متدجم واژه كاني (Mineral) از كلمه يوناني Mna كه مترادف آن در لاتين Mina به معني كاني يا گودال است گرفته شده و تاريخ استفاده ازآن به قرون وسطي مي رسد. در كاني شناسي علاوه بر شكل ظاهري،ساير خواص فيزيكي و شيميايي ، ساختمان داخلي ، چگونگي تشكيل ، محل پيدايش و كاربرد كاني ها مورد مطالعه قرار مي گيرد . كشف ومطالعه كاني ها از دير باز توسط بشر انجام مي شد،به طوريكه آشنايي به اين علم وكاربرد آن نقش مهمي در تمدن بشري داشته است تاجايي كه دوره اي از تاريخ تمدن انسانها ،به نام “عهد حجر“نام گرفت. در افسانه هاي آلماني مربوط به سده دوازدهم آمده كه انسانهاي آن زمان ، در درياي شمال مرواريد صيد مي نمودند و كاني هاي زيبا را جهت طلسم به كار مي بردند .
    فنيقيها كه در دريا نوردي و تجارت در زمان خود معروف بودند ، كاني هاي زينتي و گرانبها از قبيل زمرد سيبري و مرواريد ها و كهرباي نواحي جنوبي درياي بالتيك رابه سرزمين خود آورده و با كشور هاي ديگر تجارت و داد و ستد مي نمودند. الماس هندوستان با سابقه طولاني و پر اهميت و همچنين كاني لازوريت كه نخستين بار توسط مصريان كشف شد نيز نقش مهمي در تاريخ كاني شناسي دارند. بكارگيري وچگونگي استفاده ازكاني هادرمعالجه بيماران درنوشته هاي ابرس ( كاغذ ابرس : Ebber's Papyros ) در 1600 سال قبل از ميلاد مسيح مورد بحث قرار گرفته است . يونانيان براي اولين بار كاني ها را از نظر علمي موردمطالعه قرار داده اند و كشف خاصيت مغناطيسي و كهربايي كاني ها در سال 485 قبل از ميلاد توسط Talas de Milet انجام پذيرفته است .
    دانشمندان ديگري چون ارسطو (384-322 ق.م) جالينوس (201-131 ق.م) و ابوعلي سينا (1037-970 ميلادي ) كه اولين كتاب تحت عنوان “ در باره كاني ها “ را تاليف نموده ، از دانشمندان به نام علم كاني شناسي به شمار مي روند . ابوريحان بيروني (1048-973 ميلادي) نظريات خود را در باره وزن مخصوص كاني ها ¹ وزكرياي رازي نيز خواص داروسازي كاني ها ² را توضيح داده است . دانشمندان اروپايي متعددي نيز در شناخت بلورها ، كاني ها و سنگ ها ، مطالعات و انتشارات ارزنده اي ارائه داده اند كه درتاريخ علم زمين شناسي از اهميت به سزايي بر خوردار است . ترجمه كتاب فرهنگ بزرگ كاني هااز زبان فرانسه به صورت لوح فشرده به علاقمندان آن عرضه مي شود و شامل مجموعه اي از كاني هاي زيباي موجود در موزه هاي مدرسه عالي پلي تكنيك ( موزه ملي پراگ ) و دانشكده علوم طبيعي چارلز چك و اسلواكي است .
    اگرچه تصاويرزيباي هريك ازكاني ها توسط اين لوح فشرده درصفحه تجلي مي نمايد،ليكن اطلاعات كافي از خواص فيزيكي ،خواص شيميايي ، مشخصات كاربردي ، محل پيدايش و غيره هر كاني نيز مي تواند در اسرع وقت در اختيار جستجو كنندگان و علاقه مندان قرار گيرد. اميد است همراه و همگام با كوشش همكاران و متخصصين زمين شناسي ديگر ، با ارائه اين مجموعه گامي در راه آشنايي بيشتر به اين علم بر داشته شود . در اينجا لازم مي دانم از تشريك مساعي و مساعدت اولياء محترم سازمان زمين شناسي كشور ، خصوصا رياست محترم آن سازمان كه با استقبال از اين كار فرهنگي ـ آموزشي دستور اقدام صادر نمودند و همچنين سركار خانم سيمين مهدي زاده تهراني كه با فعاليت خستگي ناپذير خود در ارتباط با ارائه اطلاعات در محيط رايانه اي و ساير اقدامات نهايت كوشش را نمودند صميمانه سپاس گزاري مي نمايم . از دانشجويان عزيز چون خانم شهرزاد ابوتراب و آقايان شهاب وركوهي و محسن علامه كه هر يك به نحوي در ترجمه و تنظيم مطالب همكاري نموده اند نهايت امتنان را دارم .
    مهارت ، ابتكار و سرعت عمل پرسنل فني و متخصص گروه نرم افزاري پيوند در بكارگيري اطلاعات مربوط به كاني ها و تهيه اين مجموعه كه منجربه ارائه كاري با كيفيت مطلوب گرديد قابل تقدير و تشكر است . در خاتمه يادآور مي شود كه در به كارگيري برخي از اطلاعات و جملات خارجي در اين مجموعه سعي گرديده حتي الامكان از معادل كلمات و اصطلاحات انگليسي استفاده شود، در غير اين صورت به ذكر همان اصطلاحات فرانسوي اكتفا شده است . با تمام سعي و كوششي كه در ترجمه و تنظيم مطالب اين مجموعه به عمل آمده است ، بدون شك اطلاعات و نحوه ارائه آنها عاري از نقص نمي باشد . موجب بسي امتنان خواهد بود كه اشكالات و نواقص احتمالي موجود با تذكر همكاران و متخصصين ارجمند بر طرف گردد.