزاسیون 7570 kJ/mol 7th پتانسیل یونیزاسیون 10710 kJ/mol 8th پتانسیل یونیزاسیون 12138 kJ/mol

پایدارترین ایزوتوپها         iso NA نیمه عمر DM DE MeV DP 78Kr 0.35% Kr با 42 نوترون پایدار است 80Kr 2.25% Krبا44 نوترون پایدار است 81Kr {syn.} 229000 y Epsilon 0.281 81Br 82Kr 11.6% Krبا46 نوترون پایدار است 83Kr 11.5% Krبا47 نوترون پایداراست 84Kr 57% Krبا 48نوترون پایداراست 85Kr {syn.} 10.756 y Beta- 0.687 85Rb 86Kr 17.3% Kr با 50 نوترون پایدار است واحدهای SI & STP استفاده شده مگر آنکه ذکر شده باشد.

 

کریپتون یکی از عناصر شیمیایی جدول تناوبی است که دارای نشان Kr و عدد اتمی 36 می باشد. کریپتون که گازی نجیب و بی رنگ است به مقدار بسیار کم در اتمسفر وجود داشته و بوسیله شکنش هوای مایع جدا می شود. همچنین از کریپتون به همراه سایر گازهای کمیاب در لامپهای فلورسنت استفاده می شود. این گاز برای بسیاری از اهداف عملی بی اثر است اما ترکیباتی را با فلوئور ساخته است.

ویژگیهای  قابل توجه

به علت فعالیت شیمیایی کم کریپتون آنرا گازی به اصطلاح می نامند و رنگ نارنجی و سبز طیفی درخشان آن، از خصوصیات این گاز محسوب می شود. کریپتون یکی از محصولات شکافش اورانیم می باشد. کریپتون جامدشده ، سفید و بلورین بوده و از ساختار کریستالی مکعبی که خصوصیت تمامی گازهای کمیاب است ساخته شده است.

کاربردهـــــــــا

از سال 1960 تا 1983 معیار بین المللی طول ، براساس نور خارج شده از اتمهای تحریک شده کریپتون تعریف شده بود: بخصوص متر به عنوان طول موجهای 73،763،650، 1خط ارسال نارنجی – قرمز که از اتمهای کریپتون 86 ساطع شده بود تعریف گشت. اندرون گیر کریپتون با هیدروکینون و فنل ساخته شده است.از Kr-85 در آنالیزهای شیمیایی استفاده می شود. وقتی آنرا در مواد جامد مختلفی قرار دهیم کریپتوناتها بوجود می آیند و فعالیت آنها در واکنشهای شیمیایی سطحی حساس است. بعلاوه از این گاز نجیب در فلاشهای عکاسی که به عکس برداری سریع نیاز دارد استفاده می شود اما این کاربرد به علت قیمت گران کریپتون محدود است.

 

تاریخچه

کریپتون را ( از واژه یونانی kryptos به معنی پنهان) Moris Travers و by William Ramsay در سال 1898 در پس مانده های حاصل از تبخیر تقریباً تمامی اجزاء هوای مایع کشف کردند. در سال 1960 وبا یک توافق بین المللی ، متر بر اساس نور خارج شده از یک ایزوتوپ کریپتون تعریف شد. این توافق جایگزین standard meter پاریس شد که یک میله فلزی ساخته شده از آلیاژ ایریدیم – پلاتین بود (در ابتدا این میله یک ده میلیونیم ربع محیط قطبی زمین برآورد می شد). در اکتبر 1983 آژانس بین المللی اوزان و مقیاسات جایگزین معیار کریپتون شد. اکنون متر را به عـنوان مسافتی که نور در مـدت1/458، 792، 299 ثانیه در خلاء طی می کند تعریف می کنند.

 

 

پیدایش

مقدار این گاز در اتمسفر زمین تقریباً ppm1 است. این گاز را می توان بوسیله تقطیر شکنه ای هوای مایع بدست آورد.

 

ترکیبــــــــات

کریپتون مانند سایر گازهای کمیاب از نظر شیمیایی شدیداً بی اثر به حساب می آید. اما مطالعاتی که در سال 1960صورت گرفت بعضی از ترکیبات کریپتون را شناسایی نمود. دی فلورید کریپتون بصورت مقادیر گرمی و از راههای متفاوتی بدست آمده است. فلوریدهای دیگر کریپتون و یک نمک آن به نام اکسی اسید نیز شناسایی شده است. یونها و مولکول ArKr+ و KrH کشف شده و شواهدی مبنی بر وجود KrXe وKrXe+ وجود دارد.

 

ایزوتوپهــــــــا

کریپتون بطور طبیعی متشکل از شش ایزوتوپ پایدار می باشد. نشانه طیفی کریپتون به راحتی با تعدادی خط بسیار باریک بوجود می آید. Kr-81 – ایزوتوپ رادیواکتیو با نیمه عمر 250000 سال - محصولی از واکنشهای جوی با سایر ایزوتوپهای طبیعی کریپتون است. کریپتون همانند زنون نزدیک آبهای سطحی به شدت ناپایدار است بنابراین از Kr-81 برای تاریخ گذاری ( 000، 00 8 تا 000، 50 سال) آبهای زیر زمینی استفاده می شود. Kr-85 گاز نجیب رادیواکتیو بی اثر، با نیمه عمر 76، 10 سال است که بر اثر شکاف اتمی اورانیم و پلوتونیم تولید می گردد. منابع آن عبارت است از: آزمایش بمب اتمی ، رآکتورهای اتمی و رها شدن Kr-85 از رآکتورهای اتمی در خلال فرآیند مجدد میله های سوخت. درجه شیب زیادی بین نیمکره شمالی و جنوبی وجود دارد که به علت مخلوط همرفتی ، چگاله ها در قطب شمال 30% بیشتر از قطب جنوب است.